Demirel önde

Cumhurbaskani Süleyman Demirel''in görev süresinin uzatilmasiyla ilgili yazima, hiç beklemedigim bir yerden, Ingilizlerin ''The Economist'' dergisinden cevap geldi. "Halk, görev süresinin uzatilmasina karsi" sonucu çikan bazi kamuoyu yoklamalarindan söz etmistim. Economist dergisi, son sayisinda, "Türkiye''nin cumhurbaskani Süleyman Demirel bugünlerde zirvede; içeride popüler, gelecek mayis ayinda görevi sona erdiginde, Meclis, yedi yil daha isbasinda kalmasini saglayacak biçimde anayasayi degistirebilir" diye yazdi. Bu tespit Süleyman Bey için kamuoyu yoklamasindan daha önemli...

Cumhurbaskanligi seçimi mayis ayinda yapilacak, ama taraflar simdiden ortaya çikmaya basladi. Makam önemli oldugu için yaris da ister istemez çekismeli geçecek. Yüregi ve sinirleri dayanamayan adaylar, zaman içerisinde, birer birer elenecekler. Önünde büyük engeller bulunmasina ragmen, bence de en güçlü aday Süleyman Bey. Halkin onu istememesi bir sey ifade etmiyor; seçim halk oyunu gerektirmiyor çünkü. Yasini da dert etmemek gerekiyor; ABD''ye giden genç milletvekilleri, girdikleri bir eczanede, "Babanin kullandigi" diye isaret edilen vitaminleri kapismislar...

Economist dergisinin Süleyman Bey''i öven yazisinin giris bölümü gazetelerde yer aldi. Ancak, gazeteler, Ingiliz dergisinde çikan yazinin diger bölümlerini aktarmadilar. Bu çekingenligin sebebini anlayamadim, çünkü "Türkiye neden bir yedi yil daha Demirel''e muhtaç?" sorusunun cevabi yazinin diger bölümlerinde yatiyor...

Cumhurbaskani Demirel''i ülkede üstlendigi rol bakimindan ''vazgeçilmez'' buluyor dergi. Söyle diyor: "Içeride her olayin en merkezinde o bulunuyor. Her ise karisan ve kendilerini Atatürk''ün lâik devletinin koruyucusu, politik tartismalarda son sözün sahibi olarak gören generaller ile kendi aralarinda sürekli tartisan ve beceriksizlikleri yüzünden 1960''dan beri gerçeklesen üç darbeden kismen sorumlu politikacilar arasinda duruyor. Yalnizca iki yil önce, generaller, dördüncü kez denemeye kalkisacakmis gibiydiler; Türkiye''nin Islâmci-güdümlü ilk hükümetini apoletlilerce devrilmektense sessizce ayrilmaya ikna eden oydu. Eger tersi olsaydi, Türkiye''nin kirilgan demokrasisi çökebilir ve Türkiye''nin Avrupa''nin bir parçasi olma umuduna Bati bütünüyle ''güle güle'' diyebilirdi."

Cumhurbaskani Demirel ile ilgili degerlendirme yazisinda, dergi, kamuoyunun pek bilmedigi baska özelliklerinden de söz ediyor ve "Cumhurbaskani Demirel basbakan Ecevit''in Bati-karsiti tavrini törpüledi" dedikten sonra bazi örnekler veriyor: "Ecevit Irak''a büyükelçi atayacakti, bir gözü Amerika''da olan Demirel onu engelledi; Sirplari bombalayacak uçaklarin kalkmasi için Türk üslerinin NATO tarafindan kullanilmasini o sagladi..."

Ingiliz dergisi Cumhurbaskani Demirel''den beklentisini en sona saklamis; yazi söyle bitiyor: "Ne kadar ihtiyatli olursa olsun, eger Kürt ve Kibris sorunlarini müzakere yoluyla çözme konusunda ciddi adimlar atmazsa, Süleyman Demirel''in cumhurbaskanligi gerçek bir basariyla noktalanmis olamaz." Bütün yazi sanki bu son cümleyi söylemek için yazilmis gibi geldi bana.

Bir daha tekrarliyorum: "Size göre Cumhurbaskani Demirel''in görev süresi uzatilmali midir?" diye sorulan bizim halkin yüzde 72.6''sinin "Hayir, uzatilmamalidir" cevabi bir yana Economist''in bu yazisi bir yana. Biraz ayip kaçacak, ama olsun: Economist''in yazisi bizim halkin görüsünden daha önemli.

"Büyütüyorsun!" diyeceklere, Economist''in, bizde bolca rastlanan, o yil kimlere isi düsecekse onlara ''yilin adami'' ödülü dagitan dergilerden olmadigi uyarisinda bulunayim. ''Dünyanin en zengin adami'' unvani sahibi Bill Gates''in bastan sona okuyup bitirmeden elinden birakamadigini söyledigi, ABD''nin en önemli sirketlerinden Oracle''in basindaki Larry Ellison''un, "Eskiden düsünürdüm, simdi ise Economist okumakla yetiniyorum" dedigi dergi bu. Rakiplerinin bile, "Dünyanin en akilli, en etkili haftalik dergisi" diye övdügü Economist''te çikan yazilar dünyanin her tarafinda ilgiyle okunur, dikkatle not alinir.

Baska medya organlarinin ancak büyük zararlari göze alarak yayinina devam edebildigi günümüz ortaminda, Economist, geçen yili 40 milyon dolar kârla kapatti. Daha da garibini size söyleyeyim: Londra''da hazirlanmasina, yazilari Kraliçe''nin tercih ettigi süslü bir Ingilizceyle kaleme alinmasina ragmen, Ingiltere''deki her 1 okuruna mukabil Ingiltere disinda 6 okuru var Economist''in. Dünyanin her tarafinda etkili bir dergi bu. Yillik abone bedeli 125 dolar (70 milyon TL) olan pahali derginin abone sayisi on yil içerisinde 300 binden 700 bine yükseldi, bu abonelerin yariya yakini Amerika''da. Okuyanlarin gelir seviyesi çok yüksek oldugu için reklâm geliri de fazla.

Economist''in bir özelligi daha var: Ülkeyi yöneten siyasi ve bürokratik kadronun, istihbaratçilarin çogunun egitim gördügü ?Oxford Üniversitesi mezunlari dergide ipleri ellerinde tutuyorlar. Bu sebeple, Ingiliz devlet mekanizmasi içinden saglikli haber alabiliyor dergi. Ingiltere''nin disaridan küçük görünmesine bakmayin; bizim bölgede hâlâ sözü geçiyor.Süleyman Demirel Ingiliz dergisi Economist''te çikan yaziyla cumhurbaskanligi yarisinda bir adim öne geçmis oldu. ''Urku'' bu ise ne diyor acaba?