Kedi siyasetinden vazgeçelim

Sabah kalktım ve âdetim olmadığı halde televizyonu açtım. CNN-Türk''te meslektaşlar Hrant Dink suikastını gazete başlıklarına bakarak tartışıyorlardı. Biri, Yeni Şafak''ın dünkü ''Tetikçi de belli, tezgâhlayan da'' manşetinden hareketle, "Hükümete, ''Haydi üzerine git'' diyor Yeni Şafak; nasıl gidilebilecekse..." dedi.

Dediği doğru, temenni yeterli değil, nasıl yapılacağını da göstermemiz gerekiyor...

Bizde yanlışlıklar konusunda genellikle kedi siyaseti uygulanır; kedi pisliğini toprakla örter ya, o hesap... "Geçmişin üzerine sünger çekmek" çok tavsiye edilen bir yöntemdir. Demokrat Parti büyük bir halk desteğiyle iktidara geldiğinde, "Devr-i sâbık yaratmayacağız" deyip hesap sormamıştı.

Oysa, özellikle devlet adına yapılan yanlışlıklara son vermenin hesap sormaktan başka kesin sonuç alıcı bir yöntemi yok. 50 yıla yakın bir süre NATO ülkelerinde faaliyetini sürdürmüş bir örgütle yüzleşildi; çoğu ülke hesap sordu ve sorumluları dize getirdi. Geçmişe sünger çekme yöntemini benimseyen nâdir ülkelerden biri Türkiye; bu yüzden de suikastlar ve kitle eylemleri devrini bir türlü geride bırakamıyor.

Hrant Dink suikastında sadece ''tetikçi'' ile yetinilirse, önümüzdeki günlerde başka tatsız olaylarla da karşılaşılabilir. Oysa, hükümet, seçim yılı olduğuna bakmaksızın devletin bağırsaklarını temizleme ameliyesini gerçekleştirirse, 2008''e daha demokratik bir hukuk devleti olarak girebiliriz...

Televizyonlardaki değerlendirmeleri izliyorsanız, pek çok yorumcunun, lâfa 1990 sonrasındaki siyasî cinayetlerde hayatlarını kaybeden aydınların isimlerini anarak başladığını ve değerlendirmesini "Muammer Aksoy, Bahriye Üçok, Çetin Emeç, Uğur Mumcu ve Ahmet Taner Kışlalı''nın kâtilleri nerede?" sorusuyla bitirdiğini fark etmişsinizdir.

Oysa, devlete göre, isimleri sayılan o aydınların hepsinin kâtilleri yakalandı, yargılandı ve mahkum edildi; cezalarını çekiyorlar... Ancak, işte görüyorsunuz, yakalanıp cezalandırılanların gerçek suçlular olduğuna kimse inanmıyor. Son olaylarda ise kâtiller ve suikastçılar eylemlerinden hemen sonra yakalanıyorlar, fakat bu defa ''azmettirenler'' karanlıkta kalıyor. Trabzon''daki rahibi öldüren, Danıştay baskınını yapan ve Hrant Dink''e suikast düzenleyen yakalandı; arkadan ipleri çekenler ortada görünmüyor...

"Ne yapılmalı?" sorusunun cevabı basit: "Nereye kadar gidiyorsa ipin ucu oraya kadar izlenmeli." Cevabı zor olan esas soru ise şu: "Nasıl yapılmalı?"

Bence ilk yapılacak şey, geçmişin dosyalarını birer birer ele alacak bir özel birim oluşturmak ve yakın tarihimizin bütün kuşkulu cinayetleri ve kitle olaylarının üzerine, altına bakılmamış tek taş bırakmayacak bir kararlılık ve cesaretle gitmek... Savcılar, yargıçlar ve güvenlik elemanlarının görev alacağı özel birime, devletin bütün organları üzerinde denetim gücü tanımak şart...

Bunun nasıl yapılabileceğine dair bir örnek isterseniz, şu yakınlarda medyaya yansımış eski bir dosya örneğini verebilirim: Maraş olayları dosyası...

19 Aralık – 22 Aralık 1978 tarihlerinde, 111 kişinin ölümü ve yüzlerce kişinin yaralanmasıyla sonuçlanan olaylar patlak vermişti Maraş''ta; Alevi-Sünni çatışması biçiminde yansıyan olayların Türkiye''nin sosyal dokusunu tahrip amaçlı olduğu belliydi; nitekim Alevi-Sünni gerginliği arttı ülkede, göçler oldu. Bugünden geriye bakıldığında bir başka amaç daha sırıtıyor: 1980 12 Eylül''ünde yapılacak askerî darbeye zemin hazırlamak...

Maraş olaylarını başka kitlesel eylemler izledi.

Maraş''ı, Çorum''u bilmiyor olsanız bile, daha sonra, 2 Temmuz 1992''de Sivas''ta Madımak Oteli''nde 33 aydının hayatını kaybettiği olayı herhalde hatırlıyorsunuzdur. Orada da kışkırtılmış kitleler toplumda derin izler bırakan bir eylem gerçekleştirdiler; ''Madımak Oteli'' denildiğinde bugünlerde bile yüzüm kızarır...

Bu olayların ''fâili'' oldukları iddiasıyla yüzlerce kişi yargılandı, onlarca kişiye ağır cezalar verildi; ancak kamu vicdanı olayların çözüldüğüne bir türlü kanaat getirmedi. Maraş''ta da Çorum''da da Sivas''ta da hâlâ cevabını bekleyen çok sayıda soru havada asılı bekliyor çünkü...

Türkiye''yi tam anlamıyla demokrat yapmak arzusunda bir siyasî kadroya düşen, kamuoyunun vicdanı Hrant Dink cinayetiyle cayır cayır yanıyorken, oluşturacağı özel bir birim mârifetiyle geçmiş defterlerin kanlı sayfalarını karıştırmaktır.

30 yıl öncesine ait Maraş dosyası, eski tarihli bir rapor nihayet kamuoyunun bilgisine sunulduğu için, bu yolda iyi bir başlangıç teşkil edebilir. Yakınlarda kaybettiğimiz Bülent Ecevit''in vasiyeti de böylece yerine gelmiş olur belki.

Yarına.