Sorun, Kıbrıs

Star'' gazetesi bölgede savaş kokusu aldı anlaşılan; bir gün "Geliyor" diye kocaman bir başlık atarak Kuzey Irak''a Amerikan birlikleri indiriyor, ertesi gün daha da kocaman bir başlıkla Türkiye ile İran arasında "Savaş rüzgârı" estiriyor...

"Geliyor" başlığını gördüğümde tebessüm ettim. Aslında gazetenin yanlışı yok; bir gün Kuzey Irak''a Amerikan askerinin geldiğini de göreceğiz, ama o gün bugün değil. Ona daha zaman var. Türkiye önümüzdeki günlerde esas sıkıntıyı İran ile yaşayacak ve Kuzey Irak''tan önce Kıbrıs konusunu çözmesi kendisinden istenecek... Koku Kıbrıs''tan geliyor.

Pazartesi günü, yani Fatih Çekirge''nin "Washington Ankara''ya Frank Ricciardone ile ''çok gizli'' bir mesaj gönderdi; mesajın yorumu şu: Amerikan askeri Kürtleri korumak için Kuzey Irak''a gelmek istiyor" yazısının çıktığı gün, Kulis neyi işliyordu hatırlıyor musunuz? İngiliz Economist dergisinin "Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel itibarının zirvesinde" diye söze girdiği yazısından. İngiliz dergisi yazıyı şu cümleyle bitiriyordu: "Ne kadar ihtiyatlı olursa olsun, eğer Kürt ve Kıbrıs sorunlarını müzakere yoluyla çözme konusunda ciddi adımlar atmazsa, Süleyman Demirel''in cumhurbaşkanlığı gerçek bir başarıyla noktalanmış olamaz."

İngilizlerin (ve tabii Amerikalıların da), Süleyman Demirel üzerinden gerçekleştirmek istedikleri, Türkiye''nin iki ''iç'' sorununa âcil çözüm bulunması: Kürt ve Kıbrıs sorunlarına... Kuzey Irak konusu, İngiltere ve ABD''nin planlayıp projendirdikleri istikamette gelişiyor zaten; Türkiye onu etkileyebilecek durumda değil...

Şimdilerde ABD''nin Irak politikasını elinde tutan Frank Ricciardone yakın zamanlara kadar ABD''nin Ankara büyükelçiliğinin ''2 numarası'' idi. Bölgeyi tanıyan, sorunlara vâkıf biri. Amerika''nın herşeyi ''kitabına uygun'' yapma prensibi var ya, bu sebeple geçen yıl bir "Irak''ı kurtarma yasası" (Iraq liberation act) çıkardı Amerikan Kongresi. Başkana, Saddam rejimini devirmek için, Savunma Bakanlığı bütçesinden 97 milyon dolar kullanma yetkisi verdi yasa. Ricciardone parayı Irak rejimi muhaliflerini güçlendirmek için kullanıyor. Irak Milli Kongresi (INC) o parayla toplanıyor, Kuzey Irak''ta o parayla bir televizyon kuruluyor...

Amerika''nın Irak''ın geneline ve özellikle Kuzey Irak''a yönelik iki ayrı stratejisi yok görünüyor. Türkiye''yi ürkütmemek için, herkesi "Irak muhalefeti" genel adı altında topluyor ABD. Sünniler kadar Şiileri de muhalefetin saflarına çekmeye çalışıyor. Kuzey Irak''ta Barzani ve Talabani taraftarları ilgi alanlarında, ama Asuriler ve Türkmenleri de, hatta bizde aşağılanan İslâmî muhalefeti de ihmal etmiyor. Merkezi Tahran olan "Irak''ta İslâm Devrimi Yüksek Konseyi" adlı kuruluşla da işbirliği yapıyor Amerika. Bu konuda İngiltere ile tam bir işbirliği içerisinde; ''Al-Ahram Weekly'' dergisinin bu hafta kendisiyle yaptığı mülâkatta, Ricciardone, Irak muhalefetine merkez olarak, 250 bin Iraklı''yı barındıran İngiltere''nin başkenti Londra''yı düşündüklerini söyledi.

''Al-Ahram'' muhabirinin, "Bu yaptıklarınız sonunda Bağdat''ta başka tür bir diktatörlükle sonuçlanabilir" değinisine, Ricciardone''nin verdiği cevap ilgimi çekti: "Arap dünyasında değişik hükümet biçimleri var, bunların herbiri bir biçimde halkların arzusunu yansıtıyor. Irak''ta demokrasi konusunda çok geniş bir yaklaşım sergileriz, nasıl bir rejim istediklerine Iraklıların kendisi karar verir." Amerikalıların, pek değer verdikleri demokrasiyi başkalarına tavsiye etme gibi bir niyetleri yok; olsaydı, fırsatı ele geçirmişken, -Kuveyt''e demokrasi getirirlerdi.

Sözün kısası, ABD (ve İngiltere) açısından, Irak (tabii Kuzey Irak da) şu anda âcilliği olmayan bir konu. Devam eden bir süreç o. Star''ın "Geliyor" manşetini attığı gün konuyu Genelkurmay başkanına açan gazeteciler, "Saçma, uydurma" sözleriyle karşılaştılar...

Ancak, "Saçma ve uydurma" olmayan âcil bir konu var: Kıbrıs... Türkiye Kıbrıs konusunda bugüne kadar hiç rastlanmamış bir sıkıştırmaya muhatap. ABD''nin Kıbrıs özel temsilcisi Thomas Miller ile Avrupa Parlamentosu''nun Kıbrıs koordinatörü İngiliz David Hannay, bir oraya bir buraya koşarak, Kıbrıs''ı bir an önce müzakere masasına getirme telâşındalar. Şu sırada, dışişleri bakanlığı binasında, Yunanlı diplomatlarla bizimkiler ne konuşuyorlar dersiniz?

İnsanın belleği çok zayıf, ama bu kadar da olmamalı. Bu yılın şubat ayında, İngilizler, benim de aralarında bulunduğum az sayıda gazeteciye önemli bir şans tanıyıp Yunan ve Türk siyaset adamlarıyla diplomatlarının tartışmalarını izlettiler. Bu ay başında toplanan dünya zenginleri (G-8ler) gündem maddelerinin ilk sırasına Kıbrıs''ı oturttular. G-8 zirvesinden bir hafta önce yapılan Bilderberg toplantısı da Kıbrıs''ı masaya yatırdı. O toplantıya katılan gazeteci arkadaşımız, dönünce ilk yazısını, ortada fol yok yumurta yokken, hangi konuya ayırmıştı biliyor musunuz? Evet, Kıbrıs''a...

İngiliz dergisi "İpler bütünüyle Demirel''in elinde" derken, Ccumhurbaşkanına, "Sen istersen yaparsın" mesajını veriyor. "Sen askerleri ikna edersin, politikacılar da seni dinler" demek istiyor. Eh, Türkiye''nin sistemi o duruma geldi ki, Süleyman Bey, "Ben ne yapayım; Meclis var, hükümet var" dese inanan kimse çıkmaz...

Benden tavsiye: Bir yandan gözünüz İran krizinde olsun ama, esas Kıbrıs''ı göz hizanızda tutun siz.