Teknoloji, dert kapısı

Benim teknolojiye düşkünlüğümü bilen biliyor; insanın kabiliyetini artırdığı için her yeni icada aşkla ve şevkle sarılıyorum. Teknoloji her şeyden önce benim işimi kolaylaştırıyor. Bir gazetecinin bundan on yıl önce kullanabildiği imkanlarla bugünkü kolaylıklar arasında okyanuslar kadar fark var. Ben "Teknoloji" demeyeyim de kim desin?

Ancak, New York ve Washington''u kapsayan kısa gezide, teknoloji konusundaki iyimser tavrımı gözden geçirmem gerektiğini fark ettim. Türkiye normal bir ülke olsa, doğallığı yaşasa belki yine de teknolojiyi övebilirdim; ama bizdeki anormallikler, onbin kilometre uzaktaki bir ülkede yaşayan insanlarımıza olduğu gibi yansıyınca, tereddüt geçirmemi doğal karşılayınız.

Öğrencilik dönemimde, Türkiye''yi yakından izleyen bir üniversitede okuduğum için, dört gazeteyi takip edebiliyordum; ama 15 gün arayla... Gazeteler birikmiş halde gelir, okumaya oturduğumda her olayın üzerinden iki hafta geçmiş olurdu. Telefonda "Nasılsın, iyi misin?" kısalığında konuştuğumuz için, siyaset, gündemimin dışında kalırdı. Amerikan televizyonları ise, ya bir deprem olacak, ya bir uçak düşecek de öyle Türkiye''den bahsedecek... İki yıl kaldım Amerika''da ve kafam dinç olarak ülkeye döndüm...

Şimdi öyle mi ya? Bir kere gazeteleri günü gününe izleme imkanı var artık. Yeni Şafak dahil bütün gazeteler İnternet''te sunuluyorlar. Herhangi bir noktadan İnternet''e bağlanınca, bütün gazeteleri ve dergileri Türkiye''deki okurlardan önce gözden geçirme, haberlerini ve makalelerini okuma imkanına kavuşuyorsunuz. Bugün Türkiye''de en meraklı kişi bir-iki, bilemediniz üç veya dört gazete okur, Amerika''daki meraklı Türk ise, vakti varsa, her gün yirmiye yakın gazeteye ulaşabiliyor...

Haberleşme de oldukça kolaylaştı. E-posta denilen ve yine İnternet''i aracı olarak kullanan teknoloji sayesinde, iki satırlık mesajlar kadar sayfalar dolusu tahlilleri ve raporları ışık hızıyla muhataplara göndermek mümkün oluyor.

Washington''daki ATC toplantısında benim önem verdiğim konuşmalar ilk günkü açılış oturumunda yapılır; ABD ve Türkiye''nin büyükelçileri, kendi ülkelerinin ötekine yönelik tutumunu o konuşmalarda sergilerler. ABD''nin Ankara büyükelçisi Mark Parris, uzun konuşmasında, sınırları dikkatle çizdi bu yıl da; "Metnini ele geçirmeliyim" dedim ve peşine düştüm. Ertesi gün, daha kimseler görmeden, benim e-posta kutumdaydı konuşmanın metni.

Bir süreden beri Türk televizyonları da Amerika''dan izlenebiliyor. Bir Türk şirketi, atv ve Show-tv ile anlaşmış, okyanusu aştırarak bu iki kanalı abonelerine ulaştırıyor. 500 dolar kadar bir tesis masrafını göze aldığınızda iki kanalı ve maç zamanları Cine-5''i izleyebiliyorsunuz. Abonelik bedeli ayda 30 dolar kadar... Aradaki saat farkı sayesinde, Türkiye''de gece yarısı yayımlanan tartışma programları, burada, öğle sonrası alınıyor. Bu sebeple Siyaset Meydanı, Ceviz Kabuğu gibi programların ABD''de daha fazla izleyicisi var.

Beni "Teknoloji mi, aman uzak durun" noktasına getiren sorun da bundan kaynaklanıyor işte. Gezim sırasında görüştüğüm öğrenciler, işadamları, hatta ev hanımları, beni, uzakta olduğum için kaçırdığım (orada olsam da izleyeceğim kuşkulu) programlarda gördükleri ve işittikleri konularda sorguladılar. Ceviz Kabuğu''na Nazlı Ilıcak ile Emin Çölaşan katılmışlar; bayağı çekişmeli geçmiş program, sonra da şahsiyata dökülmüş iş... Bir ara, Merve Kavakçı, sonra Kamer Genç de telefonla görüş açıklamışlar. Adını hatırlamayıp "ANAP Sinop milletvekili" dediği (herhalde Yaşar Topçu''dur) biriyle Merve Kavakçı arasındaki atışmayı nakletti bir ev hanımı; sanki dünyanın öbür ucunda değil de Türkiye''nin bir ilinde gibi hissettim kendimi...

Ne yalan söyleyeyim, bu da beni rahatsız etti.

Rahatsızlığımın sebebi, buralara okumak veya para kazanmak üzere gelmiş bizim insanlarımızı, teknolojinin kendilerine sunduğu imkanlar yüzünden, çok fazla bilenmiş görmekten kaynaklanıyor. Evvelce, beraber olduğumuz insanlarla, güncelin gerisinde kaldıkları için, daha çok felsefi düzeyde tartışmalar yapardık, şimdi ise ha İstanbul/Platin''de oturmuşsunuz, ha Manhattan/Hard Rock Cafe''de... Konuşmalar ve tartışmalar biteviye günlük politika üzerine.

Bu da, özellikle bugünkü gibi ortamlarda, insanların moralini müthiş etkiliyor. Gelecekten umutlu olmaları gereken, iyi üniversitelerde doktora yapan, Wall Street''te ünlü firmalarda çalışan gençler, ekmek peşinde buraya gelmiş işadamları, "Ne olacak Türkiye''nin hali?" sorusuna cevap aramaktan önlerini göremiyorlar.

"Ne var bunda, ne güzel işte" diyenlere bir sözüm yok; ancak, vaktiyle buralardan geçmiş bir insan olarak, çalışan, okuyan gençler için moralin ne kadar değerli olduğunu iyi bilirim ben. Eğitim görsün, öğrendikleriyle ülkeye yararlı işler yapsın diye buraya gönderdiğimiz gençler, kazandıkları dövizlerle ekonomiyi ayakta tutabileceğimiz iş sahipleri, bir süre sonra teklemeye başlayacaklardır, göreceksiniz...

Teknolojiden hiç bu kadar rahatsız olmamıştım.