Yaman gerçek

Geçenlerde bir yerde okudum: ANAP''ın yaptırdığı kamuoyu anketlerinden bugün bir seçim yapılsa hiçbir partinin yüzde 10 barajını aşamayacağı ortaya çıkmış... Sonucu gönlümü okşasa, benim öngörüme denk düşse bile, anket garibime gitti.

ANAP lideri Mesut Yılmaz''ın söyleminde öyle bir anketin varlığını düşündüren radikal bir değişiklik görülüyor. Devlet - millet ikileminde kendisini milletin yanına koyan, yapılan yanlışlara daha yüksek sesle karşı çıkan bir Mesut Bey var karşımızda. Kimi, bunu, onun cumhurbaşkanlığına aday oluşuyla açıklama eğiliminde; oysa cumhurbaşkanı halk oyuyla seçilmiyor ki bizde?

Galiba ANAP''ın halk nezdinde itibar kaybetmesinin Mesut Bey''i alarma geçirdiği iddiasını ciddiye almamız gerekiyor.

ANAP''ın yaptırdığı anket raporunu hâlâ ele geçiremedim, ama güvenilir araştırma kuruluşlarından ANAR tarafından Kayseri için yapılan bir rapor özetine ulaşabildim. Orta Anadolu gibi genellikle muhafazakâr, ancak solu da içinde barındıran bir il Kayseri; belediye FP''de, ama son seçimde MHP büyük bir atılım yapmayı başardı. Bu sebeple Kayseri için yapılan araştırma 18 Nisan seçimi sonrasında seçmenin ruh haline büyük çapta ışık tutabilir.

İlk tespit: Bütün partilerin seçmenleri seçim sonrasında büyük hayal kırıklığı içinde; hemen her parti ciddi oy kabına uğramış görünüyor. En büyük seçmen erozyonu, evet bildiniz, ANAP''ta yaşanıyor... ANAPlı seçmenin sadece yüzde 38''i "Bugün seçim olsa yine partime veririm" diyor, ANAP''lı seçmenin büyük bir bölümü (yüzde 23) hiçbir partiye oy vermeyecek, yüzde 18''i ise kime vereceği konusunda kararsız.

ANAP ile arasında mukayese imkânı olduğu için DYP''nin rakamlarını vereyim: "Oyum yine DYP''ye" diyenler yüzde 67.8, "Hiçbirine vermem" diyenler 11.1, kararsızlar da 11.1. CHPli seçmen de büyük çapta yerinde duruyor: "Yine CHP''ye" diyenler 67.5, "Hiçbirine" diyenler 13.8, kararsızlar ise 6.3. DSP''de kayıp daha fazla: "Yine DSP''ye oy veririm" diyenler 59, "Hiçbiri" diyenler 13.8, kararsızlar 11.5.

Biliyorum, sizler de benim gibi FP ile MHP''nin durumunu merak ediyorsunuz. MHP''de de kayıp az değil: "Yine MHP''ye veririm" diyenler 58.9, "Hiçbiri" diyenler 16.4, kararsızlar 11.3... FP''de kayıp, hayrettir, o kadar fazla görünmüyor: "Yine FP''ye" diyenler yüzde 76.7, "Hiçbiri" diyenler 11.5, kararsızlar ise 3.9.

DSP, MHP ve ANAP''ın oylarında seçimden buyana görülen büyük düşüşler, hükümetin üç partiye de fazla yaramadığının göstergesi. Bugün seçim olsa, bu üç partinin Kayseri''den alacakları oy toplamı 35.6. (Açılımı şu: DSP 10.7; MHP 21.3; ANAP 3.6) ANAP''ın bugünkü Kayseri oy oranına dikkatinizi çekerim: Yüzde 3.6! En iyisi, Kayseri ilindeki seçmen eğilimini, "Bugün seçim olsa hangi partiye oy verirsiniz?" sorusunun cevaplarını bir arada vermek: DSP 10.7; MHP 21.3; FP 20.8; ANAP 3.6; DYP 8.9; CHP 4.9; BBP 2.9; diğer 2.2; kararsız 9.8; hiçbiri 15. 18 Nisan seçim sonuçları şuydu: DSP 16.1; MHP 32.78; FP 23.24; ANAP 7.37; DYP 9.54; CHP 5.34; BBP 2.41...

Son seçimde oyunu ANAP''a verdiği halde sonradan pişman olmuş yüzde 62 oranındaki seçmenin bir bölümünün gönlü eşit oranlarda (yüzde 6''şar) DSP ve MHP''ye, azı (3) FP''ye kaymış... Çok büyük bir bölüm (23) "Hiçbirine vermem" derken, yüzde 18 de kararsız olduğunu söylemiş... ANAP''lı seçmen, partisinden memnuniyetsizliğini, beklentilerini yerine getirmediği (20.4), genel olarak partiden soğuduğu (20.4), icraatını yetersiz (14.2) ve pasif (10.2) bulduğu, verdiği sözleri yerine getirmediği (6.1) biçiminde açıklamış... Anket bulguları arasında bir nokta dikkatimi çekti: Hemen her partinin seçmeninin yaklaşık dörtte biri, "Hiçbir parti oy verilmeye değmez" kanaatinde; yani, sistemden umudunu bütünüyle kesmiş görünüyor...

ANAR anketinde "Partinizin başında lider olarak kimi görmek istersiniz?" ucu açık sorusuna verilen cevaplara göre ortaya çıkan sıralama dikkat çekici. İlk sırada Tayyip Erdoğan (yüzde 27.5) yer alıyor. Peki ikinci sırada kim var? Ben hayret ettim, bakalım siz nasıl karşılayacaksınız: Devlet Bahçeli (23.7). Kayseri''de elde edilen sıra onlardan sonra şöyle: Bülent Ecevit 9.7; Tansu Çiller 6.4; Muhsin Yazıcıoğlu 4.3; Mesut Yılmaz 4; İsmail Cem 3.4; Mehmet Ağar 1.9; Necmettin Erbakan 1.7; Abdullah Gül 1.7; Altan Öymen 1.7; Deniz Baykal 1.6; Tuğrul Türkeş 1.3 ve Fikri Sağlar 1.1...

Tayyip Erdoğan''ı en çok beğenen ve lider görmek isteyen (78.9) FPliler, ama benim esas ilgimi çeken "Tayyip Erdoğan lider olsun" diyenlerin en fazla yoğunlaştığı iki kategori: "Oyumu hiçbir partiye vermem" diyenlerin yüzde 47.1''i ile "Kararsızım" diyenlerin yüzde 26''sı, "Tayyip Erdoğan lider olsun" kanaatindeler... Bunun anlamı şu: Sistemden soğuyanlar Tayyip Erdoğan''ı lider kabul edebilecek kişiler; ya da tersinden bakacak olursak, Tayyip Erdoğan yeni bir parti kuracak olsa seçmeni hazır gözüküyor...

ANAP''tan başlayıp nereye geldik, ama bence iyi ettik. Çünkü, 18 Nisan sonrası yaşananların seçmen üzerindeki etkileri önümüzdeki dönemin politik kararlarını yakından etkileyecek. Bir çok parti kendisine çeki düzen verme ihtiyacını hissedecek; çeki düzen vermeyen de silinip gidecek...

Sizin anlayacağınız Mesut Yılmaz''ın son zamanlardaki tavrı sadece bir ilk çıkış, onu başkaları da izleyecek. Merve Kavakçı''nın DGM savcısı tarafından rahatsız edilmesi üzerine Başbakan Bülent Ecevit''in tavrı da bu yaman gerçekle ilişkili olabilir mi dersiniz?