Babam, ne kadar askerlik borçlanması yapmalı?

Geçen hafta da belirttiğim üzere, emekliliğin projelendirilmesi çok önemli. Bütün hizmet borçlanmaları gibi, askerlik borçlanması da bu projelendirmede önemli bir destek yapısıdır. Askerlik, sigortalılık başlangıcı öncesinde yapılmışsa hem sigortalılık süresini öne çekmekte, hem de prim ödeme gün sayısını; sigortalılık başlangıcı sonrasında yapılmışsa sadece prim ödeme gün sayısını artırmaktadır. Aşağıdaki sorusundaki projede ise okuyucumun babası, prim ödeme gün sayısını artırma projesi yapmaktadır. Şimdi çözümlemeyi yapalım.

Furkan SUT: Babam, 1964 doğumlu, sigortalılık işe giriş tarihi, 1981 ve 4642 gün primi var. Askerlik borçlanmasını ödeyip erken emekli olmak istiyor. Ancak SGK''dan 4500 TL gibi bir borç çıkarmışlar; yani 18 ayın tamamını istemişler.. Bunun doğruluk payı nedir, miktar çok fazla değil mi, bu miktarın ne kadar olması gerek?

C: Okuyucumun babası, sigortalılık başlangıcı itibariyle, 4447 sayılı Kanunla ve sonrası yapılan kademeli emeklilik düzenlemesi kapsamında 25 yıllık sigortalılık süresini, 46 yaşını ve 5075 prim ödeme gününü tamamladığında SGK''dan yaşlılık aylığını talep edebilecektir. Okuyucumun babası, 25 yıllık sigortalılık süresini ve 46 yaşını tamamlamış olduğundan, 5075 prim ödeme gününü tamamlamaya çalışmaktadır. 5075 – 4692 = 433 gün (1 yıl 2 ay 13 gün) eksiği bulunmaktadır. Babası 18 ay (1,5 yıl yani 540 gün) askerlik yaptığına göre, Hizmet Borçlanma İşlemlerinin Usul Ve Esasları Hakkında Tebliğ''in “Borçlanılan sürelerin hizmet olarak değerlendirilmesi” başlıklı 10''uncu maddesinde yer alan, “(1) Tebliğ edilen borçlanma tutarının tamamının ya da bir kısmının bir ay içinde ödenmesi halinde, ödenen miktara karşılık gelen süre sigortalılık süresi olarak değerlendirilir” hükmü gereğince, 433 gün veya birkaç gün fazla, örneğin 435 günlük askerlik borçlanmasını, taban ve tavan matrahlar arasından beyan ettiği günlük matrah tutarının %32''si üzerinden hesaplanılıp bir ay içerisinde ödemelidir. Bu takdirde SGK''dan yaşlılık aylığını talep edebilecektir.

Murat GÜLER: Tahsin Bey, her zaman gazete ve internette köşelerinizi takip ediyorum. Annem, 1949''da doğdu. İlk işe giriş tarihi, 1991. SSK gün sayısı 2502. İsteğe bağlı gün sayısı, 540 gün. Annemin yaşı geçtiği için artık çalışamıyor, 3600 günü dolduramıyoruz. İsteğe bağlı ödediğimizde son 7 yıla bakıldığında isteğe bağlı daha çok olacağından, Bağ-kur şartlarına göre emekli olacak; bu da mezarda emeklilik demek. Bir işyerinde çalışıyor gösteremiyoruz, yaşı geçtiği için. Ayrıca annemin en küçük çocuğu benim. 1986 yılında doğdum. Doğum borçlanması, sanırım yapamıyoruz. Ne yapmalıyız?

C: Okuyucumun annesi, 50 yaşını, 1999''da; 1991 tarihli sigortalılık başlangıcı itibariyle, 15 yıllık sigortalılık süresini de 2006 yılında doldurmuş olup, sigortalılığı öncesi doğumlarını yapmış olduğundan doğum borçlanması yapamayacaktır. Toplam prim ödeme gün sayısı, 3042 gün olmuştur. 3600 prim ödeme gününün tamamlanması için 558 prim ödeme günü eksiği var. Son 3,5 yılın prim ödemesinin 1260 – 558 = 702 prim ödeme gününün 4/a sigortalısı olarak yapılmış olması halinde, 558 gün 4/b sigortalısı olarak isteğe bağlı sigortalılığın ödenebileceği ve böylece en az 3600 prim ödeme gün sayısına ulaşılabileceği değerlendirilebilir. Okuyucum, annesi için, 558 prim ödeme gününü, 1 yıl 6 ay 18 gün –yaklaşık 1 yıl 7 ayda - tamamlayabilir. Yani hemen ödemeye başlanırsa, 58 yaşına 2007 yılında ulaşmış olduğundan, Şubat 2012 sonlarında 3600 güne ulaşılabilecektir. Ve kısmî yaşlılık aylığı, Şubat 2012 sonlarında –Mart 2012''de- SGK''dan talep edebilecektir.

Burçin ÖLMEZ: Tahsin Bey, babamın Sigorta Sicil No: 3400012073640. İlk sigorta başlangıcı, 1978. İsteğe bağlı: 1995 – 1996; tekrar isteğe bağlı, 2008 yılında; çalışan yada Bağ-kurlu olarak, 2010 yıllarında prim ödedi. Toplam prim sayısı, 1324 gün olmuştur. Ben, boşandım, 1 çocuğum var. %55 özürlü raporum bulunmakta. Annem babamdan ölmeden önce boşanmışlardı. Kardeşlerim de evli. Ben, SGK''lı olarak çalışmaktayım. Üzerime herhangi maaş dışında bir gelirim ve mülkümde olmadığından dolayı geçinmekte zorlu çekmekteyim. Bu konuyla ilgili haklarımı bilmiyor ve beni yönlendirmenizi rica ediyorum. Babamın vefatından dolayı ölüm aylığı ve cenaze parası gibi yardımlardan yararlanabilir miyim, primleri eksik ise ödeme yapıp başvurabilir miyim, cenaze ödeneği alma imkanım var mıdır?

C: Bayan okuyucum, halen 5510 sayılı Kanunun “ölüm aylığının hak sahiplerine paylaştırılması” başlıklı 34''üncü maddesinin 1/b bendine göre, sigortalı olarak çalışmasına devam ettiğinden babasının ölüm sigortasından ölüm aylığı alamayacaktır.

Sinan ÜNVER: Tahsin Bey, 9 yıl belediye bünyesinde SSK''lı çalıştım ve sonra kendi isteğimle tazminat almadan ayrıldım. Bir başka belediyede göreve başladım. 6 yıldır da buradayım. 17 yıllık sigorta sürem ve 5100 gün primim var. Emeklilik dilekçesi versem eski çalıştığım yerdeki tazminatla son işyerindekini toplu alabilir miyim veya gerçek emeklilik yaşında bu tazminatları toplu alabilir miyim?

C: Okuyucum, ilk işe girdiği belediyeden istifaen işten ayrılmıştır. Ve bu durumu eski çalışmasından dolayı kıdem tazminatı alma imkânını ortadan kaldırmaktadır. 17 yıllık sigortalılık süresi ve 5100 gün prim ödeme günü bulunduğundan, SGK''ndan “kıdem tazminatı alabilir” yazısını alarak, işverene ibraz edip son 6 yıllık dönemin kıdem tazminatını halen çalıştığı Belediyeden istemesi mümkündür.