Sigortalıların sağlık yardımı

Bilindiği üzere, Sosyal Güvenlik Sistemi, bireylere iki temel hizmetin sunumunu sağlamak üzere kurulmuştur. Bunlardan ilki, birey ister çalışsın ister çalışmasın ya da emekli olsun sağlık hizmetlerinden yararlanmasının finansmanının sağlanması; ikincisi ise çalışma süresini ve yaşını tamamlayıp gerektiği üzere prim ödenmiş olanların emekli edilerek gelir güvenliğine kavuşturulması ya da yaşlılık vb şartlara göre gelir tahsis edilmesidir. Bilindiği üzere emeklilik soru ve sorunları hakkında sürekli yazıyorum. Bugün ise yine ara sıra gelen sorular ve güncel sorunlar vesilesiyle kalem oynattığımız "sigortalıların sağlık yardımı" konusunu ele almamız yararlı olacak.

Sosyal güvenlik reformunun bütün hükümleriyle yürürlüğe girdiği 1 Ekim 2008 tarihinden önceki mevzuata göre, işten çıkıp işsiz kalanlar, 10 gün + 6 ay = 10+(6*30) süreyle sağlık yardımından yararlanırken, bu yardım, sözkonusu 190 günden 100 güne düşürülmüş bulunmaktadır. 506 sayılı ve 5510 sayılı Yasalara göre, işten ayrıldıktan 10 gün sonra sigortalılık niteliği yitirilmektedir. Bu tarihten önceki bir yıl içinde, en az 120 gün hastalık sigortası primi ödenmiş olan SSK sigortalısı ile eşi, çocukları, ana ve babasının, 10 günden sonraki altı ay (6*30 = 180 gün) süreyle sağlık yardımından yararlanmaları sürdürülüyordu.

Sosyal Güvenlik Kurumu, Şubat 2010 ayı içerisinde, uygulama birimleri olan "Sosyal Güvenlik İl Müdürlükleri ve Sosyal Güvenlik Merkezleri Yöneticileri"ne hitaben yayınladığı duyuruda, GSS sigortalılarının zorunlu sigortalılıklarının sona erdiği tarihten itibaren 10 gün süreyle GSS yani Genel Sağlık Sigortasından yararlanacaklarını; bugüne kadar zorunlu sigortalılıklarının sona erdiği tarihten itibaren 10 gün + 90 gün olmak üzere toplam 100 gün sağlık yardımı verilmesine ilişkin uygulamanın da hatalı olduğunu belirtmişti. Böylece SGK, 17 aydır yasayı yanlış anlamıştı. Ve dolayısıyla, artık sigortalılar, zorunlu sigortalılıklarının sona erdiği tarihten itibaren 10 gün süreyle genel sağlık sigortasından yararlanacak ve 10 günden sonra da ancak prim ödeyerek sağlık yardımlarından yararlanabilecekti. Ancak Kurum, yararlanma süresinin 10 güne düşürmesine gelen tepkiler nedeniyle ve ÇSGB Ömer DİNÇER Bey''in talimatıyla 100 gün uygulamasına devam edileceğini kabul ederek, yanlışından çabuk döndü.

Nitekim Reform Yasasının 67''nci maddesinde, işten ayrılıp sigortalılığı sona erenlerin daha ne kadar süreyle sağlık yardımından yararlanabilecekleri düzenlenmişti. Buna göre, zorunlu sigortalılık yoluyla genel sağlık sigortalısı sayılanlar, zorunlu sigortalıklarının sona erdiği tarihten itibaren on gün süreyle genel sağlık sigortasından yararlanırlar. Bu kişilerin sigortalılık niteliğini yitirdikleri tarihten geriye doğru bir yıl içinde 90 günlük zorunlu sigortalılıkları varsa, sigortalılık niteliğini yitirdikleri tarihten itibaren 90 gün süreyle, sigortalıların GSS sigortalılıklarından dolayı prim borcu olup olmadığına bakılmaksızın bakmakla yükümlü olduğu kişiler dâhil, sağlık hizmetlerinden yararlandırılırlar. (Bk. İbrahim IŞIKLI , "SGK''lıların sağlık yardımında kafalar karıştı", http://www.dunya.com/sosyal-guvenlik-ve-is-hukuku-ibrahim-isikli_62_0_yazar.html?, Dünya). SGK da bu durumu teyit eden "İşten ayrılan sigortalıların sağlık hizmetlerinden yararlanmaları ile ilgili basın açıklamasını yayınladı. Ve işinden ayrılan sigortalılarımızın eczane ve hastanelerde sağlık yardımlarından yararlanmasını, 18 Şubat 2010 tarihi itibariyle, sağladı. Bu vesile ile 16 ve 17 Şubat günlerinde provizyon alamayan vatandaşlarımızdan da özür diledi.

Gelinen bu doğru aşamaya göre, zorunlu sigortalılığı sona erenlerin 10 gün daha sigortalılık nitelikleri devam edecek olup, bu 10 günlük süreden sonra da sigortalılık niteliğini yitirdikleri tarihten geriye doğru bir yıl içinde 90 günlük zorunlu sigortalılıkları varsa, sigortalılık niteliğini yitirdikleri tarihten itibaren 90 gün süreyle de sağlık yardımlarından yararlandırılmaları sürecektir.