Sosyal akıl

Türkiye, kararlarını sağlıklı ve süratli veremiyor. Bunun en yakın ve önemli örneği sosyal güvenlik reformu. Reforma ilişkin felsefe yetersizlikleri de bunun en temel nedeni. Karar süreçlerinde yaşanan finans zorluklarını algılama ve sonuçlarını değerlendirme yetersizlikleri kadar, geleceği kuşatan sosyal akıl donanımsızlığı da her olumsuzluğun başında yer alan esas nedendir. Maalesef, ortak düşüncelerle geliştirilmiş ve ülkemizdeki tüm sorunları çözmeyi hedeflemiş felsefi tutarlılık içerisinde ortak sosyal akıl da oluşturamamışız. Bu nedenle bütün sorunlar, çözümsüzlükten kangrenleşiyor.

Sosyal düzenlemelerin yapılması için sadece kişisel menfaatlerin öncelikle kollanması ve devletin kaynaklarının yetersizliğinin hiç akla getirilmemesi, her çözümsüzlüğün altyapısında var.

Dünya, ekonomik ve siyasi yarışların alanı. Yarışı algılayamayan ve rekabeti beceremeyen yapılarla nereye kadar gidebiliriz ki.

Her değerlendirmenin ekonomik faturasını göremeyen ve bunalımlardan çıkış yollarını kurgulayamayanlardan reform süreçlerini anlamaları da beklenemez.

Yoksulluğu ancak istihdamı artırarak aşmanın mümkün olduğunu herkesin ezber etmesi gerekiyor. Ama hala istihdam üretmesi için özellikle bu amaca uygun kurgulanmış yasal mali ve hukuki imkânlarla desteklenmesi gereken özel sektör, her aşamada cendereye sıkıştırılıyor. Başta sanayi işletmelerinin kuruluşunda istenen kurma izni ve işletme belgesi alma zorunluluğu gibi, iyiniyetli görünen engeller bile, işverenlerin özveri gücünü ve gayretini kırmakta ve yatırımların zorlaşmasına neden olmaktadır.

Toplumumuzun kalkınması ve yüksek gelir üretme kapasitesine çıkabilmesi için eğitimden başlayan her yaşam sürecinde sosyal akılla biçimlenmiş iktisadi ve mesleki bilgi donanımına ihtiyaç bulunmaktadır.

Liselerimiz, üniversitelerimiz bile bu donanışta dünyadaki örnekleriyle sürekli yarışır düzeyleri yakalamış ve sürdürmüş olmalıdırlar. Ailelerden başlayan donanım yapısı, sürekli gelişerek toplumsal doku haline gelebilmeli, ortak sosyal akıl oluşmasına ilişkin bütün çabaların ileriyi ve geleceği kollaması sağlanmalıdır.

Resmi ve özel bütün kurumlarımızın hukuki, ekonomik ve politik bütün kararları, sosyal akıl teşkil edecek şekilde felsefi bütünlük göstermelidir.

Devlet içerisinde bazı grupların etkinliğini sağlamaya yönelmiş karar mekanizmalarının çoğunlukla ülkemiz bireylerinin refah düzeyini kemirdiğini gözlemliyoruz. Bunu görmekten aciz olmayanlar bile, sorumluluk sorgulaması yapmaksızın, sürekli bu yönde törpüleme yapmaktadırlar. Hakları ve doğruları kollamaya yönelik toplumsal direnç oluşması için gerekli olan sosyal akıl da bu törpülemeden çok fazla etkilenmekte ve oluşamadan yok edilmektedir.

Sivil toplum örgütlenmesi, ekonomik, sosyal ve siyasi hakları koruyup kollama girişimi olarak sürekli geliştirilmelidir.

Fikir, inanç ve girişim özgürlüklerinin yaşatılabilmesi için filozoflara ve sosyal akla ihtiyaç var. Bu, zaten hayati önem taşıyor.

Menfaatlere kilitlenmiş aklın toplumsal pasını, ortak sosyal akıl temizleyecektir.

Çözümsüzlüklerin tümünü sorgulayan ve hesap soran bir bireysel ve toplumsal düzeydir, sosyal akıl. Kurduğu sivil toplum kuruluşlarıyla, hesap soran, sorabilen bireylerden ve kurumlardan sosyal akla dayalı sorumluluk da beklenmelidir, elbette.

Bireysel ve toplumsal dinamizm, bütün bireylerin ve kurumların sosyal aklın oluşumu ve işlerliğini sağlamasıyla mümkündür.