İletişim özürlü kitlenin şarkıları

Bir gün önce Majör Müzik''te sanatçı Selda (Bağcan) ile sohbet ederken, piyasa müzikleri ve bu müzikleri yayınlayan televizyon kanalından (Kral TV) açıldı söz. Sektörün içinden, ama işini doğru dürüst yapan bir sanatçı olarak Selda, müzik piyasasında olan bitenlerden oldukça rahatsız. Seviyenin düşmesinden, müzik klipleri yayınlayan Cem Uzan''a ait bu televizyon kanalının, parayı bastıranın klibini yayınladığından, bunun da kaliteyi (olumsuz anlamda) doğrudan etkilediğinden yakınıyor. Aklı başında herkes, gidişten hoşnut değil.

Aslına bakılırsa, Türkiye toplumu cumhuriyet tarihi boyunca güzel şarkılar söylemiyor. Şarkının bitişi yeni değil. Cumhuriyet devrimlerini "Metamorfoz (hızlı değişim) olarak vasıflandıran gazeteci Refik Erduran, bu konuda bir televizyon belgeseli hazırlamıştı. Türk toplumu, resmi devlet politikası olarak başlatılan değişim programı sayesinde, yüzyıllardır sahip olduğu kültürel değerleri de yitirmeye başladı. Ne acı !...

Bazıları bu değişimi, 80''li yıllardaki transformasyona bağlıyorlar. Ne var ki 80''li yıllar, Türk toplumu adına her şeyin yeniden başladığı değil, yetmiş yıl kadar önce hazırlanan değişim programının hız kazandırıldığı yıllar olarak değerlendirilmeli. Bu değişimin izlerini, son yıllarda yükselen pop müzikte görebilmek mümkün. (Hele -yanlış bir adlandırmayla- Türk Sanat Müziği adı verilen saçma sapan müziklerde, iyice belirginleşiyor bu değişimin izleri). Çıkara dayalı ilişkiler, sahte aşklar, seviyesizlik... olduğu gibi şarkılara yansımış. Deyim yerindeyse bu şarkılar, Türkiye''nin Cumhuriyet döneminden sonraki hikâyesini anlatıyor. Özellikle pop müzik, sayıları giderek artan bir kitlenin hislerine -adeta- tercüman oluyor. "Bandıra bandıra ye beni", "Kız hepsi senin mi", "Yaparım bilirsin", "Yakalarsam", "Yatağıma gel" gibi sözleri içeren Türk popu, derdini bir zamanlar tuvalet duvarlarına döken iletişim özürlü kitlenin, yeni iletişim biçimi. Toplum değişiyor, şarkılar da değişiyor. Ama kesin olan şu ki, Türk popu olarak adlandırılan şey, özgürlükten çok belli bir seviyesizliği yansıtıyor. Toplumdaki yozlaşma, ifadesini artık şarkılarda buluyor.

Bu şarkılar, kültürel sefaletin göstergesi. Theodor Adorno''ya göre popüler müzikteki bu kötü durum, ileri kapitalist toplumlardaki tüketici zevkinin yozlaşmasını yansıtır ve bu yozlaşmayı destekler. Örneğin, standartlaşmış otomobil üreten montaj fabrikası, aynı zamanda bıkkın, duygusal bakımdan uyuşmuş ve edilgin işçiyi de üretir.

Türkiye''de son yıllarda üretilen bütün şarkılar birbirine benziyor... şarkıcılar birbirine benziyor. Bu şarkılar, toplumdaki çok renkliliği ve çok sesliliği de yok ediyor. Tek tip şarkılar, "tek tip kişilikler" üretiyor. Herkes aynı şarkıları dinlemekten, aynı şarkıcıyı taparcasına sevmekten zevk alıyor. Tek tip dinleyici, birbirine benzemekten dolayı çok mutlu.

Diyecek pek bir şey de kalmıyor... bu şarkılar, aslında bizi söylüyor.