1 Mayıs kimin bayramı

Her yıl 1 Mayıs günü televizyonların programları klasik hale geldi, aynı klasik film bu yıl da tekrarlanacak.

Bazı sendikacıların sırf muhalefet etme uğruna bugün milyonlarca İstanbullu evlerine hapsolacak.

Yine evinden canlı yayında sokaklarda polisle, politikacı, öğrenci ve işçiler arasındaki kovalamaca sahnesini izleyecek.

Son yıllarda bir kısım muhafazakar entel tipler de Taksim''de 1 Mayıs kutlamalarına katılarak dikkat çekme yarışına girdiler.

Peki, 1 Mayıs kimin bayramı?

Gerçekten denildiği gibi işçinin emekçinin bayramı mı?

Tarihçesi nedir bir bakalım;

*

1 Mayıs kutlamaları ilk kez komünizmin merkezi Rusya''ya da kapitalizmin merkezi ABD''ye değil, dünyanın ucu sayılan Avustralya''ya uzanır. Avustralya''da işçiler 1856 yılında iş gününü 8 saate indirebilmek için önce eğlence ve gösteriler düzenledi, ardından da işe gitmeme eylemi başlattı.

Bu ilk hareket ve eylem, Avustralya''da büyük ilgi görüp tutunca her yıl aynı gösteriler yapılmaya başlandı.

Sonraki yıllarda Avustralya''daki bu hareket Amerika''ya ulaştı.

1886 yılında 1 Mayıs günü Chicago''da 16 saatlik çalışma temposunu 8 saate indirmek için eylem yapan işçilerle polis arasında meydana gelen şiddetli çatışmalarda dört işçi ve dört polis hayatını kaybetti.

Greve gitmek isteyen yüzlerce işçi işten çıkarıldı.

Böylece ilk kavgalı 1 Mayıs başlamış oldu.

Amerika''daki olaylar Avrupa''yı da etkiledi.

1889 yılında Fransa''nın başkenti Paris''te ''Uluslararası İşçiler Kongresi'' yapıldı. Ve 1890''dan başlayarak, 1 Mayıs''ın işçilerin birlik, mücadele ve dayanışma günü olarak kutlanması kararlaştırıldı.

*

Bizde ise ilk 1 Mayıs 1905 yılında İzmir''de Osmanlı döneminde kutlandı.

1909 yılında Üsküp''te ve 1910 yılında İstanbul''da 1 Mayıs kutlamaları yapıldı.

1920 yılının 1 Mayıs''ında İstanbul işgal altındayken de kutlandı ama bu kutlamalara işgal kuvvetlerine yönelik protesto damgasını vurdu.

1923 ve 1924 yılında Cumhuriyet''in kuruluşuyla İstanbul''daki tüm yerli ve yabancı işletmelerde çalışan işçiler genel greve gittiler.

1925-1935 yılları arasında kutlamalar yasaklandı.

1935 yılında çıkan bir kanunla ''1 Mayıs Bahar Bayramı" olarak tatil ilan edildi. 70''li yıllara kadar 1 Mayıs''larda önemli bir olay olmadı.

1976 yılında Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu İstanbul Taksim''de binlerce işçiyle 1 Mayıs''ı kutladı.

1977 yılının 1 Mayıs günü, tarihe Kanlı 1 Mayıs olarak geçti.

İstanbul Taksim Meydanı''nda yaklaşık 500 bin kişiyle toplantı düzenlendi.

Meydanda toplanan binlerce göstericinin üzerine meydanın yanındaki Marmara Oteli ve civar binalardan kimlerin olduğu hala bilinmeyen birileri tarafından yaylım ateşi açıldı.

37 insan hayatını kaybetti ve yüzlerce insan da yaralandı.

Bu olayın askeri darbe hazırlığı olarak yapıldığı MİT tarafından Başbakan Süleyman Demirel''e rapor edilince, Kara Kuvvetleri Komutanı Namık Kemal Ersun derhal re''sen emekliye sevk edildi.

*

1978 yılında Taksim Meydanı''nda olaysız olarak anıldı.

1979 ve 1980 yılında ise Sıkıyönetim İstanbul''da kutlamalara izin vermedi.

1980''de 12 Eylül darbesi oldu ve yasaklar konuldu.

1981''de Milli Güvenlik Konseyi 1 Mayıs''ı resmi tatil günü olmaktan çıkardı.

Ak Parti hükümeti tarafından 2008 Nisan''ında, ''Emek ve Dayanışma Günü'' olarak kutlanması kabul edildi.

22 Nisan 2009 tarihinde de TBMM''de kabul edilen yasa ile 1 Mayıs resmi tatil ilan edildi.

Taksim''deki olaylı 1 Mayıs kutlamaları 2013 yılına kadar devam etti.

Bu yıl da ezber bozulmayacak yine bol biber gazlı, yaralamalı, kovalamalı 1 Mayıs bayramı kutlanacak.

Bu bayramda da en büyük temennimiz ölümlü olmadan en az hasarla atlatmak.

*

''Ne zaman adam oluruz'' sorusunun cevaplarından bir tanesi de ''1 Mayıs''ı kavgasız gürültüsüz kutladığımız zaman'' olurdu herhalde.