Artık seneye inşallah…

Hükümetin 2023 yılını hedefleyerek geleceğe yönelik bir vizyon açıkladığını çoktandır biliyoruz.

2023, çünkü Cumhuriyet"in 100. yılı.

İçinde yaşadığımız yıllar bizim için en kritik "yüz yıllar"ın sıralandığı bir dönem çünkü. Örneğin, bu yıl, gelecek yıl gibi Balkan Savaşları"nın 100. yılı. Sonra sırasıyla 1. Dünya Savaşı, ardından Çanakkale ve Sarıkamış geliyor. Aynı yıl Ermeni diasporasının muhtemelen başka desteklerle "Tehcir" üzerine büyük kampanyası başlamış olacak.

Böyle böyle savaşı da kaybedeceğiz; işgal de başlayacak; Samsun"a da çıkacağız; Büyük Millet Meclisi de açılacak. Kurtuluş Savaşı"nın ardından taç kısmı 29 Ekim 2023 olacak.

Dün 89. yıldönümüydü cumhuriyetimizin.

Yani bizim için en önemli, bugünümüzü, sınırlarımızı, sorunlarımızı ve imkânlarımızı en çok belirleyen "yüzyıllar serisi" içinde son sırada o var.

Seneye 90. yılını kutlayacağız.

İyi ama nasıl kutlayacağız?

Bu yılki törenlere ve olaylara bakarsak, seneye iyimser olmak zor.

Batı"dan kalma bir alışkanlık mı bilmiyorum ama onlu yıldönümlerine özel bir önem atfediyoruz biz de çoktandır. Dolayısıyla 90. yıldönümü özel bir önemi hak ediyor.

Dün bir yanda Ankara"da Hipodrom"da devlet, seçilmişi atanmışı, muhalefeti, halkıyla yan yanayken; ana muhalefetse hemen birkaç kilometre ötede 1. Meclis binası yakınındaydı.

Zaman zaman panzerlerin su; polislerin biber gazı sıktığı arbedesi az olmayan bir sürecin sonunda barikatlar kalktı; alternatif kutlama yapmak isteyen grup yoluna devam etti.

Türkiye"de iç politikanın tarihi ve kemikleşmiş tarzı bilinince bu manzara şaşırtmıyor.

Ama madem bu farklılığın temelinde cumhuriyetin niteliği var, 90. yılda enine boyuna bir cumhuriyet tartışması yapamaz mıyız?

1990"larda Fransa"da entelektüellerin sürüklediği ve sağlam bir tartışma olan "Cumhuriyet mi Demokrasi mi?" tartışmasının bir benzeri bizde yapılamaz mı?

Cumhuriyet hepimizin, evet, ama sonra sık sık değişen karakteri ve niteliğini teorik ve tarihsel düzeyde tartışamaz mıyız?

Türkiye gibi bir ülke için on bir yıl çok uzun süre. 2023"e kadar bekleyebilecek bir tartışma değil bu. CHP"nin temsil ettiği anlayışla diğerleri arasında her vesileyle başlayıp bitmek tükenmek bilmeyen bu "çatışmayı" akademik, entelektüel bir sonuca bağlamayı denesek çok hayırlı bir iş olacak.

Her görüşten sözü olanın katıldığı, bütün bir yıla yayılmış; sonuçları yayınlarla kitlelere ulaştırılacak tarihe iyi bir kaynakça bırakacak bu tasarı, biliyorum, fazlaca iyimser.

Ne yapsanız, CHP İstanbul İl Başkanı Oğuz Kaan Salıcı gibi düşünenler çıkıp, bizzat tören alanında askerlere dönüp, "Sizin korumanız gereken cumhuriyete biz sahip çıkıyoruz" diyecektir.

Ama en azından İşçi Partisi gençlik örgütünün düzenlediği bir eyleme CHP Genel Başkanı katılmadan önce biraz düşünür belki.

Belki, bu eyleme katılan kitlelerin kafasındaki "endişe"ler daha netleşir ya da azalır.

Öte yandan, "Bizim yaptığımız demokratik cumhuriyete doğru bir ilerlemedir" diye düşünen iktidar partileri de en uçuk eylemlere, fikirlere bile katılan binlerce insanın cumhuriyet tartışmasında bile hangi sebeplerle "endişe" duyduklarını daha iyi anlar.

Böyle geniş kapsamlı, bütün bir yıla yayılmış seviyeli, içeriği zengin tartışma cumhuriyetin en önemli sorunlarından birisi olan bürokrasiyi de kapsayacaktır kuşkusuz.

O zaman belki, (dün, tıpkı 2010"daki Tekel işçilerinin eyleminde olduğu gibi, az daha aylarca sürecek bir yangına sebep olacak olan) güvenlik bürokrasisi de kendi payına dersler çıkarır.

Sonuçta taraftar olsak da olmasak da ülke de yönetim de algılar da anlayışlar da değişiyor.

Cumhuriyetimiz 2023"te belli ki dünküne hiç benzemeyecek.

Neye benzeyecek, neye benzemesini istiyoruz; niçin böyle düşünüyoruz… böyle düşünsek bile gelecek değişir mi; değişeni hepimizin hayrına bir hale nasıl hep birlikte koyabiliriz… bütün bunlar üzerine oturup düşünmek için Cumhuriyet"in 90. yılı önemli bir fırsat bence.

Yok, bugüne kadar geldiği gibi devam eder dersek, dünkü gibi arbedeler; farklı programlar; cumhuriyetin niteliği ve karakteri üzerine bilinçli bir tercihten uzak, asla uzlaşamaz kitleler kalır.

Ve tabii bir de tuhaf anekdotlar…

Mesela, İşçi Partisi"nin yayın organı olan Ulusal Kanal"daki anons gibi.

Kanal spikeri, Ulus"taki olaylar sırasında "Şu anda, işbirliği anlaşması imzaladığımız Suriye Devlet Televizyonu SRT de bizimle ortak yayında" dedi dün.

Bilmem, SRT o anda yayına girdi mi?

Bildiğim, CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu"nun konuşmasını SRT"nin canlı yayınlamış olmasının açıklanabilir bir şey olmadığı…

Benim bu tuhaflığı açıklayabilmem mümkün değil; umarım Sayın Kılıçdaroğlu"nun bir açıklaması vardır.