Terör ve medya...

Her terör saldırısı olduğunda ciddi bir medya krizi yaşıyoruz. Önce tüm televizyon kanalları olay yerinin sıcaklığını yansıtmak için birbiriyle yarışıyor, saatlerce sıcak temas görüntüleri ekranlara yansıyor, bir nevi canlı yayın çatışması yaşanıyor. Ardından yayın yasağı geliyor ve basın özgürlüğü tartışmaları başlıyor. Bostancı''daki çatışmada da aynı gerilimlere şahit olduk. Canlı yayında 16 yaşında bir gencin vurularak yere düştüğünü, bir kameramanın yaralandığını, camlarından çatışmayı izleyen çocukların korku ve merak dolu hallerini gördük. Ertesi gün yine tüm gazeteler kanlar içinde yerde yatan yavrumuzun fotoğraflarıyla ve Semih amirin tabutu başına kapanan yavruların çaresizliğinin görüntüleriyle doluydu.

Her olayda benzer şeyler yaşanıyor, medya tartışması olayın kendisinden daha büyük bir olaya dönüşüyor.

Oysa Türkiye 30 yıldır terörle mücadele ediyor. Medyamız da onlarca yıllık tecrübeye sahip. Artık sapla samanı birbirinden ayırmamız gerekiyor, yoksa toplum olarak bu işten zararı hep birlikte görmeye devam ederiz.

Öncelikle şunu vurgulamalıyız: Bu rezaletin özgürlükle hiçbir ilişkisi yok. Dünyanın gelişmiş hiçbir ülkesinde böyle bir medya rekabeti, böyle sorumsuz bir yayıncılık anlayışı olmaz. Reyting her şey demek değildir. Televizyonları başından saatlerce toplumun bir çatışmayı canlı izlemesi akıl alır bir iş değildir. Çatışma alanına girmeye çalışan, yerlerde sürünen, yan dairelere sızmaya çalışan bir basın ancak geri kalmış ülkelerde görülebilir. Hem polis niçin alanı kapatmadı diye yaygara koparacaksınız, hem de polis bandını aşıp görüntü almak için elinizden geleni yapacak, kendinizi kurşunların arasına atacaksınız…

11 Eylül saldırıları sonrasında akılda kalan tek bir ceset görüntüsü yoktur. Gelişmiş ülkelerde kan revan içinde kalan vatandaşlar birinci sayfalara taşınmaz. Tabut başında kendisini paralayan akraba görüntüleri ön plana çıkarılmaz. Çünkü tüm bunlar terörün amaçladığı, vermek istediği görüntülerdir, doğrudan terör örgütüne yarar. Terörizmin temel amacı toplumda çaresizlik, acizlik, tükenmişlik psikolojisi meydana getirmek, yılgınlık üreterek toplumsal direnci kırmaktır. "Göğüs göğse çatışma" türü ifadelerle bir teröristin büyük bir mücadele ortaya koyduğunu ifade etmek, teröristi kahraman ilan etmek demektir. Benzer şaşkınlık hali emekli bir generalin dün Dicle''de meydana gelen olayla ilgili yaptığı yorumlarda da kendisini gösteriyordu. Emekli general patlayıcının büyük bir uzmanlıkla hazırlandığını anlatırken öyle bir anlatımda bulundu ki, neredeyse teröristin becerisini övüyor durumuna düştü.

Medya yayın yaparken bunun terörle mücadelenin geneline, toplumsal psikolojiye, ülkenin tanıtımına ve turizmine, polislerin yakınlarına nasıl bir etki yapacağını da hesaba katmalıdır.

Yayın yasağı getirmek demokratik ülkelerde vardır ama istisnadır. Eğer medya kendi kendisine böyle bir duyarlılık gösteremiyor ve kamu menfaatini zedeleyecek bir ölçüsüzlük içine giriyorsa hukuki tedbirler devreye girebiliyor. Medyanın böyle bir hukuki zorunlulukla hizaya getirilmeye çalışılması, medya açısından da bir talihsizliktir.

Neticede 58 noktaya operasyon yapılmış, 40 örgüt üyesi çok sayıda silah ve mühimmatla ele geçirilmiş, bir örgüt tamamen çökertilmiştir. Olayın basına yansıması ise, bir polis başarısızlığı, terörle mücadelede bir zafiyet şeklinde olmuştur. Muhtemelen, terör örgütü bile böyle bir sonuca ulaşacağını, kendi eyleminin başarılı ilan edileceğini, polisin yerle bir edileceğini düşünmemiştir. Benzer şekilde Dicle ve Şemdinli''de gerçekleşen terör saldırıları ile Hikmet Sami Türk''e yönelik suikast girişimi… Her olayda aklı selimi elden bırakmamak gerekiyor. Terör olaylarının arttığı dönemlerde bu işin hassasiyetini konuşuyor ve dersler çıkarmaya çalışıyoruz. Ancak araya biraz zaman girer ve yeni bir saldırı olursa tekrar başa dönüp, aynı hataları tekrar ediyoruz. Bu tür olaylarda yanlışları, aksaklıkları vurgulamak, kamu otoritesi ve toplum olarak dersler çıkarmak elbette gereklidir. Herkes kendi durumunu gözden geçirmelidir. Ancak terör saldırıları karşısında nerede duracağımız, tarafımızın ne olacağı ve bu duruşun gereği olarak nasıl bir toplumsal hassasiyet göstermemiz gerektiği de önemli bir konudur. Çünkü toplum, terörün hedefi ve mağduru durumundadır. Terör örgütlerini başarılı gibi gösterecek şekilde abartılı yorumlar yapmak ve bulunduğumuzu tarafı fazlaca yıpratmak, netice de bizim lehimize bir sonuç doğurmuyor.