Piramit ve tepesi

Ramazan''ın başından itibaren oruç ve Ramazan ayı hakkında bir imal-i fikir etmeye çalışıyorum. Söylediklerim oruç ve Ramazan ayı etrafında dönüyor daha çok, Ramazan veya orucun muhatapları etrafında değil.

Aslında öznesi olmayan (dolayısıyla hayalî) bir "oruç tutan / tutmayan" figüründen sözediyoruz.

Şimdiye kadar yazdığım oruç yazılarında orucun bizimle nasıl bir ilişki kurduğunu anlamaya ve anlamlandırmaya çalıştım; bu yazıda bizim oruçla ilgimize ve ilişkimize dair bazı gözlemlerde bulunmak istiyorum.

Bizim oruçla nasıl ilişki kurduğumuza dair burada sözkonusu edeceğim gözlemim hiç de sevindirici bir gözlem değil ne yazık ki…

Toplumu ille de bir piramide benzetirsek, piramidin tabanı oruç tutuyor; ama tepesi oruç tutmuyor Türkiye''de. Bu tablonun sadece Türkiye''ye özgü bir tablo olduğunu da özellikle hatırlatmak istiyorum.

Piramidin tepesi''nden kastettiğim insan tipleri ve kümeleri, toplumun en varlıklı, bürokratik olarak en üst sınıflara mensup, büyük şehirlerin en merkezî, lüks ve çoklukla da gayr-i müslimlerin önceden yoğunluklu olarak yaşadığı (sözgelişi İstanbul''un Kadıköy, Şişli, Bakırköy vesaire gibi) yerlerinde yaşayan, para, güç ve konum bakımından toplumun en tepe/leyici kesimlerini oluşturan insan tipleri veya kümeleri.

Tek kelimeyle, ülkenin "krema"sı yani. Ülkenin kaynaklarını en çok kullanan, ülkede her alanda ve her bakımdan en güçlü kesimi oluşturan bir öz-yapı''dan sözediyorum.

Ülkenin kremasını teşkil eden bu öz-yapı, ülkenin öz-değerleriyle ilişkileri en fazla kopmuş bir yoz-yapı''ya dönüşmüş durumda: Bu ülkenin öz-değerlerinin kaynağını oluşturan, İslâm''ın şekillendirdiği, beslediği, yeşerttiği dil, düşünce, sanat birikimleri ve formlarıyla irtibatları tam anlamıyla alt üst olmuş bir kesimi, bu ülkenin kültür, sanat ve düşünce dünyasına yön veriyor; bu çarpıklık, kültür, sanat alanıyla sınırlı değil elbette; her alanda kendini gösteriyor.

İşte bu nedenle olsa gerek, bu ülkede oruç tutmayan, üstelik de göstere göstere, oruçlu insanlara adeta küfrede küfrede oruç tutmadığını ilan eden, Ramazan''ın manevî havasını bozmakta, kirletmekte, bulandırmakta hiçbir sakınca görmeyen tek dikkat çeken kesimi bu yoz kesimi, piramidin tepesi.

Özetle, toplum oruç tutuyor; ama piramidin tepesi, oruç tutmuyor Türkiye''de. Örneklerle bu tabloyu daha iyi resmedeceğimi sanıyorum. Kültür endüstrisinde çalışan insanlar (krema) oruç tutmuyor; ama inşaat sektöründe çalışan insanlar bile genellikle oruç tutuyor; üstelik de kültür endüstrisindeki kremaların kontrolündeki medyalardan yapılan orucu ve oruç tutunanı hor, hakir gören, gösteren yayınlara rağmen.

Piramidin tepesini oluşturan film, televizyon ve medya sektöründe, müzik, tiyatro, resim gibi sektörlerde, özel üniversitelerde, solcuların, laiklerin yoğunluklu olarak çalıştığı özel ve kamusal yerlerde oruç tutan insanların oranları piramidin diğer bölmelerine mensup toplum kesimlerinin oranlarıyla neredeyse taban tabana zıt bir görünüm arzediyor.

150 kişilik film setinde 5 kişi oruç tutuyor. Belki de filmin yönetmeni oruç tutmasa bu 5 kişi de olmayacak ortada… Bir televizyon kanalında, bir haber müdürü, "burada oruç tutan barınamaz" diye terör havası estirebiliyor… Bir özel üniversitede, sınırlı sayıda insan (5 bin kişilik bir üniversitede, 50-60 kişi) oruç tutuyor.

Dünyanın her yerinde mi böyle bu? Hayır. Büyük ölçüde sadece Türkiye''ye özgü bir çarpıklık ve çarpılmışlık durumu bu. Piramidin tepesinin nasıl bir dekadans ve metamorfoz yaşadığının bir göstergesi…

Son çeyrek asırdır, bu piramidin tepesi, gözle görülür bir değişim yaşıyor; o yüzden, tepenin eski sakinleri, yerlerinin ellerinden gitmek üzere olduğunu görmeye ve panik psikolojileri geliştirmeye başladılar.

Piramidin tepesi, piramidin diğer bölmeleriyle aynı ruhu, aynı inancı, aynı iddiaları, aynı değerleri paylaşmıyorsa, böyle bir ülkenin başkaları tarafından sömürgeleştirilmesine, bölünmesine veya parçalanmasına gerek yoktur; bu ülke zaten kendi kendini yeteri kadar sömürgeleştiriyor, bölüyor ve parçalıyor demektir.

Şu mübarek günlerde bu tür şeyler yazmak benim de hoşuma gitmiyor açıkçası. Ama gerçekleri de görmeden yaşayamayız, öyle

değil mi?