Yüzyılın yeni normali: Sürekli kriz

ABD''de geçen yıl ''33 yaş altı dış politika liderleri'' listesine giren Washington''da yaşayan genç Türk analisti Cenk Sidar 2014 yılı küresel ekonomik ve jeopolitik görünümü değerlendirmiş.

Washington merkezli Sidar Global Advisors''ın (SGA) kurucusu ve yöneticisinin bu yıla nasıl baktığını özetleyelim:

Önceki iki senenin aksine öncü sinyaller önümüzdeki senenin küresel işbirlikleri açısından daha verimli ve diplomasinin ana unsur olacağı bir yıl olacağı konusunda umutlu olabilmenin mümkün olduğu bir yıl olduğunu işaret ediyor.

*

2014 yılına girerken belirsizlik ve dalgalanma mevcut parametreler ışığında yeni normal olarak görülebilir.

Yeni normalin sürekli kriz durumu olduğu bu eko sistemde var olmak ve mevcut konumlarını geliştirmek isteyenlerin birincil önceliği dış şoklara karşı kuvvetli bir yapı inşa edip, makro gelişmeleri iyi okumak olmalı.

Amerika, Japonya ve Avrupa yeniden büyüme trendine girecek.

Küresel ekonomi için 2013 senesinde en temel risk Avrupa''ydı.

Bu sene kriz riski gelişmekte olan piyasalarda.

Bunun ana sebebi küresel piyasalarda likiditenin azalma ihtimalinin artması.

*

Özellikle ''Kırılgan 5''li olarak adlandırılan ülkeler başta olmak üzere, gelişmekte olan ülkeler FED''in parasal genişlemeyi yavaşça azaltmasıyla siyasi ve ekonomik sorunlar yaşamaya aday ülkeler olarak görülebilir.

Brezilya, Türkiye, Endonezya, Güney Afrika ve Hindistan Morgan Stanley''in Ağustos ayında hazırladığı bir raporda ''Kırılgan 5''li'' olarak tanımlandı.

Bu ekonomilerin para birimleri yüksek enflasyon, yavaş büyüme ve yüksek cari açık nedeniyle dalgalanmalara açık gözüküyor.

Ayrıca bu kategorideki ülkelerin hepsinde 2014 yılında seçimlerin yapılacak olması da risk derecesini yükseltiyor.

İnovasyon ve yenilikçilik açısından Avrupalı şirketler rakiplerinin çok gerisindeler.

2014 senesi gene büyük ihtimalle günün kurtarıldığı ve finansal korkuların yaşandığı bir sene olacak.

*

Suriye''de çözüm için umutlu olmak doğru değil.

2014 yılında İran ve ABD arasındaki buzlar erimeye devam ederse Orta Doğu''daki taşların tekrar yerinden oynayacağı bir döneme girebiliriz.

Arap-İsrail barış görüşmelerinde anlaşma ihtimali zayıf.

Irak''ta şiddet artacak, siyasi çözüm zorlaşacak. 2014''te yaşanacaklar 2015 ve sonrasında muhtemel bir bölünmenin önünü açabilir.

Körfez bölgesinde Bahreyn, Katar ve Suudi Arabistan gibi Şii nüfusa sahip olan ülkelerde ciddi ayaklanmaların ortaya çıkma potansiyeli devam ediyor.

Dünyanın en büyük petrol üreticisinde yaşanacak bir siyasi karışıklık, petrol piyasası üzerinde de ciddi etki yaratabilir.

Bu sene S.Kralı Abdullah 90 yaşına girdi ve ciddi sağlık problemleri mevcut.

S.Arabistan''da nüfusun yüzde 10''u Şii ve büyük petrol üretim sahalarının yanında yerleşik durumdalar.

İran''ın bölgede ABD ile ilişkileri düzelterek güçlenmesi bu süreci tetikleyebilir.

Müslüman Kardeşler''in katılımı olmadan ülkede siyasi istikrar neredeyse imkânsız.

Mısır''da siyasi istikrarsızlığın artacağını bekliyoruz.

*

Bu yılın sürpriz ülkesi Ürdün.

Ürdün''de yaşanacak bir rejim değişikliği Türkiye ve ABD gibi birçok ülkeyi Suriye, Mısır ve diğer Orta Doğu meselelerinde olduğu gibi zor durumda bırakabilir.

Rusya''da ciddi bir ekonomik bunalım beklenmemekte birlikte sadece yüksek petrol ve gaz fiyatlarıyla ülkenin ayakta duramayacağı da açıklık kazandı.

2014''te Çin ekonomisi için en temel riskler bankacılık sektöründeki likidite problemi ve emlak piyasasındaki yavaşlama olacaktır.

*

Türkiye 2014 yılına hem ekonomik hem de siyasi olarak kırılgan bir şekilde girdi. (Ya da sokuldu mu demek lazım!)

Bölgesinde ve dünyada jeopolitik ve ekonomik risk tehdidiyle karşı karşıya olacak.

Rapor, ''Türkiye için siyaset ve ekonomi zemininin güven verici adımlarla güçlendirilmesi gerekiyor'' uyarısıyla bitiyor.