DTP Meclis'te Kürtçe'den önce demokrasiyi konuşsa

Yazılı basın (Taraf ve Milliyet 12.09.2008) Demokratik Toplum Parti'sine mensup milletvekillerinin "meclis kürsüsünde Kürtçe konuşacağı" şeklinde haberler yapılması üzerine böyle bir girişimin demokratikleşme sürecine ve Kürt sorunun çözümüne nasıl bir katkı sunacak, farklı etnisitelere ve dillere sahip Doğu ve Batı toplumlarında ana dillerin uygulamadaki durumu nedir, DTP ve diğer demokratik baskı unsurların bundan sonra ki yol haritaları ne olmalıdır sorularına verilecek cevaplar demokrasi kültürünün gelişmesi açısından önem kazanmaktadır.

Türkiye Cumhuriyeti kendisini homojen bir yapıya sahip bir ulusal devlet olarak tanımlamaktaydı. Bu nedenle egemenlik sınırları içinde yaşayan diğer halkların ve halk gruplarının varlığı, resmi kuram ve uygulamalarda tamamen inkar edilmekteydi. Bu resmi kuramın ürettiği hareketi de ulusalcılık olarak ta tanımlamıştır. Özellikle Özal ve Erdoğan'ın Kürt açılımları resmi devlet tanımına aykırı idi...

Ulusal devlet düşüncesinin temeli Avrupa'ya dayanmaktadır. 18. yüzyılın sonlarına doğru açıkça dile getirilmeye başlanan bu konseptin önkoşulu, aynı dil ve kültüre sahip bir grubun belirli bir coğrafi bölgede birlikte yaşıyor olmaları şeklinde formüle edilmişti. Bu düşünceden ilham alarak ulus devlet modelini inşa eden ilk devletlerden birisi de Fransa olmuştur. Fransız devleti sınırlarında 1789 öncesinde halkın sadece %35-40'ı Fransızca konuşurken, geri kalan çoğunluk Bretonca, Okzitanca/ Provenzalce, Gaşoigce, Bearnezce, ayrıca Korsca, Baskça, Elsas Almancası gibi Fransızca dışında kalan birçok dil ile kendilerini ifade edebiliyorlardı.

Fransa'nın "Fransızlaştılmasının" temelinde, devrim sonrasında 18.yüzyılın sonlarına doğru gerçekleştirilen ve bölgeselliğin her türlüsünü yok eden katı merkeziyetçi yönetim reformu vardır. Fransa merkezi devlet modelinin ilk modelini oluşturduğu halde, bu yüzyılın 50'li ve 70'li yıllardaki ilk olaylar sonucunda, siyasal yapı 1982'de çıkarılan yasalarla, siyasal mekanizmalarını evrensel demokrasinin standartlarına uygun bir modernleştirme süreci başlatmış ve bu süreç bugün büyük ölçüde başarılı bir şekilde tamamlanmıştır. Bu süreçle birlikte, Fransa'da son yıllarda bölgeselliğe ağırlık verilmesinin yanı sıra, daha önceden yerel dil olan Bretonca ve Okzzitanca/ Provenzce'nin yeniden canlandırılmasına yönelik çalışmaların resmi makamlarca da onaylaması dikkat çekicidir. Bu örnek, bölgesel dil ve kültürlerin gereksizliğine inanan merkeziyetçi bir devlet formunun zaman içerisinde bölgeselliğe ve onların dil ve kültürlerine nasıl diyet ödemek zorunda kaldığının önemli bir göstergesidir. Fransa'daki anlayışın değişimindeki öncü kuvvet, yeni dünya düzeninin beraberinde getirdiği ihtiyaçların yanı sıra siyasal kurumlarını evrensel demokrasinin standartlarına uygun bir şekilde modernize etmeyi başarmış olmalarıdır.

Türkiye de bugün var olan sorunların temelinde evrensel demokrasi standartlarına uygun yapılandırılmamış siyasal kurumların varlığı yatmaktadır. Avrupa Birliği süreci bize bu siyasal kurumları evrensel demokrasi standartlarına uygun bir şekilde modernize etme imkânı tanımaktadır. Avrupa Birliği sürecine karşı CHP ve ulusalcıların göstermiş olduğu direncin sebebi, siyasal kurumlarda bu tür bir modernizasyonu istememeleridir. Çünkü bu modernizasyonla beraber "dayatmacı devlet" anlayışı yerine "hakem devlet" anlayışı ikame edilecek, "devletin toplumu" yerine "toplumun devleti" anlayışı yerleşecek; Türkiye toplumundaki farklılıkların tehdit değil zenginlik olduğu gerçeği bu sürece direnç gösteren güçler tarafından da anlaşılacaktır.0

Türkiye partisi olma tahayyülü ile ortaya çıkan ama Kürt sorunu üzerinde hayat bulma şansını yakalayan Demokratik Toplum Partisi'nin Meclis kürsüsünde Kürtçe konuşmak yerine, başta Kürt sorunu ve diğer sorunların doğmasına sebep olan siyasal kurum ve mekanizmaları evrensel demokrasinin standartlarına uygun modernleştirme sürecine katkı sunan siyasi bir hareket olması beklenmektedir. Fransa örneğindeki değişimin siyasal mekanizmalarda yaşanması için Avrupa Birliği süreci önemli bir fırsat ortaya koymaktadır. DTP'nin, bu sürecin hızlandırılması için hükümetteki AK Parti'yi harekete geçiren bir aktör rolü oynaması gerekir. Aksi takdirde Avrupa Birliği sürecine ket vurmak isteyen, demokrasi ve insan haklarının gelişmesini tehdit ve bölünme olarak algılayan CHP, MHP ve TSK 'nın elindeki bölünme paranoyasına halkın da inanmasına katkı sunacağı gibi Doğu ve Güneydoğu'da kendisinin oy kaybetmesine sebep olacaktır. Çünkü Doğu Ergil hocanın

"Türkiye Sorunlu Güneydoğu: Fırtınanın Gözünde Demokrasi" adını taşıyan, Kürt sorunun çözümüne ilişkin raporun sonuçlarından da açıkça anlaşıldığı gibi Kürtlerin ve Türklerin önemli bir kısmı özetle; Türkiye'de ihlal üreten siyasal mekanizmalarının evrensel demokrasi standartlarına uygun modernleştirme sürecinin başlatılarak hızlı bir şekilde tamamlama talebini dillendirmişlerdir.

DTP, insan hak ve özgürlüklerine ilişkin uluslararası sözleşmelere Türkiye'nin taraf olmasını sağlayacak adımlar atmalıdır. DTP bunu yapmayı başarabilirse, hayal ettikleri ama başaramadığı Türkiye partisi olma şansını yakalayabilecekleri gibi Kürt'lerin insanca ve eşitçe yaşama taleplerinin karşılanmasına da katkı sunmuş olacaklardır. Özetle Mecliste Kürtçe konuşma girişiminin ne kendilerine, ne hitap ettikleri kitleye, ne de demokratik sürece faydası olacağı düşüncesindeyim.