Ergenekon açılım ve kozmik oda

Çok yönlü alanda devasa işler başaran iktidar, ne yazık üzerinde hareket ettiği zeminin çürüklüğünü ve diğer aktörlerin Ergenekon sürecini baltalamak için pusuya yatmış bulunduklarını yeni yeni farketmektedir. Her ne kadar kimi akademisyenler, sürecin AK Parti iktidarının lehinde olduğunu, gelişmelerin kontrol edilebileceğini ileri sürmüş olsalar bile, mesele çok daha karmaşık görünmektedir. AK Parti için demokratik açılım, Ergenekon sürecinde darbe üzerine darbe alan aktörler nezdinde bir kurtuluş akçesi olarak kullanılıyorsa, büyük tehlike ile karşı karşıya olduğumuz söylenmelidir. Bu nedenle, iktidarın demokratik açılımını nihayete erdirecek şey, sadece özgürlüklerin önünü açmak konusunda cesaretini koruması değil, aynı zamanda Ergenekon'la da gerçek bir yüzleşmeye hazır olmasıdır. Çünkü iktidara, demokratik açılımda takoz olan sadece PKK ve İmralı değil, her ikisinin de üzerinde bir yapılanma olduğu ortaya çıkan Ergenekon'dur.

Demokratik açılım Anayasa Mahkemesi'nin kararı ile sadece darbe yemedi, iktidarın Ergenekon süreci ile ilgili olarak cesaretini ve bu konudaki iddiasını da geriletmiş gibi görünüyordu. Hele hele Kafes Planı ile ülkenin geldiği darbe ortamı belgeleri ile deşifre olmuşken, Genelkurmay Başkanı İlker Başbuğ'un Trabzon'da üstelik bir savaş gemisinde yargıya 'yol' gösteren! açıklamaları bu gerçeğin anlaşılmasına hizmet etmedi mi? Başbuğ'un, ıslak belgenin doğru çıkması durumunda, 'neler yapacağım görürsünüz'den lav sılahları ilgili yaptığı 'boru' açıklamalarına, son olarak da, büyük bir haşmetle dillendirdiği yargıyla işbirliği teklifi, yargıya gerçekte bir gözdağı mı, değil mi? Başbuğ'un siyasal sistemin demokratik niteliğine yönelik bu açıklamaları sadece Mehmet Altan'ın tepkisi ile geçiştirilebilecek bir şey midir... Bu açıklamaları demokratik alanda kaygı ile izlemenin nedeni ise, Ergenekon sürecinin bundan zarar görecek olma ihtimalidir. Çünkü yüzyılın davası olan Türk gladyosunun sona erdirilip erdirilmemesi de, bugün demokratik açılımın pergellerine takılmış vaziyette.

İktidarın, Başbuğ'un sert açıklamaları karşısında, nerede ise Başbuğ'u görmezden gelen tavrı, önemli bir gerçeğe işaret etmekteydi. Bugün iktidarı ayakta tutan en önemli kamuoyu desteği Ergenekon konusundaki 'cesur' duruşundan kaynaklanıyor. İktidar, şimdi ana omurga olan Ergenekon'dan sapıyor görüntüsü vermek gibi bir rizikonun içine girdiği zaman, yahut Ergenekon'la mücadelede zaafiyet görüntüsü ayyuka çıktığı zaman, daha da önemlisi askerin bu sert açıklamaları karşısında sessizliğini koruduğu zaman... iktidarın ülke üzerindeki güven telkin eden inandırıcılık sorunu tersine start alabilir. Böylesine bir sonuç hem iktidar için hem de ülke için tehlike çanları anlamına gelmektedir...

Sözkonusu tehlikenin toplumsal boyutları ise yine irdelenmeyi hak etmektedir. Bugün Ergenekon'la mücadelenin hız kesmemesi için toplumsal desteğe ihtiyaç bulunmaktadır. Bu mesele bir gazeteye ya da bazı aydınların sırtına bırakılacak kadar önemsiz bir mesele değildir. Türk toplumunun demokratik mücadelesi bir kaç aydına bırakılabilir mi hiç? Sarmal şu şekilde işlemektedir, nerede ise Ergenekon'la ilgili temel duruşu ve mücadeleyi bir gazete ile yazarları vermektedir! Oysa Susurluk'ta harekete geçen sivil toplum örgütleri, Ergenekon konusunda sessizliğini korumaktadır. Ergenekon davasının sivil topluma maledilememesi karşı karşıya kaldığımız en bariz tehditlerden biridir.

Oysa Bülent Arınç'a yönelik suikast iddiaları ile gündem yeniden şekillenmeye başlıyor. Zira, iktidar, demokratik açılım kapsamında hem muhalefet hem de anayasa mahkemesi ve diğer aktörlerden gelen engelleyici hamleleri karşısında bir süreden beri sendeler durumdaydı. Öyel gözüküyor ki Bülent Arınç suikastı iddiası hükümeti, etrafında olup biten gelişmeleri anlaması için adeta bir turnusol kağıdı işlevi gördü. İktidar, demokratik açılımın başarısı ve ülkenin kronik Kürt sorunsalından kurtulması yolunda reform yapma gereği içinde iken, Ergenekon taraftarlarının bu süreci kullandıklarını ve giderek etkili olduklarını anlamışa benzemektedir. Ergenekon yeni ve çoklu alanlarda bir atraksiyona girmiş görünmektedir. Bu amaçla gerek yargı ayağında gerekse cunta girişimleri ayağında gerekse de terör örgütlerinin yeniden sahaya sürülmesinde eş zamanlı olarak güçlü bir 'kıskaç' hemen dikkati çekmektedir. Medyada ergenekonun deşifre edilmesinde hatırı sayılır isimlerin 'terbiye' edilmesine yönelik son gelişmeler bunu daha da iyi anlatmaktadır hiç şüphesiz.

Bülent Arınç suikastı iddiaları Seferberlik Tetkik Kurul'nda üç günden bu yana yürütülen soruşturmalar 'tarihi' önemde olmakla birlikte, askerin içindeki cunta girişimlerine karşı sivil otoritenin ve hukuk devletinin 'bu girişimlere pabuç bırakmayacağını özellikle göstermiş bulunuyor. Bugüne kadar, layusel durumdaki kurumların kapalı devre mekanizmaları sayesinde girilmeyen mahrem odaları, demokrasi tarihinin şekillenmesinden özel bir anlam taşıyacak bilgilerin deşifre edilmesini bekliyor. Arınç suikastı iddiası beraberinde çok daha büyük bir sorunsalı çözmek adına vesile olmuşa benziyor. Türkiye, Özel Harp Dairesi/Sefereberlik tetkik kurulu'nun işlevini ve sahip olduğu çalışma tarzını bu soruşturma kapasımında derinleştirdiği oranda demokrasisine güç katacak. Sözkonusu soruşturma aslında Ergenekon yapılanmasının son günlerde atağa kalkması ıle toplumda psikolojik bir travma yaratan atraksiyonu karşısında 'devletin' duruşunu göstermesi açısından da özel bir anlam taşıyor.

Türkiye, ülkeyi kan ve şiddet politikaları ile tekeli altında tutan gladyo ile mücadelede kararlı olduğunu göstermiş durumda. Genelkurmay'ın hukuk karşısında direnmeyerek, savcılara yol göstermesi askerin demokratik teamüllere bağlığını gösteremesi bakımından da önemli. Zira asker gladyonun çökertilmesinde asıl aktör konumunda. Yunanistan kendi darbecileri ile mücadelede başarıyı yakaladı ise bu yine askerin yardımı ve katkısı sayesinde başarılabildi.

Türkiye, kürt açılımındaki duygusallıklara bezenmiş, hatalarını sadece AK Parti'nin başarısızlığı ile sonuçlanabilecek bir fatura ile karşı karşıya değil. Türkiye, ne yazık ki demokratik açılımın başarısızlığı durumunda, bunun asıl acısını sıkıştığı yerden Ergenekon'un bu süreçten kuyruğunu kurtarması ile yaşayabilir... Ancak Kürt Ergenekonun üzerine gidilebilmiş olsaydı, bugün PKK'nın ve elebaşısı Öcalan'ın bu denli kıvrak manevralar yapabilme şansı olabilir miydi? PKK'nın asıl zaaflarından biri, 'Aşilin topuğu' olarak niteleyebileceğimiz şey Kürt Ergenekon'un deşifre edilebilmesiydi. Öcalan'ın DTP'ye oy veren Kürt kitleler üzerindeki etkisi ve inandırıcılığını, hiçbir şey Kürt Ergenekon'un deşifresi ile sonuçlandırabilecek kadar, güçlü bir etki uyandıramazdı. Öcalan'ın inandırıcılık sorunu bugün Kürt realitesinin en çok sorgulaması gereken bir mevzuudur. Her ne kadar bugünlerde Öcalan, kendisine yönelik bu cepheden gelebilecek olası hamleler karşısında PKK içindeki Ergenekon'dan söz ediyorsa da, Öcalan'ın bu ikircikli tutumla Kürt Ergenekon'un deşifre edilmesi karşısında düşeceği pozisyonun ne denli sorunlu olduğu vurguyu hak etmektedir.

AK Parti, iktidarı, Öcalan gerçekliğini deşifre etmeden, muhatap meselesine ne denli gerçekçi çözüm bulabilir ? Öcalan'ı değişmez lider olarak ilan eden DTP tabanı, Kürt Ergenekon gerçeği ile de eninde sonunda yüzleşmek zorundadır. Ancak onlara bu imkanı verecek olan şey iktidarın Kürt Ergenekon'un deşifre edilmesiyle ilgili süreci tahkim etmesidir. Bingölde öldürülen 33 er vakıası da, son Reşadiye katliamı da bu açıdan özel incelemeyi gerektirmektedir. Yurtdışındaki Kürt aydın Kemal Burkay'ın: "Apo bana '33 er vakıasını sahiplenmek zorunda kaldık' dedi" açıklaması yabana atılabilir mi hiç?

Kürt Ergenekonu, ya da suyun öte yakasındaki karanlık ilişkiler ağının deşifre olması PKK'nın da Öcalan'ın inandırıcılık sorunu yaşamasına neden olacaktır. Demokratik açılım, beraberinde Ergenekon soruşturmasının derinleştirilmesi ile birlikte yürüyebilmiş olsaydı, Kürt Ergenekonun üzerine gidilebilmiş olsaydı, PKK'nın ve DTP'nin kendi içerisinde derin bir iç çatışma yaşamasına imkan verilebilirdi. PKK'nın, Öcalan'ının ve yandaşlarının, izledikleri bu çıkmaz yolun Türk gladyosunun neresinde pozisyon aldıklarını görmeleri durumunda pekala değişen ne olacaktır?

Buradaki temel soru ise, 'İnandırıcılık' sorununun bir lider etrafında oluşmuş olan bağlılık temerküzünü ortadan kaldırıp kaldıramayacağı ile ilgilidir. Zira PKK terör örgütü olmaktan giderek yandaşları icin sektör üreten bir yapı üretmiş bulunuyor. Sektör haline gelmiş bulunan bir yapının tasfiyesi için üstyapı olarak nitelendirilebilecek, retorikten siyasal dilin oluşum sürecine kadar, bütün alanlarda gerçek bir evrim ne kadar mümkündür? İnandırıcılık meselesini ele alırken, ülkeyi terör batağına saplayan PKK ile verilen mücadelenin aslında demokratik açılımın metodolojisi ile ilgili kimi eleştirel tutumları da öne çıkardığını vurgulamak gerekir. Söylemeye çalıştığmız şey, PKK'nın iktidarını kent hayatında güçlendiren şey sadece lider kültünden kaynaklanmamaktadır. Asıl olarak, yaratılan bu ekonomik sektörün icabına bakmak gerekir...

Devletin inandırıcılık sorunu ile PKK'nın inandırıcılık sorunu bir olabilir mi? Liberal filozof Milton haklı olarak, iliberal sistemlerde liberal açılımların liberal özgürlüklerin tesisine imkan vermediğini söylerken yanılıyor muydu? Hayır! Zira, Türkiye ana demokratikleşme sorununu çözmeksizin diğer alt sorunlara kapsamlı çözümler getirmek gibi bir yanlışın içerisinde. AK parti iktidarı, ana şalter olan anayasal değişim olmaksızın, büyük açılımları tetikledi... Oysa, ortaya çıkan direnç noktaları gösterdi ki, bütün kronik sorunlar, ancak ve ancak demokratik anayasal reformlar yapıldığı sürece mesafe alabilir. Bu eşik psikololjik bir eşiktir, statükonun ve uzantılarının tamamen tasfiyesi ancak bu yolla mümkün hale gelebilir. AK Parti, demokratik açılım sorununda Kürt sorunu da dahil olmak üzere diğer kronik sorunlar konusunda ileri adımlarına devam etmek istiyorsa mutlak surette metodolojik yanılgılarına gözatmak zorundadır. Bu yanılgıların başında ise, devlet projelerinin nasıl olur da, ana şalter değişmeden harekete geçebileceği ile kurabileceği mantıklı ilişkide yatmaktadır. İkinci önemli bir soru ise, seçimlere giderek yaklaştığımız bir dönemde iktidar daha ne kadar mevcut pozisyonunu tahkim edebilir? İktidarın yol haritası, Türkiye'nin demokratik dönüşümüne ilişkin de bir fikir verebilir. İktidar, şimdilik bütün olumsuzluklara karşın, istikrarlı duruşunu koruduğunu söylemektedir, ancak unutulmaması gereken şey, sadece kuru söylem değil, olup bitenler karşısında gösterdiği performansın ne denli demokratik ilkelere imkan verip vermediğidir. İktidar, diklenmeden dik duruşunu sürdürmelidir...