Son andıç karşısında AK Parti'nin zor sınavı

Bütün ideoloik gruplar ve kesimlerin ortak anlaşma zemini, demokrasi ve demokrasinin tüm kurum ve kurallarıyla işlemesini öngören bir sözleşme olmadıkça, hangi sorunsal ile nereye kadar yaşanabilir? Dün 28 Şubat'tı, 82 Darbesi'ydi, 12 Mart'tı, 27 Mayıs'tı ya bugün? Kaybedenlerle, kazananlar kimler? Bugün geldiğimiz noktada Taraf'ın gazetecilik başarısı ile ortaya çıkardığı haberi Genelkurmay kendi bünyesinde hazırlanmamış dese dahi, bu yeterli değildir, nerede ve nasıl hazırlandığı açıklanmalı ve sorumlular görevden alınmalıdır. AK Parti ve Fethullah Gülen'i Bitirme Planı, 'ülke kaderi'ni etkileyecek bir kurumun nelerle uğraşmaması gerektiğini gösteren çok temel bir gelişmeyi masaya yatırma zamanıdır.

Genelkurmay'ın sözkonusu haberle ilgili soruşturma başlatması ve Başbakan Erdoğan'ın gereken tavrın gösterileceğini deklare etmesi şimdilik kaydıyla pozitif görünmektedir. Ancak her iki cenahı bekleyen kritik bir süreci belirtmekte fayda vardır. Hem sivil irade hem de askeri otorite demokrasiye bağlılıkları çerçevesinde yapılacak köklü değişimlere önayak olmak gibi tarihi bir görevle karşı karşıyadır bugün. Ortaya çıkan belge, yalnızca hükümete ya da Fethullah Gülen ve sevenlerine değil, demokrasiye yapılan bir teşebbüstür. Demokrasisine yönelmiş bulunan böylesine büyük tehdite karşı, alınacak önlemler de -siz bunu köklü reformlar olarak algılayın- bu düzeyde büyük olmalıdır.

Sözü edilen şey samimiyet testi olamaz, ancak demokrasisine yönelik tehditleri bertaraf etmek artık kısmı düzenlemelerle gerçekleşecek durumda değildir. Ülke menfaatleri sözkonusu olunca, demokratik Türkiye gerçeğine uygun bir yapılanmanın gerektirdiği tüm sancılı süreçleri yaşamak, gelecek nesillerin de bu türden kronik sorunlarla uğraşmak suretiyle enerji ve zaman kaybetmelerinin önüne geçmek ancak ve ancak sorunları yapısal merkezde ele almayı ve köklü düzenlemeler gerçekleştirmeyi salık vermektedir.

Askeri paradigma, iki çeyrek yüzyıldır, ne yazık ki kendisini demokratik kültürün ve profesyonel ordu taleplerinin gerektirdiği paradigmaya uygun biçimde yenileyemedi. Bu durum ülke adına büyük kayıptır, üzüntü nedenidir. Askeri paradigmanın tıpkı anayasanın yenilenmesi ihtiyacında olduğu üzere ele alınması zaruret haline gelmiştir ve bu zaruret siyasal sistemin yapısal dönüşümünden vareste değildir.

Kamuoyu yıllardan bu yana, Lenin'in dediği gibi bir adım ileri iki adım geri tarzındaki politik adımlardan bıkmış durumdadır. Günlük politikalardan, yahut gerginliklerden beslenen ve iktidarını bunun üzerine inşa eden açılımlardan bir sonuç elde edilemediği açıkça görülmektedir.

Askerin ülke birlik ve beraberliği konusundaki hassasiyeti elbette ki takdire şayandır, ancak ülke kaderi askere bırakılmayacak kadar önemli bir iştir. Şimdi, askerî bürokrasinin de üzerindeki bu yükü demokratik sahiplerine iade etmenin zamanıdır ve bu kapsamda yapısal düzenlemeler hepimiz kadar askerin de çıkarınadır. Başbakan sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın, sözkonusu haberin meydana getirdiği infial nedeniyle, 'cesaretle üzerine gideceğiz' açıklamasını önemsemekle birlikte, daha kapsayıcı politikalar beklentisini dile getirmek şarttır. Sayın Erdoğan, bu konudaki hassasiyetini ve cesur çıkışını anlamlı hale getirmek istiyorsa, kısmı paketler yerine topyekün yeni bir anayasa konusunda derhal harekete geçmek zorundadır. Çünkü sivil anayasa, yaşamakta olduğumuz kronik sorunların çözümü için bir panzehir olacaktır

Ancak yeni anayasa konusundaki beklentilerimizin havanda su dövmekle benzerlik taşımaması için siyasal otoritenin nerede bulunduğunu, neye, kimlere ve hangi hedeflere yönelik olarak konumlandığını açıkça konuşmak gerekmektedir. En hayati soru ise iktidarın gücü yapısal meselelerde sınırlı durumda mıdır ya da iktidar yapısal sorunlarda çözüm odaklı politikalarda neye göre kendisine pozisyon almaktadır? İktidarın hedefleri ülke genel çıkarlarının maksimize edilmesine göre mi yoksa kendi iktidarını korumak üzerine kurulu küçük hesaplara mı endekslidir?

AK Parti'nin ülke yönetimi ile ilgili açılımlarda, elbette ki samimiyetinden kuşku duymamakla birlikte, -sessiz devrimin mimarı olarak alkışlamak gerekir- özellikle hakkında açılan kapatma davasından sonra gözle görülür bir durgunluk dönemine girdiği herkesin ittifak ettiği bir gerçekliktir.

AK Parti'yi kamuoyu nezdinde güçlü kılan şey, statükoyu peşinden süreklemesiydi hiç kuşkusuz, bugün statükoyu değişime zorlamak için artık aşılması gereken bir duvar daha vardır. Değişimin mimarı devletin dönüşüm hikayesini tamamlamadan iktidarın sürdürülebilirliğini sağlamak için statüko ile iyi geçinmek gerektiğine mi iman etmektedir? Bu kallavi soru, elbette can acıtıcı niteliktedir, ne var ki ülkenin değişim hikayesinin yarım bırakılması kadar acı olamaz.

Evet, karizmatik lider Erdoğan, 'gereken dersleri çıkaracağız' demişti, lakin yeni anayasa ile ortaya çıka çıka kısmi paketlere indergenmiş bir anayasa değişiklik paketi önerisi çıktı. Erdoğan'dan daha çok demokrasi ve daha çok özgürlükler talebinden bulunan geniş halk kitleleri için değişiklik paketi büyük bir hayal kırıklığı oluşturmuş olmalı. AK Parti, siyasal açılımlar konusunda hedef küçülttüğü sürece söylem dilindeki değişim ya da kabine revizyonu bir anlam ifade etmemektedir. Siyasal sistemle giderek bütünleşen ve söylem dilini bunun üzerine inşa eden niteliği ile ivme kaybetme riski, sistemi dönüştüren yapıcı muhalefet söylem dili ile yeniden tamir edilebilir mi? AK Parti için kavşak nokta, sistemle bütünleşme görüntüsünden uzaklaşmaya dair kullanacağı söylem dili yeterli olmayacaktır, çünkü artık test zamanıdır ve bu test stratejik açılımlara endeksli durumdadır.

İktidar partisinin köklü reformları harekete geçirmek dışında kaybedecek zamanı yoktur. Kum saati hızla akmaktadır. En fazla bir buçuk yıl sonra genel seçimlere gidilecektir.AK Parti bu nedenle, sadece önümüzdeki genel seçimleri taktik düzeyde yapılan politikalarla farklı ya da yeni siyasal aktörler karşısındaki pozisyon alışıyla gelecek döneme mührünü vuramaz.

AK Parti oyun kurucu olarak, Türkiye'deki küçük siyasal partiler ve onların küçük hesaplarına endeksli politikalarına pozisyon almakla tarihi misyonuna zarar vermektedir. AK Parti'nin gücü ve tarihi misyonu bölgesel lider Türkiye gerçeğine uzanan yapısal dönüşüm noktalarını harekete geçirmek üzerine kurulu olmasıdır. Böylesine bir hedef konusunda hattı zatında atılacak adımlar beklenmektedir. AK Parti, bu hedefin dışındaki tüm pozisyon alışlarda sorun yaşamaya devam edecektir.

AK Parti bir süreden beri 'konuşmaktadır', muhalefet ile 'polemiklere girmektedir', üstelik bu siyaset ve hükümet etme biçimiyle de gereksiz yere 'muhalefeti güçlendirmektedir'. AK Parti'nin muhatabı ne CHP'dir ne de SP. AK Parti, sistemin partilerine karşı doğrudan onları hedef alan polemiklere girmek yerine hedefler ve demokratik açılımlar üzerinde tartışmalar yaratarak daha güçlü akımlar oluşturabilir.

AK Parti'yi mazur gösterecek şey, zamanın kısalığı gerekçesi değildir, yahut reformlar karşısında güçlü bir direnişten duyulan kaygı da değildir. Asıl olarak köklü reformları gerçekleştirme teşebbüsünde bulunmaması, AK Parti'yi halk kitleleri nezdinde zor duruma sokacak temel gerekçedir. İktidar, en azından yapısal düzenlemelere gitme konusunda teşebbüse geçmelidir. Yeni anayasa, kamu yönetimi reformu, yargı reformu gibi hayati ve kritik düzenlemeler hâlâ güçlü bir irade beyanını beklemektedir.

AK Parti'yi ve Fethullah Gülen'i bitirme planı belgesi, elbette ki askerin tamamını kapsayan genel bir suçlama olamaz, ancak, Ergenekon'da ortaya çıkan silah, mühimmat ve darbe teşebbüsleri sonrasında, Ergenekon'un hâlâ işbaşında olduğunu gösteren bu vahim gelişme iktidara tarihi bir sorumluluk yüklemektedir. İktidar, köklü reformlar için düğmeye basarsa, Türk askerinin köklü reformları destekleyeceğine herkes tanık olacaktır. Yeter ki hükümet etme biçimi konusunda Ak Parti iktidarı, kendisine boy aynasında bakabilmeyi başarabilsin. AK Parti'nin harekete geçmesi sadece kendisini değil, ülkeyi de büyük bir badireden atlatmanın altın değerindeki adımı olacaktır. Temenni edelim, bizim burdan görebildiğimizi, iktidar da görebilmiş olsun...