Affetmek ve bir Adli Tıp raporu

Zeytinburnu Kazlıçeşme Meydanı''ndaki bu yılki Nevruz kutlamasının pek coşkulu geçtiği söyleniyor. "Polise göre yüz binden fazla katılım"dan söz edildiğine göre meydanda belki de iki yüz bin kişi vardı…

Kazlıçeşme Meydanı''ndaki kutlamalarda katılanlar arasında bir isimin "dikkat çektiğini" yazıyor haberler. Bu dikkat çekici isim Susurluk davası hükümlüsü eski özel harekat polisi Ayhan Çarkın.

Haber "kutlamalara ailesiyle birlikte katılan Ayhan Çarkın, çevresindekilere kim olduğunu da söyledi" şeklinde devam ediyor.

Çarkın olay yerinde Radikal muhabirine şu açıklamayı da yapmış: "Kürtler bizim insanımız. Ben yıllarca o bölgede o insanlarlaydım. 90''lı yıllarda o dağlarda savaştım. O insanların içindeydim; yemeklerini yedim. Utancımla yaşamak istemiyorum artık. O insanları yıllarca hor gördük, b. k yedirdik. Bu ülkede Kürt sorunu yok, Türk sorunu var…"

Görüldüğü gibi Ayhan Çarkın, 90''lı yıllarda bölgede yapıp ettiklerine pişman olduğunu itiraf ediyor. "Utancımla yaşamak istemiyorum artık" sözleri bu pişmanlığın (eskiler "nedâmet" derlerdi) en açık dile getirildiği bölüm.

Radikal''in haberini sayfasına taşıyan Milliyet gazetesi Çarkın''ın açıklamasının altına şu notu düşmüş: "Gazeteci Uğur Dündar''ın ''Arena'' programına katılan Çarkın, ''Terörle mücadele için belki bin kişi öldürmüşümdür'' demişti."

Sizler gibi ben de hatırladım; Çarkın gerçekten de Uğur Dündar (Nedim Şener ile birlikte) Çarkın''ı programına çıkarmıştı. Ne münasebetle tasarlanıp gerçekleştirdiği o gün gibi bugün de anlayamadığım bu program epeyce yankı uyandırmıştı. Programın -tabii olarak- en fazla öne çıkan bölümü ise Çarkın''ın "Belki bin kişi öldürmüşümdür" şeklindeki açıklamasıydı.

Çarkın''ın Kazlıçeşme Meydanı''ndaki Nevruz kutlamalarına katıldığı haberi dünkü gazetelerde yer alınca, dosyaya ilişkin internette kısa bir araştırma yaptım. İlgimi çeken ilk (eski bir) haber, Bakırköy Savcılığı''nın Çarkın''ın söz konusu sözleri için soruşturma açtığı, ancak RTÜK''den gelen program kaydı inceledikten sonra takipsizlik kararı verdiği yönündeydi. Dündar''ın programının video kaydına internette ulaşmak mümkün olduğu için iddiayı bir de buradan test etmek geldi aklıma. Programın internette bulunan kaydında Çarkın''ın "Belki bin kişi öldürmüşüm" şeklinde bir cümle kurmadığı gözleniyor. Bunun yerine "…ne yüzü ne iki yüzü…" şeklinde bir ifade kullanıyor. (Demek ki Bakırköy Savcılığı''nın tespiti yerindeymiş; Çarkın, "bin kişi" demiyor ki, o sadece "ne yüzü, ne iki yüzü…" demekle yetiniyor!)

Şimdi gelelim konunun ahlak felsefesi dairesine giren "affetmek-bağışlamak" erdemi açısından gözden geçirilmesine.

Çarkın''ın Kazlıçeşme Meydanı''nda (hem de "çevresindekilere kim olduğunu da söyleyerek") geçirdiği saatlerde bir tepki ile karşılaşmamış olmasına kendisi gibi bizim de sevinmemiz gerekir. Demek ki çevresindekiler "devlet tarafından kullanıldığını" söyleyerek bir dönem yayıp ettiklerininin "utancıyla yaşamak istemeyen" bu özel harekatçıyı affetmişler.

"Affetmek-bağışlamak", söylediğim gibi, ahlak felsefesi içine giren erdemlerden birisidir. Ancak, bizim bu vesile ile bu erdem üzerine de biraz kafa yormamız gerekiyor. Biliyorsunuz, erdemler üzerine kafa yormak sıklıkla ya da olması gerektiği gibi yerine getirdiğimiz işler arasında yer almıyor. (Molla Said''in yüzyıl önce Şam''da verdiği hutbe dolayısıyla bu şehirde iki gün önce gerçekleştirilen sempozyumda ki "masalar"da (bu da güzel bir seçim doğrusu) tartışılan erdemleri (ümit, sıdk, muhabbet, uhuvvet, hamiyet, hürriyet ana başlıkları altında toplanmış onlarcası) hatırlayacak olursak, bu konuya ilişkin olarak da nasıl tembel davrandığımız iyi anlaşılıyor.)

"Affetmek-bağışlamak" da diğer bütün erdemler gibi gerçekten zor bir konu. Hele de insanlığın 20. yüzyılda tanık olduğu pek çok sayıdaki kitlesel katliamlara hatırlanacak olursa… Kim-kimler affedilebilir? Kim-kimler affedilemez? Kimin-kimlerin af dilemesi kabul görür? Kimin-kimlerin af dilemesi kabul edilemez? Affetmek-bağışlamak bir erdem ise buna her durumda sahip çıkmak doğru değil midir? Soruları çoğaltabilirsiniz….

Yazı buraya gelip dayandığına göre, affetmek-bağışlamak erdemine ilişkin Jankelevitch''den şu satırları aktarmak istiyorum:

"Affın söz konusu olabilmesi için öncelikle suçlunun, itiraz etmek yerine, kendi suçluluğunu kabul etmesi gerekir. Hem de savunma yapmadan ya da hafifletici neden ileri sürmeden ve özellikle de kendi kurbanlarını suçlamadan. Asgari gereklilik budur! Affedebilmemiz için öncelikle bizden af dilemesi gerekmez mi? (…) Alçakça cinayetlerinden pek az ve pek ender olarak pişmanlık duyanları niçin affedelim? (…) Çünkü, nasıl ki kefareti ödenmemiş suçlar affedilmeye özellikle muhtaç olanlarsa, pişmanlık duymayan suçlular da özellikle affa ihtiyaç duymayanlardır."

Ayhan Çarkın''ın Kazlıçeşme Meydanı''nda Radikal muhabirine yaptığı açıklamanın şu bölümü de dikkat çekici: "Bugün ''düz ovada siyaset'' diyen Mehmet Ağar, Adli Tıp raporu peşinde koşan İbrahim Şahin''ler ortada yok. Ama ben buradayım ve o insanların arasına girdim."

Tesadüf işte; bu satırları okurken Hürriyet''ten kesip masanın bir köşesine koyduğum gazete kupüründe de şu bilgiler yer alıyordu:

"Adli Tıp Kurumu Ergenekon davasından tutuklu yargılanan eski Özel Harekat Dairesi Başkan Vekili İbrahim Şahin''in cezai sorumluluğunun tam olmadığı yönünde 3''üncü kez rapor verdi. (…) Adli Tıp''ın 4''üncü İhtisas Dairesi''nin hazırladığı rapora göre, İbrahim Şahin kişisel bilgilerini tam olarak hatırlıyor, ancak genel ve güncel bilgileri yetersiz, çevreye ilgisi azaldığında zaman yönetimini yapamıyor, sadece mevsimleri söyleyebiliyor, akıcı konuşamıyor, görsel dikkat ve belleği bozuk, adlandırmada güçlük çekiyor ve bellek performansı bozuk. Kişilik testine göre ise sosyal uyumu bozuk, ilişkileri zayıf ve sinirli."

Haber şöyle sona eriyor:

"Raporun sonuç bölümünde ise İbrahim Şahin''in işlediği suça bu hastalığının rol oynadığı, bu duruma göre 7 Ocak 2009''da yargılandığı (Ergenekon''dan gözaltına alındığı tarih) suçlara karşı ceza ehliyetinin tam olmadığı yer aldı."

Alıntı biraz uzun kaçtı ama gördüğünüz gibi önemli bir Adli Tıp raporu bu. Belki dikkatlerden kaçmıştır di-yerek olduğu gibi aktardım.