İsrail’in Gazze, Lübnan, Suriye, Irak, Katar ve İran’a yönelik fütursuzca saldırıları, hava savunma sistemlerinin hayati önemini ortaya koydu. Bu sistemler üzerinde yıllardır çalışmalar yürüten Türkiye, 27 Ağustos 2025 tarihinde eşik atladı. Çok katmanlı hava savunma sistemi Çelik Kubbe, bu tarihte envantere alındı. KORKUT’tan SİPER’e bir çok sistemi bünyesinde barındıran Çelik Kubbe, Gök Vatan’ı korumaya aldı.
Türkiye yıllardır çalışmalar yürüttüğü hava savunma sistemlerini Çelik Kubbe adı altında birleştirmeyi başardı. Türkiye’nin hava savunma şemsiyesi “Çelik Kubbe” 27 Ağustos 2025 tarihinde envantere girdi. Çok katmanlı hava savunma sistemi eş zamanlı tehditler karşısında kahraman ordumuza, gök vatanımızı her irtifa ve menzilde kesintisiz koruma kabiliyeti sağlayıp, Türkiye’ye mutlak savunma üstünlüğü kazandıracak bir güvenlik şemsiyesi olacak. Sistem, alçak, orta ve yüksek irtifadan gelen tehditleri eş zamanlı tespit edebilen radar sistemleri, elektrooptik izleme sensörleri, yapay zeka destekli analiz ve çeşitli menzillere sahip füze sistemlerini içeren 47 bileşenden oluşuyor.
KORKUT’TAN SİPER’E
Çelik Kubbe’yi tarif ederken “KORKUT’tan SİPER’e” ifadesini kullanmak yanlış olmayacak. Sistemin alt ucunda görev yapan KORKUT, ASELSAN yapımı, 35 milimetre çift namluya sahip çok alçak irtifa hava savunma sistemi. Bu sistem, yüksek atım hızı ve parçacıklı mühimmat konfigürasyonuyla özellikle kamikaze İHA tehdidine karşı giderek daha kritik bir rol oynayacak. KORKUT sadece bir hava savunma yeteneği değil, aynı zamanda bir C-RAM sistemidir. Daha açık anlatımla bu sistem düşmanın roket ve topçu unsurlarına karşı etkili olması amacıyla da geliştirildi. Dolayısıyla Çelik Kubbe, hava ve füze savunmadan C-RAM görevlerine uzanan geniş bir profilde hava sahasını koruyacak. Sistemin en yüksek irtifa, en uzun menzil ucunda bulunan SİPER ise Türkiye’nin ilk stratejik karadan havaya füze (SAM) sistemidir. 150 kilometreden fazla menzili olan SİPER’in ikinci varyantı kapsamında atış testleri 2024’te icra edildi.
ARA KATMANLAR KRİTİK ÖNEMDE
“KORKUT’tan SİPER’e” diye tanımlanan sistemin ara katmanları da kritik öneme sahip. HİSAR-A ve HİSAR-O alçak/orta irtifa hava savunma sistemleri bahse konu yeteneklerden en önemlileri. Hisar-A (Alçak İrtifa Hava Savunma Füze Sistemi), dört dikey lançer ve füzelerinden oluşuyor. 8 km irtifa, 15+ km menzile sahip. HİSAR-O (Orta İrtifa Hava Savunma Füze Sistemi) ise 15 km irtifa, 25+ km menzile sahip. Hava savunma sistemlerinde dikkat çeken bir diğer kabiliyet de GÖKDEMİR. ABD-Norveç yapımı NASAMS’la benzer bir operasyonel konsepte dayanan GÖKDEMİR, hava-hava füzelerinin hava savunma lançerlerinden ateşlenerek karadan havaya konfigürasyonda kullanılmasını beraberinde getirecek. Bunun için de TÜBİTAK SAGE yapımı GÖKDOĞAN füze ailesi kullanılıyor. GÖKDEMİR ve NASAMS gibi sistemler önemli, zira stratejik SAM sistemlerine kıyasla daha maliyet etkin bir çözüm.
Kendi hava savunmasını geliştiremeyen ülke geleceğe güvenle bakamaz
27 Ağustos 2025’teki Çelik Kubbe teslimatında konuşan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan şunları kaydetti: “460 milyon dolar değerinde, dosta güven düşmana korku verecek toplam 47 araçtan oluşan Gökkubbe sistemlerini kahraman ordumuza kazandırıyoruz. Son yıllarda etrafımızda yaşanan sıcak çatışmalar, hava savunma ve radar sistemlerinin ne kadar mühim olduğunu ortaya koydu. İşi şansa bırakma gibi bir lüksümüzün olmadığının gayet bilincindeyiz. Çünkü kendi radarını, kendi hava savunma sistemini, elektronik harp yeteneklerini geliştiremeyen hiçbir ülke mevcut güvenlik sınamaları karşısında bilhassa bölgemizde geleceğine güvenle bakamaz. Masada olmakla menüde olmak arasındaki ince çizgiyi belirleyen unsur, hava savunma ve taarruz kabiliyetlerinizdir. Bu anlayışla gerekli adımları öncesinde atmaya başladığımız bu inşa ve ihya sistemi, hamdolsun ciddi yol alıyor. Çok kısa sürede tüm engellere rağmen çok ciddi yol aldık. Bugün gerçekleşen teslimatlar verdiğimiz mücadelenin boşa gitmediğinin en somut delilidir.”
Güvenlik şemsiyesi güçleniyor
“Sistemler sistemi” yaklaşımıyla geliştirilen ve katmanlı hava ve füze savunma mimarisinden oluşan Çelik Kubbe, her geçen gün daha da güçleniyor. Alçak, orta ve yüksek irtifa ile hava tehditlerine karşı kademeli ve entegre çözüm sunan bir güvenlik şemsiyesi olarak geliştirilen Çelik Kubbe’ye, Türk savunma sanayiinin önde gelen şirketleri geliştirdikleri sistemlerle destek oluyor.
* Alçak irtifada askeri birlikleri korumak için ROKETSAN tarafından geliştirilen omuzdan atılan SUNGUR sistemi, hava platformlarından atılabilen TÜBİTAK SAGE’nin GÖKTUĞ füzesiyle havadan havaya angajman yeteneğini artırdı.
* Lazer tabanlı yüksek hassasiyetli sistemler olan ASELSAN’ın GÖKBERK ve ROKETSAN’ın ALKA’sı ile yeni nesil savunma konseptlerine öncülük eden Türk savunma sanayii, tüm sistemleri birlikte çalışan bir mimaride tasarlıyor.
* Bu anlayışın ürünü olarak, füze, namlulu ve lazer sistemlerini entegre eden hibrit yapıya sahip ASELSAN’ın GÜRZ hava savunma sistemi ve aynı vizyonla geliştirilen GÖKER, GÖKDENİZ, GÖKSUR ile ROKETSAN’ın LEVENT gibi sistemleri ise ihtiyaca özel çözümler sunuyor.
* Türkiye, savunmanın yanında tehdidi doğduğu yerde tespit etmek ve etkisiz hale getirmek için de milli çözümler geliştiriyor. ROKETSAN tarafından geliştirilen MAM ailesi mühimmatlar, OMTAS, UMTAS, KARAOK tanksavar sistemleri, TRLG-122/230, İHA-122/230, K+ güdümlü roketler, TAYFUN, AKYA, ÇAKIR, ATMACA ve SOM gibi stratejik füze sistemleri, Türkiye’nin sahadaki etki gücünü artırıyor.
Alt katman Tolga’da
Çelik Kubbe’nin alt katmanı, yani 3 bin metre ve daha altı katmandaki hava savunma, dron savunma altyapısı, Tolga Yakın Hava Savunma Sistemi ile kuruldu. MKE’nin mini veya mikro İHA’lar, taktik dronlar, seyir füzeleri ve akıllı mühimmatlara karşı, yerli mühendislik ve katmanlı hava savunma yeteneğiyle geliştirdiği Tolga, icra edilen testte, senaryo gereği saldırı düzenleyen insansız hava araçlarını başarıyla bertaraf etti. Hazırlanan soft-kill senaryosuna göre, yaklaşık 3 kilometre uzaklıktaki düşman dronu, radarla tespit edilip, elektro-optikle teşhis edildikten sonra elektronik karıştırma sistemleriyle düşürüldü. Hard-kill senaryosunda ise iki sabit 12.7 mm, araç üzeri monte döner namlulu 12.7 mm ve 20 mm silah sistemleri, parçacıklı yapısıyla hedef çevresinde metal bulutu oluşturarak isabet şansını üst seviyeye çıkartan antidron mühimmatla, yakın menzilde ve düşük irtifada saldırı düzenleyen dronları imha etti. MKE Genel Müdürü İlhami Keleş, “Türkiye’nin ilan ettiği Çelik Kubbe’nin alt katmanı, yani 3 bin metre ve daha altı katmandaki hava savunma, dron savunma altyapısı Tolga sistemiyle kurulmuş oldu. Bu sistemler şu an dünyanın en fazla ihtiyaç duyduğu sistemler.
Çünkü dron tehditleri artık bütün ülkelerin üzerine çalıştığı bir konu” dedi.
