Arap Baharı kritik eşikte

Dünyanın dikkat kesildiği Ortadoğu ve Kuzey Afrika'daki siyasal ve sosyal dönüşüm depremi, 2012 yılında da sürdü. Tunuslu seyyar satıcı Muhammed Buazizi'nin 17 Aralık 2010'da bedenini ateşe vererek başlattığı 'Arap Baharı' denilen halk devrimleri dalgası Mısır, Libya, Yemen ve Tunus'ta eski rejimleri tarihe gömdü. Suriye'de ise muhalifler Beşşar Esed rejimine karşı askeri ve siyasi birliklerini sağlayarak güçlerini tazeledi. Şam'da Başkanlık Sarayı'na dayanan muhaliflerin bu yıl kesin zafere ulaşması bekleniyor. İşte geçen yılki Arap Baharı'nın tarihi gelişmelerinden kısa bir özet.

MART *Muammer Kaddafi'nin istahbarat şefi Abdullah Senusi Moritanya'da tutuklandı.

MAYIS * Mısır'da Müslüman Kardeşler adayı Muhammed Mursi ile rakibi Ahmed Şefik Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ilk turunu geçerek ikinci tura kaldı.

*Suriye'nin Hula kentinde Esed güçleri 100'den fazla masumu öldürdü.

HAZİRAN *Mısır'ın devrik diktatörü müebbet cezasına çarptırıldı. *Muhammed Mursi, Mısır'da Cumhurbaşkanı seçildi.

TEMMUZ *Esed güçleri Hama'da 225 sivili katletti. *Kızılhaç Suriye'deki direnişi 'iç savaş' olarak tanımladı.

*Esed'in eniştesi Asıf Şevket öldürüldü. *Muhalifler Halep'i ele geçirmekiçin savaş başlattı.

AĞUSTOS *Suudi Arabistan'a kaçan Tunus devrik lideri Zeynelabidin Bin Ali gıyabımda idama mahkum edildi.

EYLÜL *Libya'nın Bingazi kentinde ABD kosolosu Christopher Stevens ile birlikte üç Amerikalı diplomat öldürüldü.

EKİM *Suriyeli muhalifler Maarat el Numan, Duma'yı ele geçirdi. *Lübnan istahbarat şefi Wissam el Hasan öldürüldü.

KASIM *Suriye muhalefeti Doha'da askeri ve siyasi olarak yeniden yapılandı.

ARALIK *Hamas'ın sürgündeki siyasi lideri Halid Meşal 45 yıl sonra doğduğu Filistin topraklarına ayak bastı.

*Fas'taki toplantıda ABD dahil 113 ülke Suriye muhalefetini resmen tanıdı.

2012'de Birleşmiş Milletler'de (BM) 'Gözlemci Devlet' statüsü kazanan Filistin, dünyada yankı uyandırdı. 29 Kasım gecesi BM Genel Kurulu'nda yapılan oylamada, Filistin'in talebi için 138 ülke, 'evet', 9 ülke 'hayır' oyu kullandı, 41 ülke çekimser kaldı. Hayır oyu kullanan ülkeler arasında İsrail, ABD ve Kanada'nın yanı sıra Çek Cumhuriyeti, Panama ve dört Pasifik ada ülkesi vardı. Ayrıca İsrail'in 14-22 Kasım tarihleri arasında Gazze'ye yönelik saldırısı da diplomatik hezimetle sonuçlandı. Türkiye'nin önderliğindeki ülkeler Gazze'ye giderken İsrail ilk kez Hamas ile masaya oturmak zorunda kaldı. Hamas'ın siyasi lideri Halid Meşal ise 45 yıl sonra Gazze'yi ziyaret etti.

Yemen'de halk ayaklanmaları sonrası görevini yardımcısına devreden Ali Abdullah Salih'in 33 yıllık dönemi resmen kapandı. Eski başkan yardımcısı Abdurabbu Mansur Hadi tek aday olarak girdiği seçim sonrası ABD'den ülkeye dönen Salih'ten başkanlık görevini devraldı. Yapılan anlaşma sonrası Salih dokunulmazlık kazandı.

Mısır'da 2012 yılı Müslüman Kardeşler'in tarihi başarılara imza attığı yıl oldu. Haziran ayındaki seçimlerden yüze 52 oy alarak çıkan Muhammed Mursi, Mısır'ın demokratik yollarla seçilen ilk cumhurbaşkanı oldu. Ardından Kasım ayında İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırısında Türkiye ile birlikte Hamas ve İsrail arasında ateşkesi sağlayan Mursi, uluslararası alanda arabulucu olarak önemli bir meşruiyet kazandı. Kasım ayında ise iki turda yapılan referandumda halkın yüzde 64'ü Mısır'ın yeni anayasasını kabul etti. Mursi, Aralık ayı başında anayasayı imzaladı. Anayasanın imzalanmasından sonra şimdi Msır'da 6 ay içinde parlamento seçimleri yapılacak.

İç dengeleri pamuk ipliğine bağlı Irak'ta 2012'nin en önemli gelişmeleri şöyle.