Aşırı sağa ortak mesaj

Ülkeyi sarsan terör saldırısından sonra acılarıyla yaşamaya çalışan Norveçliler dün ilk cenaze törenini düzenlerken, İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana Norveç'te en büyük katliama imza atan Anders Behring Breivik dün yeninden sorgulandı. 22 Temmuz'da düzenlediği ikiz saldırıda 76 kişiyi öldüren Breivik, ikinci kez sorgulanmak üzere cezaevinden alınarak başkent Oslo'daki bir polis merkezine nakledildi. Polis, Breivik'in iki ruh ve sinir hastalıkları mütehassısı tarafından görüleceğini belirtirken, uzmanların raporunun 1 Kasım'a kadar sunmasının beklendiği kaydedildi. Breivik, en fazla 21 yıl ceza verilebilen terör suçuyla itham ediliyor. Breivik'in insanlığa karşı suç işlemekten mahkum olması durumunda 30 yıl hapis cezası alabileceği kaydediliyor.

Breivik'in sorguda olduğu sırada acılı Norveç halkı ise kurbanlar için dün ilk cenaze törenini düzenledi. Başbakan Jens Stoltenberg, Meclis binasındaki cenaze töreninde yaptığı konuşmada, "22 Temmuz'la yaşamak zorundayız, ancak beraber üstesinden geleceğiz" dedi. 76 kişinin öldürüldüğü katliamda hayatını kaybeden iki Müslüman için ise başkent Oslo'da tören düzenlendi. Nesodden Kilisesi'nin mezarlığında Müslümanlar için ayrılan bölümde, 1996'da kuzey Irak'tan ailesiyle birlikte Norveç'e gelen 18 yaşındaki genç kız Bano Raşid için cenaze töreni yapıldı. Raşid, Utöya adasında ve Oslo'da 76 kişiyi katleden Anders Behring Breivik'in öldürdükleri arasında. Breivik'in düzenlediği saldırı ile Avrupa'da İslam karşıtı aşırı sağın yükselişi tekrar sorgulanırken, dün kurbanlardan Bano Raşid için düzenlenen törene Norveç İslam Konseyi Başkanı Senaid Kubilica ile Hristiyan kadın rahip Anne Marie Trovnik birlikte katıldı.

Öte yandan Norveç'te faaliyet gösteren yeraltı çeteleri, saldırgan Breivik'in başına ödül koydu. Halen Breivik'in kaldığı hapishanedekiler de dahil olmak üzere ülkenin farklı yerindeki hapishanelerde kalan birçok mahkum, fırsat bulmaları halinde Breivik'i öldüreceklerini söylüyor. Breivik, internete koyduğu sözde manifestosunda, genç yaşlarda iken Norveç'te faaliyet gösteren 'B-gjengen' isimli yeraltı çetesine üye olduğunu itiraf ediyordu. Ancak örgütün adı açıklanmayan temsilcileri, "Anders Behring Breivik'in adı da yüzü de bize tanıdık gelmiyor. Fırsat bulmamız halinde hem adımızı kullandığı için hem de yaptıkları için canına okuyacağız. Bütün kriminal çeteler başına ödül koydu. Hapishanelerdeki her mahkum onun icabına bakacaktır" dedi.

Norveç'teki terör saldırıları Almanya'da da taşları yerinden oynatıyor. Norveç'teki saldırılar sonrası harekete geçen Alman politikacılar ve güvenlik güçleri de, bazı Neo-Nazi gruplara karşı operasyon için düğmeye bastı. Almanya'nın çeşitli kentlerinde Neo-Nazilere yönelik baskınlarda 18 kişi gözaltına alındı. Almanya'da şimdi de aşırı sağ ve İslam düşmanlığının fikirsel beslenme alanları sorgulanmaya başlandı. Ülkede konuyu ilk olarak SPD Genel Başkanı Sigmar Gabriel'in saldırılardan sonra yaptığı, "Fikirsel beslenme alanları" ifadeleri gündeme taşındı.

Medya, şimdiye kadar tanıtımına büyük katkı yaptığı İslam karşıtı Thilo Sarrazin'in "Almanya kendini yok ediyor" adlı kitabını da sorgulamaya başladı. "Sarrazin'in kitabı ne kadar tehlikeli?" başlığını atan Alman WAZ gazetesi, "Araştırmacılar ve politikacılar bu kitabı, İslam düşmanlığı yoluyla aşırılık ve şiddet için fikirsel beslenme alanı olmakla suçluyor" ifadelerini kullandı. Kitapta Sarrazin başta Türkler olmak üzere Müslüman göçmenleri aşağılıyordu.

Bu arada başbakanlık binası önündeki bombalı saldırıyı düzenlediğini ve bir gençlik kampında onlarca genci vurarak öldürdüğünü itiraf eden Breivik'in başka saldırılar da planladığı bildirildi. Norveç polisi de, saldırılardan sonra bulunan 76 cesedin tamamının kimliklerinin belirlendiğini açıkladı.