Avrupa Birliği'nde marşsız anlaşma

AB devlet ve hükümet başkanları, AB anayasasının boşluğunu dolduracak Lizbon Anlaşması'nı imzaladı. Dönem başkanı Portekiz'in ev sahipliğinde başkent Lizbon'da 27 üye ülkenin liderlerinin anlaşmayı imzalamasıyla, 2004'te Roma'da imzalanan AB Anayasası tarihe karışmış oldu. Birliğin işleyişine dair en büyük ve kapsamlı değişikleri getiren anlaşmada bu kez, AB için bir bayrak veya marş belirlenmesi gibi adımlar atılmasından söz edilmiyor.

Anlaşmanın, 1 Ocak 2009 tarihinde yürürlüğe koyulması hedefleniyor. AB'de 6 aylık dönüşümlü başkanlık sistemini kaldıran anayasada 2,5 yıllık süre için üye ülkelerin oy birliğiyle atayacakları AB Konseyi Başkanının, yılda 4 kez toplanacak olan AB zirvelerine de başkanlık etmesi öngörülüyor. Dış politikada tek seslilik için atanan AB Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi ise Dış İlişkiler Konseyi toplantılarına başkanlık edecek.

AB Komisyonu başkan yardımcılığı görevini de üstlenecek olanYüksek Temsilci, “AB'nin dış eylemlerinin eş güdümünü” sağlayacak. AB böylece, çift başlı yapıda süren dış politikasını tek elden yürütmeye çalışacak.

Anlaşma Türkiye'yi doğrudan ilgilendirmemekle birlikte genişleme sürecinin yeniden tartışılmaya başlayacak olması Türkiye'yi de etkileyecek. Bu bakımdan Fransa'nın Aralık ayındaki Liderler Zirvesi'nde Akil Adamlar Komitesi oluşturulması teklifindeki ısrarı Türkiye'nin AB üyeliği sürecine doğrudan değilse bile dolaylı olarak etki edecek. Daha önce Angela Merkel, anlaşmanın AB'ye yeni katılımların önünü açtığını, ancak Türkiye'nin AB üyeliği konusunu aynı kapsamda değerlendirmediğini söyleyerek tartışma başlatmıştı.

Lizbon Anlaşması'nda Türkiye'nin imzası yok. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın dönemin Dışişleri Bakanı Abdullah Gül'le katılarak imzaladığı 2004'teki Anayasa metninde imzası bulunuyordu.