Avrupa'nın etekleri tutuştu

Londra- Amerika kontrolündeki NATO'nun Yuoslavya'ya yönelik askeri müdahalesi Avrupa'da ciddi tartışmaların başlamasına sebep oldu. NATO'nun kuruluş sözleşmesine aykırı olarak bağımsız bir ülkeye müdahale etmesi, ittifakın bir dünya jandarması rolünün başlangıcı olarak yorumlanıyor. BM'nin devre dışı bırakıldığını ve NATO'nun bir dünya gücü olarak öne çıktığını vurgulayan Avrupa'daki bazı çevreler, Amerika'nın Avrupa üzerindeki bu hakimiyetine sert tepkiler gösteriyor. NATO müdahalesinin bir emsal teşkil edeceği ve uluslararası hukukta yeni bir dönemi başlatacağı belitilen yorumlarda, Kosova'daki insanlık dramına müdahale eden NATO'nun bundan sonraki hareketlerinin her zaman insani olamayabileceği üzerinde duruluyor. Saldırıyı bir Avrupa-Amerika çekişmesi şeklinde yorumlayan bazı çevreler, Washington'ın kendisi olmadan bir Avrupa güvenliğinin sağlanamayacağı tezini işlediği, Avrupa'nın yeni bir süper güç olarak ortaya çıkmasını engellemeye çalıştığını iddia ediyorlar. Türkiye açısından ise, bugüne kadar Türk dış politikasının yumuşak karnına dikkat çekilerek uyarılar yapılıyor.

İngiltere'nin önde gelen akademisyenlerinden Prof. Norman Stone, The Times gazetesine yazdığı dünkü makalesinde, Türkiye'nin NATO'nun Kosova'daki girişiminden uzak durması gerektiğini savundu. Kosova'nın Türkiye için tehlike anlamına geldiğini yazan Norman, aksi takdirde Türkiye'nin Kürt sorununun da gündeme gelebileceği uyarısında bulundu. Oxford Üniversitesi eski öğretim üyelerinden ve halen Bilkent Üniversitesi'nde görev yapan Prof. Stone, NATO'nun yüzyılın en büyük hayalciliğini yaptığını ileri sürdü. Yugoslavya'nın ABD tarafından bombalanmasının büyük bir hata olduğunu öne süren yazar, bu hatanın bedelini bütün Avrupa'nın ödeyeceğini iddia etti. Bölgede Rusya ve Yunanistan'ın da başrol oyuncuları arasında yer aldığına değinen ve Yugoslavya ile Yunanistan'ın Rusya için öneminin arttığına işaret eden Stone, Bu önemin Ortodoks dinini paylaşmaktan çok, petrol boru hatlarına dayandığını da kaydetti. Stone, Rusya'nın Orta Asya'dan çıkacak petrolü batıya taşıyacak petrol boru hattıyla yakından ilgili olduğunu belirtti.

Türkiye'nin yanısıra Balkanlar'ın da boru hattları için alternatif bir yön olarak görüldüğünü vurgulayan tarih profesörü, Rusya'nın böyle bir boru hattının geçme olasılığının olduğu Yugoslavya'yı ABD'ye bırakmasının kolay görünmediğini ileri sürdü. Balkanlar'da yaşanan krizlerin Osmanlı İmparatorluğu'nun mirası olduğunu da iddia eden Stone, Osmanlı'nın yıkılmasıyla kurulan milli devletler arasında en başarılı olanın Türkiye olduğunu belirtti. Türk dış politikasının "beni de alın" ve "Aman Allah'ım! Öyle mi?" gibi iki değişik ifade üzerine kurulduğunu söyleyen Prof. Stone, "Türkiye uluslararası alanda azınlık haklarını korumak için yapılan müdahalelerden gerçek anlamda çekinmeli" dedi. Stone, NATO'nun gerçek niyetinin "insani amaçlı" ve "insan haklarını korumak" olması halinde Türkiye'nin Yugoslavya'yı izleyecek ülke olabileceğini iddia etti. Stone, ABD ile birlikte Avrupa'nın da büyük bir hata yaptığını kaydederek, "Siz Slovaklar'ın Kuzey İrlanda'da barış gücü oluşturmasını istermiydiniz?" şeklindeki bir soruyla makalesini noktaladı.

------- ARA BASLIK ------------------