Barışın bedeli

WASHINGTON- ABD Başkanı Bill Clinton, Türkiye ile Yunanistan arasında ve Kıbrıs'ta uzlaşma ortamı sağlanmasında ABD'nin oynadığı rolle gurur duymaları gerektiğini söyledi. Clinton, yeni yasama dönemi öncesinde Amerikan Kongresi'nde yaptığı "Ülkenin Durumu" başlıklı konuşmada, şöyle dedi: "Ortadoğu'da kapsamlı bir barışa şimdiye kadar olduğundan daha fazla yaklaşılmasında, Kuzey İrlanda'da barışın sağlanmasında, Doğu Timor ve Afrika'da barış için çalışılmasında, Yunanistan ile Türkiye arasında ve Kıbrıs'ta uzlaşma ortamı sağlanmasında, Hindistan ile Pakistan arasındaki krizin giderilmesi için çalışılmasında, insan hakları ve dini özgürlüklerin savunulmasında ABD'nin oynadığı rolden gurur duymalıyız." ABD'nin 21'inci yüzyıldaki stratejik önceliklerini anlatan Clinton, ülkesinin dünyanın çeşitli bölgelerinde patlak verebilecek krizlere "seçici" yaklaşacağını belirtti ve "Çıkarlarımız tehlikede olduğu zaman ve müdahalenin sonuç vereceği durumlarda barışı kurmalıyız. ABD, her çatışmayı önleyemez" diye konuştu. Clinton, öncelikli dış politika hedefleri arasında, Çin ve Rusya'da demokrasi ve istikrarın geliştirilmesi ile teröristlerin yüksek teknolojik silahlara ulaşmasının engellenmesini saydı. ABD Başkanı, Rusya'nın, komünizm, ekonomik karışıklıklar ve Çeçenistan'da "kendine zarar veren acımasız savaş" yüzünden potansiyelini tam olarak kullanamadığını söyledi.

Rusya ve Çin'in gidişatının halen açık olmadığını belirten Clinton, her iki ülkenin de global toplumun yapıcı üyeleri olması için ABD'nin elinden geleni yapması gerektiğini belirterek, bu çerçevede Kongre'den, Çin'in Dünya Ticaret Örgütü'ne kabulüne ilişkin anlaşmanın onaylanmasını istedi. Clinton, bu anlaşmanın onaylanmasının, Çin pazarını ABD'ye açacağını ve Asya'da barışı, Çin'de değişimi sağlayacağını söyledi. Rusya ile ilişkilerin geliştirilmesi gerektiğine dikkati çeken Clinton, Rusya'da demokrasinin ilerletilmesi mücadelesine yardımcı olunması, nükleer silahların azaltılması ve kalan nükleer materyalin zararlı hale gelmesinin engellenmesi gerektiğini kaydetti. Clinton, ABD'nin Rusya ile Antibalistik Füze Antlaşması'nı (ABM) üzerinde çalışırken, bir füze savunma sistemi geliştirmesi gerektiğini belirtti. Senato'nun onayından geçmeyen ve anlaşmayı imzalayan ülkelere karşı Clinton'ı güç durumda bırakan Nükleer Deneme Yasağı Antlaşması'na da (CTBT) değinen ABD Başkanı, daha önce partizanlıkla suçladığı Cumhuriyetçi ağırlıklı Kongre'ye, CTBT üzerinde "partizan olmayan, yapıcı diyalog" çağrısında bulundu.

ABD için 21'inci yüzyılda en önemli sorunlardan birinin teröristler ve potansiyel düşman ülkelerin yüksek teknolojik silahlara ulaşarak Amerikan güvenliğine yönelik tehdit oluşturması olduğuna dikkati çeken Clinton, bu tehditlere öldürücü silah teknolojilerinin İran'a akmasının durdurulması gerektiğini söyledi. Clinton, Amerikan politikasının, Irak'ın, komşularına tehdit oluşturmasının önüne geçilmesi, kimyasal ve biyolojik saldırılara karşı hazırlıkların artırılması ve bilgisayar korsanlarına karşı sistemlerin korunması üzerinde yoğunlaşması gerekeceğini kaydetti. ABD'nin çok az iç mesele, birkaç dış tehditle bugün ulaştığı refah ve sosyal gelişme düzeyine hiçbir dönemde ulaşılmadığına dikkati çeken Clinton, yeni yüzyıla 20 milyon yeni iş, son 30 yılın en hızlı ekonomik gelişme hızı ve en düşük işsizlik oranıyla girildiğini belirtti. "Yeni bir ekonomi kurduk" diyen Clinton, ekonomik devrimin suç oranını 25 yılda yüzde 20 düşürdüğünü ve ABD'nin şu anda en güçlü döneminde bulunduğunu ifade etti. Clinton'ın, rahat bir ortamda yaptığı bu konuşmada neşeli olduğu dikkati çekti. Clinton'ın son iki yılda yaptığı "ulusa sesleniş" konuşmaları, Monica Lewinsky skandalının gölgesinde kalmıştı.