Büyük Oyun'un kurbanları

Yeni yeni güçlenen Rus ordusu, Rudyard Kipling'in 1901'deki "Büyük Oyun"unun yeni ve modern versiyonu olan, Kafkaslar ve Ortadoğu'da Batı'ya karşı ekonomik ve siyasi güç kavgasının tam ortasına giriyor. Çeçenistan'daki savaş ise bunun bahanesi. Rusya parlamentosunda gelecek hafta yapılacak seçimler aslında esmer tenli Müslümanlar'ın sistematik olarak katledilmesinin de sebebini oluşturuyor. Kana susamış Rus siyasetçiler, daha çok oy toplayabilmek için bu aşağılık kampanyayı yürütüyorlar. Ancak ortada daha büyük, daha kapsamlı başka bir tehlike bulunuyor. Harita hikâyeyi çok güzel özetliyor. Çeçenistan, Rusya'dan geçen Karadeniz'e oradan Boğazlar yoluyla Batı'ya ulaşan boru hattının iki yanında yer alıyor. Bu nedenle Moskova bağımsızlık söylemlerini reddediyor hem de kaç masumun öldüğüne aldırmadan.

Rusya'nın hırslarından haberdar olan ABD ise, İran, Irak ve Rusya'dan geçecek hatlara karşılık alternatiflerinin kullanılması için uğraşıyor. Hatta, AGİT İstanbul Zirvesi'nde, Azerbaycan, Gürcistan ve Türkiye'den geçen Bakü-Ceyhan boru hattına imza atıldı. Rusya sözkonusu boru hattını kontrol etmek için Çeçenistan bahanesiyle Gürcistan'ın sınırını kontrol altında tutmak istiyor. Bu tekliflere uzun zamandır karşı çıkan Devlet Başkanı Şevardnadze son yıllarda tam 3 ayrı suikast girişiminden sağ kurtuldu. Moskova en son olarak Irak lideri Saddam Hüseyin'in adamlarından biri olan Tarık Aziz'i misafir etti. Rusya BM'ye karşı Irak'a verdiği destekle, Bağdat'ın petrol üretimini kesmesini ve petrol fiyatlarının iki misline çıkmasını sağlayarak, Çeçenistan'ı işgal eden 100 bin Rus askeri için gereken parayı da temin etmiş oldu.

Ancak tüm bunlar buzdağının görünmeyen kısmındaki olaylar. Yüzeyde ise kuşatılmış Grozni'ye yağan bombalara rağmen bir kaç gün içinde kenti terketmeleri istenen sivil halk var. Halk dışarı çıkacak çıkmasına da Ruslar, güvenli çıkış için bombardımanlara bir dakika bile ara vermiyor. Kimsenin bir türlü anlamadığı bu ültimatom, binlerce masumun daha hayatını kaybetmesiyle sonuçlanacak. Baltık ülkelerinden birinin lideri, Rusya'nın Grozni'ye yönelik ültimatomunu, uçağı kaçırmak için uçağı düşüren korsana benzetiyor. Clinton, sivillerin ölmesi halinde Rusya'nın ağır bedel ödeyeceğini söylemişti. Ne bedeli? Rusya, uluslararası toplumdan uzaklaşabilirmiş. Ne kadar sudan bir sebep bu. Büyük çaplı ya da değil, toplu katliam bir oyun değildir. Diplomatik ve ekonomik baskılar hayatları kurtarabilir. William SAFIRE