Cenevre son şansı

Birleşmiş Milletler (BM) ve Arap Birliği özel temsilcisi Kofi Annan'ın Cenevre'de yapılmasını talep ettiği, yarın yapılacak toplantıda, Suriye için geçiş sürecini yönetecek ve muhalifleri de kapsayacak bir ulusal birlik hükümeti kurulması tartışılacak.Toplantıda Suriye'de giderek artan şiddet olaylarının sonlandırılması için Annan'ın bizzat hazırladığı söylenen bir öneri tartışılacak. Toplantı öncesi, batılı diplomatik kaynaklar Suriye lideri Beşar Esad'a verdiği destekle bilinen Rusya'nın politik geçiş için birlik hükümeti kurulması yönündeki kararı onayladığını belirtti. Uluslararası haber ajanslarına konuşan diplomatlar toplantıda, yeni geçiş hükümetinin güvenilirliğini sarsacak ya da istikrarı tehlikeye atacak kimsenin katılmayacağını belirtiyor. Batılı diplomatik kaynaklar, açıkça isim belirtilmemiş olsa da taslak ile Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esed'in hükümetin dışında kalacağını düşünüyor.

Annan tarafından organize edilen toplantıya ABD ve Rusya'nın yanı sıra Katar, Türkiye, İngiltere, Fransa, Irak ve Kuveyt gibi ülkeler katılıyor. İran Suriye yönetimini desteklediği için toplantıya çağrılmazken Suudi Arabistan muhalifleri silahlandırdığı için davet almadı. Suudi Arabistan'ın yanı sıra Katar ve Türkiye'nin de Suriyeli muhalifleri silahlandırdığı iddia ediliyordu.

Türkiye iddiaları yalanlarken, Katar bu konuda açıklama yapmamayı tercih ediyor. Clinton, toplantının Suriye krizi konusunda bir dönüm noktası olacağına ilişkin büyük bir umut beslediğini söyledi. Rusya daha önce Suriye'ye yönelik her türlü dış müdahaleyi reddedeceklerini açıklamıştı. Esed önceki gün yaptığı konuşmada ülkesinin bir savaş halinde olduğunu ve bütün kaynaklarını seferber edip direneceğini söylemişti. Öte yandan Suriye'nin çeşitli kentlerinde ordunun düzenlediği operasyonlarda en az 99 kişi hayatını kaybetti.

Halkına karşı silah doğrultmaktan vazgeçmeyen Beşşar Esed, İran'ın devlet televizyonunda yaptığı konuşmada, Filistin'e destek verdikleri için operasyonla karşı karşıya olduklarını iddia etti. Suriye'ye uluslararası askeri müdahale öngörmediğini ifade eden Esed, "Suriye için Libya tipi operasyon mümkün değil" dedi. Konuşmasında operasyonların durmayacağı mesajını veren Esed, "Reformları yapıyoruz ancak, teröristler ve destekçileri için yaptığımız reformun bir önemi yok. Binlerce hayatı korumak için teröristleri yok edeceğiz" diye konuştu. Ülkesine uygulanan baskıların nedeni olarak 'Filistin'e verdikleri desteği' gösteren Esed, "Suriye'ye yapılan baskılar bugün de yarın da sonuç vermeyecek" ifadelerini kullandı. Türkiye'nin Suriye politikasını eleştiren ve "Türk halkı ile Ankara'nın Suriye'ye bakışı uyuşmuyor" iddiasında bulunan Esed, İran'la ilgili ise "İran, Suriye'nin yanında ve biz de onlara sadakatle bağlıyız" diye konuştu.