2 yıldır soykırım yaşayan Filistin, diplomaside ise İsrail’e karşı önemli zaferler kazandı. BM Genel Kurulu sırasında 11 ülke daha Filistin’i devlet olarak tanıdı ve Filistin’i tanıyan ülke sayısı 157’ye çıktı. İsrail yalnızlaşırken hâlâ yanında duran ülkeler de yalnızlaşıyor. Almanya, Japonya, Güney Kore, İsviçre, Macaristan, Yunanistan ve Kuzey Makedonya bu ülkelerden bazıları.
Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu öncesinde ve toplantı sürerken Filistin 11 ülke Filistin devletini tanıma kararı aldı. Filistin devleti, bağımsızlığını 15 Kasım 1988 yılında ilan etti. Birleşmiş Milletler üyesi 193 ülkeden 14’ü Filistin Devleti'ni tanıyordu. BM Genel Kurulu’nda Filistin Meselesine Çözüm Bulunması ve İki Devletli Çözümün Hayata Geçirilmesi Konulu Yüksek Düzeyli Uluslararası Konferans'ta 11 ülkenin daha tanıdığını açıklamasıyla birlikte, Filistin Devleti'ni tanıyan ülke sayısı 157’ye çıktı. Almanya, Danimarka ve Hollanda, bazı şartların yerine getirilmesi halinde Filistin devletini tanıyacağını duyururken, Yeni Zelanda ve İsviçre gibi ülkeler de Filistin’i devlet olarak tanımayı değerlendirdiklerini duyurdu.
2 GÜNDE 11 ÜLKE TANIDI
BM’de gerçekleştirilen oturum, Fransa ve Suudi Arabistan'ın ortak girişimi ile yapıldı. ABD, Almanya ve İtalya zirveye katılmadı. Toplantının açılışında ilk konuşmayı yapan Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ülkesinin Filistin'i devlet olarak tanıma kararını açıkladı. Fransa'nın ardından Belçika ve Monaco Prensliği de tanıma kararını duyurdu. İngiltere, Kanada, Avustralya ve Portekiz 21 Eylül'de Filistin devletini tanıma kararlarını açıklamıştı. Malta, Andorra ve San Marino ve Slovenya’nın da bu kararı alacağı açıklandı. Son katılımlarla, 21 Eylül-23 Eylül arasında 11 ülke daha Filistin'i ya devlet olarak tanıdı ya da tanımayı vadetti.
7 EKİM SONRASI HIZLANDI
İsrail’in Gazze’de yaptığı soykırım, Batı Şeria’yı işgal girişimleri ve işlediği savaş suçları, küresel bir ayaklanamaya yol açtı. Geniş çaplı protestolara kayıtsız kalamayan hükümetler, Filistin devletini tanıyarak terör devletine karşı tavır aldı. 7 Ekim 2023’ten sonra Barbados, Jamaika, Trinidad ve Tobago, Bahamalar, İrlanda, Norveç, İspanya, Slovenya, Ermenistan ve Meksika Filistin’i tanıma kararı aldı. 11 ülkeyle birlikte 7 Ekim sonrası 20 ülke Filistin’i devlet olarak tanıdı.
HAKLININ DEĞİL GÜÇLÜNÜN YANINDALAR
ABD ile yakın ilişkileri olan ve İsrail’le bağları güçlü olan 36 ülke, küresel düzeyde artan tanıma dalgasına rağmen Filistin’in devlet olarak meşruiyetini hâlâ reddediyor. Almanya, Japonya, Güney Kore ve Hollanda gibi ülkeler sessizliğini koruyor. “Uluslararası hukuka bağlıyız” söylemi, ABD ve İsrail’in çıkarlarıyla çeliştiği anda hükümsüz kılınıyor. Haklının değil, işgalin ve güçlünün yanında saf tutmayı tercih eden ülkeler ise şu şekilde sıralanıyor: Japonya, Güney Kore, Singapur, Kamerun, Eritre, Panama, Okyanusya ülkeleri, İsviçre, Macaristan, Çekya, Almanya, İtalya, Hollanda, Danimarka, Avusturya, Bulgaristan, Yunanistan, Hırvatistan, Finlandiya, Kuzey Makedonya, Litvanya ve Moldova.
ABD’den Batı Şeria uyarısı
ABD yönetiminin İsrail'i bazı ülkelerin Filistin devletini tanımasına karşı işgal altındaki Batı Şeria'yı ilhak etmemesi konusunda uyardığı ileri sürüldü. Times of Israel gazetesinde yer alan haberde, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin Batı Şeria'nın ilhak edilmemesi konusunda İsrail'i "özel olarak" uyardığı iddia edildi. Haberde, İsrail'in ilhak konusundaki "tartışmanın sonuna gelindiğini düşünmediği" ifade edildi.
Netanyahu’nun ofisinde kuruluyor
İsrailli analistler İngiltere, Kanada, Avustralya ve Portekiz'in Filistin devletini resmen tanımalarının ardından "İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, yaptıklarıyla Filistin devletinin kurulmasının yolunu açıyor" değerlendirmesinde bulundu. Walla internet sitesinden Nir Kipni "Günaydın Filistin" ve Yedioth Ahronoth gazetesinden Limor Livnat "Netanyahu Filistin devletini böyle kurdu" başlıklı yazılarında, çok sayıda ülkenin Filistin devletini tanıma kararını değerlendirdi. Analistler, İsrail'in karşı karşıya olduğu uluslararası baskıyı "siyasi tsunami" olarak isimlendirdi. Eski İsrail İletişim Bakanı Limor Livnat, Yedioth Ahronoth gazetesindeki yazısında, "İsrail Başbakanı Netanyahu'nun ofisinde Filistin kuruldu" ifadesini kullandı.
