Irkçılık sınavı

Avrupa Birliği (AB) üyesi 28 ülkede devam eden seçim maratonu dün sona erdi. Avrupa Parlamentosu'nun (AP) 751 milletvekilini seçmek için dün 380 milyon seçmen sandık başına gitti. Daha önce 7 ülkede seçim yapıldığından dün 21 ülkenin vatandaşları oy kullandı. Yedi ülkede oy kullanma işlemleri Perşembe günü başlamıştı. Perşembe günü İngiltere ve Hollanda, Cuma günü İrlanda ve Çek Cumhuriyeti, Cumartesi günü Slovakya, Letonya ve Malta seçmenleri oy kullandı. 400 milyona yakın seçmen 751 AP vekilini, 1979 yılından bu yana sekizinci kez seçecek. Resmi sonuçlar İtalya'daki son sandıklar kapanana kadar açıklanmayacak.

Seçimler Avrupa'nın hem dış politikada hem de içerde yüksek işsizlik nedeniyle kırılgan olduğu bir dönemde yaşanıyor. Tüm anketler AB karşıtları ve aşırı sağcı partilerin önemli bir çıkış yapacağını gösteriyor. Bu da AB'nin siyasi dengesinde değişiklikleri beraberinde getirecek. Merkez sağ ve sosyal demokratların 400'ü aşkın sandalye kazanması beklenirken, liberallerin de en az 50 dolayında sandalye kazanacağı tahmini yapılıyor.

20 Mayıs'ta PollWatch tarafından yayınlanan tahminlere göre Avrupa Halk Partisi (PPE) Avrupa Parlamentosu'nda 217 sandalye elde edecek. Buna karşın sosyalistler ve demokratlar (S&D) 201 vekil çıkarabilecekler. Avrupa'daki ekonomik krizin derinleşmesiyle birlikte radikal solda da canlanma yaşanıyor. Birleşik Avrupa Solu (GUE)'nin sandalye sayısını 35'ten 53'e çıkarması beklenirken, Yeşiller 57 sandalyeden 44'e gerileyecek.

Yunanistan'da Alexis Tsipras öncülüğündeki Avrupa radikal solu da 2009 seçimlerine göre daha iyi bir sonuç bekliyor. Ağır bir ekonomik kriz yaşayan, Yunanistan'da Tsipras'ın Sryza partisinin birinci olması, Brüksel'i korkutuyor. Tüm anketler bu yönde bir gelişmenin yaşanacağını gösteriyor. Sryza geçtiğimiz Pazar günü yapılan yerel seçimlerin birinci turunda da çıkış yapmıştı.

Bu yıl ilk kez, Haziran sonunda AB'nin yürütme organı olan Avrupa Komisyonu'nun başkanı, devlet veya hükümet başkanları tarafından atanacak. Ancak bu tercihin Temmuz ayının ikinci yarısında yeniden Avrupa Parlamentosu'nun onayından geçmesi gerekecek. Lüksemburg'un eski muhafazakar başbakanı Jean-Claude Juncker ya da AP'nin mevcut başkanı sol kökenli Alman Martin Schulz, Avrupa Konseyi'nin başındaki muhafazakar Jose Manuel Barroso'nun yerine geçebilir.

Fransa'da Ipsos-Steria anket kuruluşunun Le Monde, Cevipof ve Terra Nova için yaptığı araştırmaya göre Fransızların yüzde 39'ü Fransa'nın AB'ye ait olmasının 'iyi bir şey' olduğunu düşünürken, yüzde 39'u da 'ne iyi bir şey ne de kötü bir şey' olduğunu düşünüyor. Buna karşın yüzde 22'si 'kötü bir şey' diyor. Ankete göre, Sosyalist Parti oyların yüzde 17.5'ini alarak üçüncü sırada gelecek. Aşırı sağcı yabancı düşmanı Ulusal Cephe yüzde 23.5 ile birinci, eski Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy'nin partisi UMP yüzde 21.5 ile ikinci sırada gelecek. Diğer üç parti ise şöyle sıralanıyor: Merkez sağdaki UDI-MoDem yüzde 9.5, yeşiller EELV yüzde 9 ve Sol Cephe yüzde 8.

Avrupalı seçmenler doğrudan seçim yoluyla Avrupa Parlamentosu temsilcilerini belirliyorlar. Sandalye sayıları ülkelere göre değişiyor. En küçük ülkeler olan Estonya, Kıbrıs, Lüksemburg ve Malta'ya 6'şar sandalye düşerken, en fazla sandalyesi olan ülkeler ise 96 ile Almanya, 74 ile Fransa ve 73'er sandalye ile İngiltere ve İtalya şeklinde öne çıkıyor. Bu arada Almanya'da ise açık bir şekilde ırkçılık yapan NPD partisi ilk kez Avrupa Parlementosu'na bir vekil gönderebilir. Hatta bu durumda Avrupa Birliği finansmanından yararlanarak, mali güç de kazanabilir.