Kıbrıs'ta yeni kriz

BM Güvenlik Konseyi Kıbrıs Barış Gücü'nün (UNFİCYP) görev süresini 15 Aralık 2000 tarihine kadar uzattı. Ancak, Konsey'in dünkü toplantısında oybirliğiyle kabul edilen karar arafesinde yaşanan gelişmeler Kıbrıs konusunda yeni bir krizi ortaya çıkardı. Kıbrıs'taki Barış Gücü'nün, KKTC ile ayrı bir anlaşma yapmasını öngören "ek", metinden çıkarıldı. Türkiye ve KKTC'nin büyük tepkisini çeken bu karar, Kıbrıs'taki Türk varlığının bir anlamda gözardı edilmesine yol açıyor.

Geçen yılki oylamada Genel Sekreter Kofi Annan'ın raporuna konan ve "Barış Gücü'nün Kuzey Kıbrıs'ta görev yapabilmesi için KKTC ile ayrı bir anlaşma imzalamasını" öngören "ek", bu oylama öncesinde, Rumlar'ın itirazı üzerine, metinden çıkarıldı. Bunun uzerine Türkiye ve KKTC, Güvenlik Konseyi'ni uyararak, "UNFİCYP'nin, KKTC toprakları üzerinde görev yapamaz hale getirildiğine" dikkati çektiler. Maddenin, "KKTC'nin BM'ye bağlı Barış Gücü tarafından fiilen tanınması" anlamına geleceğini öne süren Rum yönetimi, aynı "ek"in bu oylamada, metinde yer almasına itiraz etti.

Tartışmalar nedeniyle görev süresiyle ilgili tasarı, 12 Haziran Pazartesi günü oylanamadı ve sorunun çözümü düne bırakıldı. Son 2 gün içerisinde, BM Sekretaryası ile Türkiye, KKTC ve Rum yönetimi temsilciliği arasında yürütülen müzakereler de sonuç vermeyince, durum Annan'a iletildi. Annan da "ek" konusunda anlaşma sağlanamadığını Güvenlik Konseyi Başkanlığı'na rapor etti ve bu maddenin rapordan çıkarılması kararlaştırıldı.

Cenevre görüşmeleri tehlikede

Türkiye'nin BM Daimi Temsilcisi Büyükelçi Volkan Vural'ın Konsey Başkanı ile yaptığı görüşmeler de sonuçsuz kalınca, Konsey üyeleri Kıbrıs Rum yönetimi ile Türkiye'nin görüşlerinin birer mektupta belirtilmesi önerisini ortaya attılar. Ancak kabul edilen karar tasarısında bu mektuplara atıfta bulunulmadığından, bulunan formül Türkiye ve KKTC'nin aleyhine sonuçlandı. Türkiye, Konsey başkanlığına verdiği mektupta, "bugün kabul edilen şekliyle yanlış bir adım olan kararın ciddi yansımaları olacağı" uyarısında bulundu ve "Türkiye'nin kararla ilgili görüşlerini saklı tuttuğunu" belirtti.

Büyükelçi Vural ise, Kıbrıs ile ilgili olarak Konsey'de açık toplantı yapılmasını ve kendisinin de bu toplantıda görüşünü belirtmek istediğini Konsey Başkanı'na bildirdi. Ancak Konsey üyeleri bu talebe "ortamı gerginleştirir" gerekçesiyle karşı çıktılar. KKTC New York temsilcisi Büyükelçi Aytuğ Plümer de, "Konsey, Kıbrıs'ta 2 tarafın varlığını gözardı etti" dedi. Diplomatik kaynaklar, "BM Sekretaryası'nın Rum baskısı karşısında geri adım attığını" ifade ederek, "BM'nin, geçen Aralık ayında gelinen noktanın da gerisine gittiğini" sözlerine eklediler. Gelişmeden sonra, KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın Cenevre'deki görüşmelere katılıp katılmayacağı sorusunun gündeme gelebileceği belirtildi.