TR
EN
AR
FR
RU
UR
Lüksemburg hüsranı
Lüksemburg Zirvesi'nde Türkiye hakkında alınan kararlar AB ile ilişkileri kopma noktasına getirdi. Türkiye, bu yanlışlığın Helsinki Zirvesi'nde giderilmesini bekliyor.
Türkiye ile AB ilişkilerinin kopuşunu getiren Lüksemburg Zirvesi'nden önce, Gündem 2000 Raporu'nun açıklanmasını izleyen dönemde Türkiye, AB'den beklentilerini şu şekilde sıraladı: Türkiye'nin AB'nin genişleme sürecine dahil olduğunun resmen ilanı. Türkiye'nin uygun bir katılma öncesi stratejisi ile desteklenmesi. Türkiye'nin Avrupa Daimi Konferansı'na diğer adaylarla eşit statüde katılması.
12-13 Aralık 1997 tarihlerinde Lüksemburg'da yapılan AB Zirvesi'nde kabul edilen sonuç bildirisinde Gündem 2000 Raporu'nda yapılan öneriler benimsenmekle birlikte, bu bildiri Türkiye için ayrı bir önem taşır. Zirve'de, Türkiye'ye ilişkin belirtilen hususlar şu şekilde sıralanabilir:
1-
Türkiye'nin tam üyeliğe ehliyeti bir kez daha teyid edildi.
2-
AB, Türkiye'yi tam üyeliğe hazırlamak için bir strateji tespitini kararlaştırdı. Bu stratejide, Ankara Anlaşması'nda öngörülen imkanların geliştirilmesi, gümrük birliğinin güçlendirilmesi, mali işbirliği ve
mevzuat uyumu gibi unsurlara yer verilmesi öngörüldü.
3-
Türkiye, Avrupa Konferansı'na davet edildi ve bunun taraflar arasındaki diyalog ve işbirliğinin geliştirilmesine katkıda bulunacağı ifade edildi. Ancak Lüksemburg Zirvesi'nde, Avrupa Konferansı genişleme sürecinin bir unsuru olmaktan çıkarıldı. Buna ek olarak, Türkiye'nin bu konferansa katılmasının, Kıbrıs Rum yönetiminin AB'ye üyelik hakkını tanıması anlamına gelecek ifadelere bildiride yer verildi.
4-
Türkiye ile AB arasındaki ilişkilerin güçlendirilmesinin, Türkiye'deki siyasi ve ekonomik reformların sürmesine, Yunanistan ile iyi ilişkilere sahip olunmasına ve Kıbrıs sorununa çözüm bulunması na bağlı olduğu vurgulandı.
Türkiye'nin sert tepkisi
Lüksemburg Zirvesi'nin sonuç bildirisinde yer alan ifadelere Türkiye'nin tepkisi sert oldu. Dönemin Başbakanı Mesut Yılmaz, diğer başvuran ülkelere kıyasla Türkiye'ye ayrımcı bir muamele yapıldığını belirterek, AB'nin, bu yaklaşım ve zihniyetini değiştirmediği müddetçe Türkiye-AB ilişkilerinin yapıcı ve çok yönlü bir diyalog içinde geliştirilmesinin beklenemeyeceğini vurguladı. Türk hükümeti, ilişkilerin geliştirilmesinin AB'nin, yükümlülüklerini yerine getirmesine bağlı olduğunu da bildirerek, bundan böyle AB ile siyasi diyaloğun "Türk-Yunan ilişkileri, Kıbrıs sorunu ve insan hakları" konularında kesildiğini açıkladı. Türkiye, Avrupa Konferansı'na da katılmayacağını belirtti.
Türkiye için Avrupa stratejisi
Lüksemburg Zirvesi'nin ardından Türkiye ile ilişkiler açısından zor bir dönemde AB dönem başkanlığını devralan İngiltere, Türkiye'nin 12 Mart 1998'deki Avrupa Konferansı'na katılması için, yoğun girişimlerde bulundu. Türkiye'nin Lüksemburg kararları ile ilgili olarak takındığı tutumu gözden geçirmesini ve konferansa katılmasını isteyen İngiltere bu nedenle, Sir David Hannay'i Özel Temsilcis sıfatıyla iki kez Ankara'ya gönderdi. Hannay'e, Türkiye'nin Avrupa Konferansı'na katılınmayacağı bir kez daha ifade edildi. AB Komisyonu tarafından hazırlanan "Türkiye için Avrupa Stratejisi, Komisyonun Uygulamaya Yönelik Ön Tavsiyeleri" başlıklı rapor, 4 Mart 1998 tarihinde kabul edildi. Raporda, bu stratejinin uygulanmasıyla, Türkiye'nin AB'nin genişleme sürecinde yer alacağı ifade edilerek, Ankara'yı göreceli olarak memnun edecek bir tarz benimsendi. İnsan hakları alanında ise herhangi bir eleştirel ifadeye yer verilmedi.
Cardiff ve Viyana zirveleri
15-16 Haziran 1998'deki Cardiff Zirvesi'nde, Türkiye'ye, Başkanlık bildirisinin genişlemeye ilişkin bölümünde yer verilirken, AB Komisyonu tarafından hazırlanan Türkiye için Avrupa Stratejisi de onaylandı. AB Komisyonu'nun bu stratejinin yanısıra Türkiye için bir de ilerleme raporu hazırlaması karara bağlandı. Belgede, Türkiye'nin "üyelik için ehil" olduğu ifadesinden vazgeçilerek, bunun yerine Türkiye için "üyelik adayı" tanımlaması getirildi. Bu arada, Almanya'da Gerhard Schröder'in partisi iktidara gelmesi, Türkiye için yeni umutlar doğurdu. AB'nin lokomotifi Almanya adaylığa ilişkin çabalara ivme kazandırdı. 11-12 Aralık 1998'teki Viyana Zirvesi'nde Türkiye'ye, genişlemeyle ilgili bölümde, Türkiye'nin adaylık konumuna ilişkin ek bir gelişmeye yer verilmedi. Türkiye, AB Dönem Başkanlığı'nı devralan Almanya ile yakın temaslar kurdu. Ecevit ile Schröeder arasında, Türkiye'nin adaylığının Köln Zirvesi'nde tescili konusunda bir mektuplaşma oldu. Ancak, 3-4 Haziran 1999'daki Köln Zirvesi'nde, Almanya tarafından hazırlanan metin, Yunanistan'ın olumsuz tutumları nedeniyle kabul edilmedi.
------- Geri OKU ------------------
Yorumlar
Sırala:
Canlı
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.