Moskova'da tarihi zirve

MOSKOVA- Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) üyesi ülkelerin Cumhurbaşkanları, bugün yapacakları tarihi zirve öncesinde Kremlin Sarayı'nda bir araya geldi. Resmî oturumu bugün başlayacak olan zirveye, Azerbaycan Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev, Ermenistan Devlet Başkanı Robert Koçaryan, Beyazrusya Cumhurbaşkanı Aleksander Lukaşenko, Gürcistan Cumhurbaşkanı Eduard Şevardnadze, Ukrayna Cumhurbaşkanı Leonid Kuçma, Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev, Kırgısiztan Cumhurbaşkanı Askar Akayev, Moldova Devlet Başkanı Petr Luçinskiy, Tacikistan Cumhurbaşkanı İmamali Rahmanov, Türkmenistan Cumhurbaşkanı Saparmurat Niyazov Türkmenbaşı, Özbekistan Cumhurbaşkanı İslam Kerimov ve Rusya Devlet Başkan Vekili Vladimir Putin katılacak. Zirvenin başlıca konularını uluslararası terörle mücadele, Abhazya ve Dağlık Karabağ sorunlarına yönelik çözüm yolları ve BDT'nin yeniden yapılandırılması teşkil edecek. Zirveye katılacak devlet başkanlarından birkaçının Rusya eski Devlet Başkanı Boris Yeltsin ile buluşacakları, Yeltsin'in liderlere yemek vereceği belirtiliyor. Zirve için Moskova'ya gelen BDT Cumhurbaşkanları Kremlin'de ön müzakereler için buluşurken, dışişleri bakanları da aynı amaçlı bir toplantıyı President Otel'de yaptılar.

Öte yandan Kremlin kaynakları, Putin'in Aliyev ile Koçaryan'ı kendisinin de katıldığı bir toplantıda biraraya getirdiğini ve bu toplantıda Dağlık Karabağ sorununun ele alındığını bildirdi. BDT zirvesi nedeniyle önceki akşam Moskova'ya giden Azerbaycan Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev, BDT'ye başkan seçiminin üye ülkeleri epey sıkıntıya sokacağını söyledi. Aliyev, Boris Yeltsin'in istifasının ardından BDT Devlet Başkanları Konseyi'ne yeni başkan seçilmesinin oldukça zor bir konu olduğunu, çünkü üye ülkeler arasında bu konuda bazı ihtilaflar bulunduğunu söyledi. Aliyev ayrıca, zirve çerçevesinde Azerbaycan, Gürcistan, Ermenistan ve Rusya devlet başkanlarının Kuzey Kafkasya'daki sorunların ele alınacağı dörtlü görüşme gerçekleştireceklerini de dile getirdi.

ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Steven Sestanovic, Türkiye-Ermenistan sınırının yakın gelecekte açılmasını beklemenin "gerçekçi olmayacağını" söyledi. Ermenistan haber ajansı Armenpress'in verdiği habere göre, Ermenistan'da Devlet Başkanı Robert Koçaryan ve diğer yetkililerle görüşmeler yapan Sestanovic, Cumartesi günü Bakü'ye hareket etmeden önce bir açıklama yaptı. Ziyaret ettiği ülkelerde, bölgesel işbirliği, Yukarı Karabağ'da barış ve bu çerçevede AGİT Minsk Grubu'nun hazırladığı yeni önerilerle ilgili görüşmeler yapan Sestanoviç'in, Ermenistan'daki temasları sırasında, Türk-Ermeni ilişkileri de ele alındı. Sestanovic, "Türk-Ermeni sınırının açılmasını destekliyoruz ve Türk hükümetinin de, böyle bir adımın ekonomik açıdan yararının farkında olduğuna inanıyoruz. Ancak ben, Ermenistan ve Azerbaycan arasında barışla ilgili sorunlara bir çekidüzen verilinceye kadar, yakın gelecekte, bunun gerçekçi olmayacağına inanıyorum" dedi. Kafkasya'nın güvenlik ve istikrarıyla ilgili pakt önerisine de değinen Sestanoviç, "Biz bölgesel işbirliğini destekliyoruz. Ancak bazı sorunlar da var ki, bunların tartışma zamanlaması iyi belirlenmeli" dedi, ancak ayrıntıya girmedi.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev ise, Türkiye-Ermenistan arasındaki sınırın açılacağı yönündeki haberlerin asılsız dedikodulardan ibaret olduğunu ileri sürdü. Aliyev, Türkiye ile Ermenistan arasındaki sınırın açılması yolunda şu ana kadar Türk hükümetinin herhangi bir girişiminin olmadığını vurgulayarak, "Başta Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel olmak üzere tüm Türk halkı bu duruma asla izin vermez" dedi. Aliyev bu tür iddiaların düzmece bir senaryonun ürünü olduğunu kaydederek, "Ermenistan-Türkiye sınır kapısının anahtarları bizde değil. Anahtar Azerbaycan ve Türkiye halklarının elinde" diye konuştu.