Nükleer kumpas

İran ile ABD, İngiltere, Fransa, Çin, Rusya ve Almanya (5+1 ülkeleri) arasındaki nükleer görüşmeler ağır aksak devam ederken, Batı'nın Tahran yönetimini nükleer tehdit olmaktan çıkarmasının hiç de kolay olmayacağı belirtiliyor. Nükleer hesaplaşmanın bilinmeyenlerini paylaşan gazeteci Gareth Porter, ABD ve İsrail'in İran üzerindeki politikalarının uydurma delillere dayandığını söylüyor. Amerikan ulusal güvenliği konusunda uzman olan Porter 'Üretilmiş Kriz; İran Nükleer Korkusunun Anlatılmamış Hikayesi' adlı kitabında İran'a atfedilen 'nükleer silah' iddiasının aslı olmayan kayıtlara dayandırıldığını ileri sürüyor.

Resmi belgelerde ve medyada sunulan İran'ın nükleer programına dair açıklamaların tarihi gerçeklerle hiçbir benzerlik taşımadığını savunan Porter, Harper dergisine verdiği röportajda süreci şöyle anlatıyor: 'İran ya Nükleer Silahların Yayılmasının Önleme Antlaşması altında kendisini haklarından mahrum bırakan ABD'ye boyun eğecek ya da zenginleştirme kapasitesini kullanacaktı. Pek tabii ikinci şıkkı seçtiler ve 'karaborsa'ya gittiler. Onların bu kararı şimdi İran'ın nükleer silah arayışında olduğuna dair bir kanıt olarak anlatılıyor.'

Nükleer silah iddiasının geçmişine uzanırken İran-Irak savaşını da hatırlatan Porter, 'Her iki tarafın da nükleer silah kullandığına dair ABD Savunma ve Dışişleri Bakanlıklarından yayılan dezenformasyonun aksine, İran savaş sırasında hiçbir şekilde nükleer silah kullanmadı. İran'ın gizlice nükleer silahlar üzerinde çalıştığını kanıtlamak için öne sürülen deliller Irak'taki savaşa nazaran 'daha ciddi sahte istihbarat' hazırlandığını gösteriyor. Belgeler, İranlı silahlı muhalif örgüt Halkın Mücahitleri'ne (MEK) bağlı bir kaynak tarafından Alman istihbaratına gönderiliyordu. Aynı zamanda (İsrail istihbaratı) Mossad da MEK'i kendilerine karşı olmayan istihbarat toplamada kullanıyordu' diyor. Porter'a 2005 yılında UAEK Alman istihbaratından yeni belgeler aldığında kurumun başkanı Baradey raporlara şüpheyle yaklaşmıştı.

İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif, tüm dünyanın odaklandığı nükleer programa ait eleştiriler için İsrail'i suçladı. İran'ın nükleer programını sorgulayan Tel Aviv yönetimine tepki gösteren Zarif, İsrail'in bu sayede kendi nükleer faaliyetlerinden kamuoyunun dikkatini uzaklaştırmaya çalıştığını söyledi. İran'ın her zaman nükleer silahlara karşı olduğunu vurgulayan İranlı bakan, İsrail'in İran'a karşı uyguladığı taktiğin dikkatleri başka yere çekmek olduğunu ve İsrail'in Ortadoğu ve tüm dünya için tehdit oluşturduğunu belirtti.

İsrail'in, İran'ın nükleer programı ile ilgili haberleri yönlendirme açısından özel bir ofise sahip tek ülke olduğu belirten Porter'a göre, 2001 ve 2005 yılında Ulusal İstihbarat Tahminleri, İran'ın nükleer silah programı olduğu sonucuna vardı. Ulusal İstihbarat'ın Yakındoğu yetkilisi Paul Pillar, sonuçların çıkarımlara dayalı olduğunu söyledi. Ancak 'tahmini' değerlendirmeler, MEK yoluyla İsrail'den gelen belgelerden hareketle şekilleniyordu.

Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu'nun (UAEK) eski Başkanı Muhammed el-Baradey'in 2011 yılı anılarına göre, İsrail 2009 yılında UAEK'ya İran nükleer programı ile ilgili 2003 öncesi ve sonrasına ait daha ileri boyutlarda iddiaların yer aldığı bir dizi istihbarat raporu sundu. Buradaki en çarpıcı iddia, İran'ın 2000 yılında askeri araştırma üssünde nükleer silah tasarımlarını test etmek için büyük bir metal silindir inşa ettiğiydi. Bunun üzerine, aralarında ABD'nin de olduğu bazı UAEK üyeleri İran'ı 'kanıtları ortadan kaldırmak için yerleşim yerini değiştirmek'le suçladı. Ancak dikkaten kaçan nokta, İran'ın zaten UAEK'ya yerleşim yerlerinde denetim izni vermiş olmasıydı. Ayrca UAEK'nın 2005-2011 yılları arasında incelediği uydu görüntülerinde de İran'ın hiçbir şey gizlemediği ortaya çıktı.

UAEK, 2009 yılında Baradey'in yerine Japon Yukia Amano'nun gelmesiyle daha taraflı bir rol oynamaya başladı. Gazeteci Gareth Porter'ın dayanak gösterdiği Wikileaks belgelerine göre, UAEK'nın başına geçmesini garantilemesi halinde Amano, ABD ile aynı safta yer alma sözü verdi. Bu da aynı zamanda Baradey'in o dönem karşı çıktığı, İsrail merkezli istihbarat raporlarını desteklemek anlamına geliyordu.