Nükleer savaş tehlikesi mi?

Pakistan ve Hindistan'ın nükleer klüube girmelerinin birinci yıl kutlamaları devam ederken ve aynı zamanda 3-4 aydır iki ülke arasında diplomasi alanında görülmemiş yumuşama yaşanırken, son hadiseler iki ülke ilişkileri ortasına bomba gibi düştü. Hindistan 1971 yılından sonra ilk kez, Kargil bölgesinde hava kuvvetlerini kullandığını ilan ediyordu. Sebep ise Pakistan tarafından bu yüksek (5000 rakımlı) bölgelere yine bu ülke tarafından eğitildiği iddia edilen, hatta Pakistan düzenli birliklerinin de katıldığının iddia edildiği yüzlerce militanla ifade edilen bir sızmanın gerçekleşmesi idi. Zor tabiat koşulları gerekçesiyle Hindistan, hava kuvvetlerine başvurduğunu ilan ediyordu, ama, bazı uçak ve helikopterleri uçaksavar füzeleri tarafından düşürülüyordu. Dolayısıyla, iki ülke arasındaki ilişkiler de iyice gerginleşiyordu. Bu son gelişmelerin iki ülke arasında yeni bir savaşa yol açacağını söylemek konuya yakın birçok gözlemciye göre zor. Bir kere bu tip çatışmalar sürekli olarak ateşkes hattında yaşanıyor. Bunun en canlı örneği Nisan 99 boyunca iki ülke topçu bataryalarının açtığı savaşta 100'den fazla insanın hayatını kaybetmiş olması. Diğer taraftan, dünyanın en yüksek savaş alanı olarak bilinen Siachen bölgesinde (6000 ve daha yüksek rakımlı) 1984'den beri iki ülke askeri hem tabiat koşulları ve hem de birbirleriyle savaşıyor ama bu topyekün bir savaşa dönüşmüyor. Ayrıca, bu iki çiçeği burnunda nükleer klüp üyesinin sahip olduğu nükleer silahlar da ayrı bir caydırıcılık unsuru taşıyor. Her iki ülke de, topyekün bir savaşa gitmek yerine yıllardır uyguladıkları destabilize ve taciz etme taktiklerine devam edeceklerdir. Ama, Keşmir'deki savaş alevi zaman zaman parlayıp zaman zaman sönecektir.

Yalnız, Hindistan'a karşı mücadele veren silahlı güçlerin bu son girişimi işgal edilmiş topraklar üzerinde kurtarılmış bölgeler oluşturarak Hindistan'a karşı düzenli cephe savaşına doğru atılmış bir adım olabilir. Belki de bu yüzden Hindistan 1971'den bu tarafa ilk defa hava kuvvetlerini kullanmak durumunda kalmış olabilir. Veya, Pakistan Siachin'de Hindistan'a karşı kaybetmiş olduğu topraklar için burada bir pazarlık payı oluşturabilir. Sızmanın, Siachin bölgesine giden tek yola hakim bölgelerde gerçekleşmiş olması bu ihtimali kuvvetlendiriyor. Son tahlilde şunu söylemek sanırım faydalı olur: Keşmir her iki ülke için de hayati önem taşımaktadır ve her iki ülke de psikolojik bir yaklaşımla Keşmir davasını kaybetmenin kendilerine vereceği zararın boyutlarını kestirememektedirler. Dolayısıyla her iki ülkenin de, her ne pahasına olursa olsun Keşmir'den vazgeçeceklerini düşünmek zordur. Hindistan statükoyu korumak, Pakistan da bunu değiştirmek için elinden geleni yapacaktır ve bu zıtlaşmalar neticesinde nükleer olmasa da, düşük profilli, konvansiyonel silahlarla, Siachin örneğinde olduğu gibi noktasal bazda çatışmalar yaşanabilecektir. Yalnız, şu an için zorda bulunan Hindistan çok zorlanırsa, Pakistan'a verilmektense bağımsız bir Keşmir oluşturmaya çalışabilir. Bu durumda, Pakistan kontrolündeki Azad Keşmir de tartışmalı bir konuma gelir Keşmir meselesi tamamen Pakistan'ın üzerine yıkılabilir. ------- ARA BASLIK ------------------