Ruslar Kosova'yı böldü

Sırplar'la ayrı bir anlaşma yapan Rusya'nın, NATO'yu ve anlaşmaları hiçe sayarak herkesten önce Kosova'ya girmesi bütün dünyada şok etkisi yarattı. NATO'nun Kosova'yı 5 bölgeye ayıran planının onaylamayan, bölgenin 4 bölüme ayrılmasına ve kuzey bölgesinin kendine verilmesine yönelik talebini kabul ettiremeyen Rusya, birliklerini Priştine'ye göndererek NATO'ya meydan okudu. Rusya'ya en sert tepki Amerika'dan geldi. Üst düzey bir Beyaz Saray yetkilisi, durumu anlamaya çalıştıklarını belirterek, "İki olasılık var. Ya Rusya birliklerini Kosova'ya göndermeyeceği konusunda bütün gün güvence verdikten sonra bizi kandırdı ya da Rusya'da askeri yapı hükümetin sözünü dinlemiyor. İki durum da gayet vahim" dedi. ABD askeri çevreleri, "Bu iyi planlanmış bir operasyon. ABD ve NATO'ya karşı fütursuzca bir hareket" dedi.

ABD, Rus güçlerinin hemen geri çekilmesini istedi. Bu beklenmedik durumu yakından takip eden ABD yetkilileriyle görüşen Rus hükümeti yetkililerinin, "bir yanlışlık" olduğunu söylediklerini belirten Beyaz Saray kaynakları, ABD'nin bu açıklamayı "şimdilik" kabul ettiğini, ancak Rusların hemen Kosova'dan çekilmesini istediğini bildirdiler. Beyaz Saray kaynakları Bosna'dan Yugoslavya'ya giren Rus birliklerinin Kosova'ya geçmeyeceği konusunda Moskova'dan güvence alındığını belirterek, "bu garip durumun" Rusya'nın konumunun yeniden gözden geçirilmesine yol açacağını belirttiler.

Rusya'nın Kosova'ya aniden birlik sokmasının ardındaki gerçek çok geçmeden ortaya çıktı. Rus askeri ve diplomatik kaynaklara dayanılarak verilen haberde, Rus yetkililer, 200 askerin gönderildiği Priştine'deki hava üssünün stratejik öneminden söz ettiler ve "asker sokmasaydık, NATO bir daha oraya girmemize izin vermezdi" dediler. Moskova'da dün yapılan görüşmeler sırasında, ABD tarafının "Rus birliklerinin Kosova'da konuşlanması konusunu olumlu biçimde müzakere ediyormuş havası yaymaya çalıştığını" öne süren kaynaklar, "diyalog görüntüsü altında asıl amaçları, bölgeye yalnızca kendi askerlerini sokmaktı. Bu yönde elimizde istihbarat bilgileri var" görüşünü savundular.

Bir yetkili, "Eğer dün gece Priştine'ye asker göndermeseydik, bir daha asla oraya giremeyecektik. Moskova'da, gereken kararlar ülke liderliği düzeyinde alındı ve harekete geçildi" dedi. Bu kapsamda, Bosna Hersek'teki birliklerin Kosova'ya kaydırıldığını belirten yetkililer, "Priştine Havaalanı stratejik önemde. Burası, çeşitli ülkelerin Kosova'ya birlik konuşlandırılmasında anahtar role sahip olacak" dediler. Bir yetkili, "Biz, birliklerimizi transfer konusunu Yugoslav liderliği ile koordine ettik. Askeri konvoyumuz, Yugoslav polisinin eşliğinde ilerledi" dedi. Aynı yetkililer, Kosova'daki Rus askeri varlığının artırılması, buraya Rusya'dan yeni birlikler gönderilmesi konusundaki çalışmaların hızla sürdüğünü de kaydettiler. Bir kaynak da "Biz, görüşmeler sırasında, Rus birlikleri için kendi sorumluluk bölgemiz olması gerektiğini söylemiştik. Ancak bunu karşı taraf kabul etmedi. Kabul edilmemesi halinde böyle bir harekete girişeceğimiz, kendi sorumluluk alanlarını belirleyeceğimiz konusunda da kendilerini önceden uyarmıştık" dedi.

Rus askeri kaynakları, "askerler sivillerden bağımsız hareket ediyor" yorumlarını reddederek, her şeyin planlandığı gibi gittiğini belirttiler. Bir üst düzey askeri kaynak, "askeri liderliğin bağımsız hareket etmesi söz konusu değildir. Eğer siyasi bir karar çıkarsa, Priştine'ya yeni askeri güçler de gönderilecek" dedi. Yeltsin de dün durumu Kremlin Sarayı'nda ilgili bakanlarla görüştü. Priştine'ya giden Rus birlikleri arasında, Rusya'nın NATO askeri temsilcisi General Viktor Zavarzin'in de bulunduğu bildirildi. ------- ARA BASLIK ------------------