Suçlarıyla yüz yüze

Bosnalı Sırpların savaş suçlusu eski lideri Radovan Karadziç dün Lahey'deki Uluslararası Savaş Suçları Mahkemesi'nde hâkim karşısına çıktı. Sırbistan'ın başkenti Belgrad'da yakalanmasının ardından önceki gün Lahey'e götürülen Karadziç siyah takım elbisesi ve elindeki çantayla mahkemeye çıkarıldı. 1992 -1995 yılları arasındaki iç savaşta Bosna Hersek'e bağlı Sırp Cumhuriyeti'nin lideri olan Karadziç (63), 43 ay süren Saraybosna kuşatması ile 8 bin sivilin öldürüldüğü Srebranitsa katliamı nedeniyle iki kez soykırımdan yargılanıyor. Aleyhine 9 suçlama daha bulunan Karadziç, mahkemede, “Belgrad'da tutuklanma yöntemine itirazım var. Mahkeme yasal değil” dedi. “Avukat tutmama gerek yok. Benim görünmez danışmanım var” diyen Karadziç, suçlu ya da suçsuz olduğunu söylemek için 30 günlük “yasal süre” istedi.

Duruşmada Karadziç aleyhindeki suçlamalar okundu. Duruşma sırasında Radovan Karadziç'in, yakalandığında basına yansıyan uzun sakallarını kestiği görüldü. Sırpça konuşan Karadziç suçlamaları sessizce dinledi. Hakim Alphons Orie, sanığa suçlamalara cevap vermesi için 30 günlük süre tanıdı. Bu süre içerisinde tutuklu bulunacak Karadziç, susma hakkını kullanırsa, kayıtlara 'Suçlu değilim' ifadesi girilecek. Karadziç'in duruşması Sırp televizyonu tarafından canlı yayınlandı.

Uluslararası savaş suçları mahkemesinin baş savcısı Serge Brammertz ise bu davanın yıllardır adaletin yerine gelmesini bekleyen mağdurlar açısından çok büyük önem taşıdığını söyledi. Ama başsavcı iddia makamıyla savunma makamının bu çok karmaşık dava için aylarca hazırlık yapmaları gerekeceğini de belirtti. 63 yaşındaki Karaciç'in avukatlarının itirazı halinde naklin gecikmesi ihtimali bulunuyordu. Avukatların Lahey'e nakline itiraz başvurusunu Cuma günü postayla yaptıkları, ama Salı günü hala mahkemeye ulaşmayınca Sırbistan Adalet Bakanı'nın nihai nakil kararını onayladığı anlaşılıyor.

Sırp kasabı olarak da adlandırılan Karadziç, Belgrad'da bir belediye otobüsünde yakalanmıştı. Uzun beyaz saçları ve sakallarıyla yıllarca rahat bir şekilde Belgrad'da yaşayan Karadziç'in, yakalandıktan sonra ilk istediğinin bir berber olduğu bildirilmişti.

Karadziç'in duruşmalarının başlaması öncesinde, ailesine uygulanan seyahat yasağı dün kaldırıldı. Karar, ailenin Karadziç'i Lahey'de ziyaret edebilmesine olanak tanımak üzere alındı. Karadziç'in karısı, kızı ve oğlunun kimlik belgeleri Bosna'nın Pale kentindeki yetkililerce iade edildi. Yakınları bunun ardından pasaport başvurusunda bulundular. Karadziç'in ailesi duruşmayı ancak ekrandan izleyebildi. Ailenin belgelerine Ocak ayında Karadziç'in gizlenmesine yardım ettikleri şüphesi üzerine el konulmuştu.

Karadziç, dünkü ilk duruşmasında, "ABD'li diplomat Richard Holbrooke, ortadan kaybolmam koşuluyla Lahey'e teslim edilmeyeceğime söz verdi" dedi. Yargıç Alphons Orie ise bu iddiaya, "Bunu şu anda burada söyleyemezsiniz. Sonra mahkemeye resmi başvuru yapabilirsiniz" cevabını verdi. Bosna-Hersek Devlet Başkanı Alia İzzetbegoviç, Hırvatistan Devlet Başkanı Franyo Tujman ile Sırbistan Devlet Başkanı Slobodan Miloşeviç, 230 bin'den fazla insanın öldüğü Bosna faciasını bitiren Dayton Barış Anlaşması'nı imzalamışlardı. ABD Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı Holbrooke, Dayton'un mimarıydı.