2014 HSYK seçimlerine giriş demokrat yargı

Bilindiği üzere 2006 Şemdinli Davası''ndan başlayarak AKP''nin kapatılması davasına kadar uzanan gelişmelerle birlikte, yargı ve yargı iktidarı meselesi siyasi çatışmanın merkezî sorunları arasına yerleşmiş ve bu çatışmanın 2010 HSYK seçimleri ile beraber AKP lehine ''çözüldüğü''ne dair neredeyse bir fikir birliği oluşmuştu. Buna karşılık, 17 Aralık 2013 ile başlayan yeni politik süreç ise bu yaygın algının tepetaklak olmasına yol açtı ve böylece bir kez daha yargı ve yargı idaresi meselesi iktidar çatışmalarının temel sahasına dönüştü. Bugün, yargı meselesi bağlamında bir kez daha başa dönmüş olduk. Önümüzdeki politik süreç yaşanan güncel yargı krizinin ''çözüm''ünün ve çözüm aktörlerinin nitelik ve kapasitesini açığa çıkaracak gelişmelere tanıklık edecektir. Bu krizin çözülme/halledilme biçiminden bir sonraki krizin nitelik ve biçiminin de kolaylıkla tahmin edilebilir hale geleceğini öngörebilecek durumdayız. Biz de bu başlık altında hem yargıdaki gelişmeleri tespit edecek hem de 2014 HSYK seçimlerinin sonuçlarına ilişkin öngörülerimizi denetlenmeye açık biçimde sunacağız.

Öncelikle şu hususun altını çizmek isteriz: 2014 yargı idaresi (HSYK) seçimleri, 2010 HSYK seçimlerine nazaran çok daha katmanlı ve çoklu oyun alanına dönüşmüş durumdadır. Bunun sebebi, seçim sürecinin taraflarının çoğullaşması olduğu kadar seçim aktörlerinin her birinin kendi içlerinde ayrışma yaşaması ve dahası her bir aktörün gizli politik gündemlerin araç ve sahası olarak zuhur etme tehlikesi ile karşı karşıya kalmasıdır. Dolayısıyla, bu çok katmanlı ve çokgen ilişkiler, 2010 yılında olduğundan çok daha fazla politik oyunlara; kumpaslara, politik dolandırıcılık, hile ve entrikalara açık bir alan yaratmaktadır. Şimdi seçim aktörlerinin seçim sürecinin hazırlık, program ve araçlarına dair girişimlerini değerlendirmeye başlayalım.

Hükümet, 2014 HSYK seçimlerini, tıpkı 2010 HSYK seçimlerinde olduğu üzere- bir kez daha ihale usulü bürokrasiye teslim etmiş bulunmaktadır. Seçimi, kendi idari gücü ve yetkisi ile paralel işleyen bir alana çekerek ''kolaylıkla'' yönetmeye karar vermiş ve bu yolla kendi tabanının beklentilerini bu kez bir başka bürokrasinin proje ve iradesine ihaleye vermiş durumdadır. Tıpkı Osmanlı''daki gibi, Payitaht''ta başarısız olan fırkanın yerine bu kez ''Girit''e sürgün'' gönderilen yeni fırka göreve davet edilmekte, diğerleri ise Girit''in yeni sakinleri olmaktadırlar. Başbakan Erdoğan''ın yeni fırkası ise yargıda ''milliyetçi fırka''dır. ''Cemaat Fırkası'' ise ''Girit''e gönderilmiş bulunmaktadır. Kendi fırkası ise henüz ortada yoktur.

Bir defa seçim kadrosu ile idari kadronun aynı olması veya başka deyişle seçim çalışması ile idari çalışmanın eşgüdümlü ve birlikte yürütülmesi herhangi bir seçimi seçim olmaktan çıkaracağı gibi hem hükümetin kendisinin hem de tabanının stratejik beklentilerinin de manipülasyona-aldatma ve kandırmaya açık bir hale gelmesine yol açacaktır. Böylece hükümet, kendi tabanının dinamizmine dayanmak yerine, 2010 HSYK seçim kumpasından sonra bir kez daha manipülasyona açık bir seçim sürecini tercih etmekle kendisini manipülasyonun hedefi haline getirmiş bulunmaktadır.

2010 sürecinden ders almadığı anlaşılan Hükümet, bir kez daha kendi idari patronajı ile bu kez bir başka bürokrasiye yol vermiş ve onunla beraber kazanacağı plan ve beklentisi ile yola çıkmış görünmektedir. 2010 HSYK seçimlerinde kendi patronajı altında ''cemaatçi fırka'' yoluyla kazanan AKP, 2014 seçimlerinde bu kez bir başka ''fırka'' yoluyla tekrar ''kazanma'' eğilimi içerisine girmiştir. Fakat, bunun kendisinin kazandığı anlamına gelmeyeceğini bir süre sonra anlayacaktır. Bunu ileride açacağız. Şimdilik, hükümetin seçim stratejisi bağlamında Demokrat Yargı olarak şunu söylemek zaruridir: Hükümet gene yanlış yoldadır ve 2010 HSYK seçimlerinin, bu şekildeki çok daha kaba ve yüzeysel bir tekrarının kesin olarak karşısında olduğumuzu ve olacağımızı bütün kamuoyuna duyurmayı bir borç biliriz.

Gülen Cemaati, 2010 HSYK seçimlerinde stratejik hareket eden tek gruptu ve bu durum onun bugün dahi yargının stratejik gücü olmasını sağlayan unsur olmuştur. Hükümet''in bugün açısından yargı içinde edindiği mevzi 17 Aralık soruşturmalarının durdurulması ile sınırlıdır. Tam da bu nedenle Başbakan Erdoğan''ın ''paralel'' olarak ilan ettiği HSYK ve onun ''muhafız alayı'', 17 Aralık sonrasındaki kararnamelerin açık biçimde gösterdiği üzere ''en ziyade müsadeye mazhar grup'' statüsü verilerek göreve yeniden dönecek biçimde özellikle de Ankara merkezinde dağıtılmış durumdadırlar. Kuşkusuz ki bu durum bir yandan Erdoğan''ın yargıdaki gücünün yeterli olmaması ile alakalıdır.

Diğer yandan da 17 aralık sonrası Erdoğan''ın yeniden belirlediği ''yeni bakanlık kadrosu''nun da Cemaat ile uzlaşma eğilimleri içinde bulunmasıdır. Bunun da bazı nedenleri ileri sürülebilir. Birincisi, HSYK içindeki hükümet kadrosu Cemaat kadroları ile geçirdikleri üç yıllık yakın çalışma süreci içinde çiğnenmesi zor bir ''hukuk'' geliştirmiş ve onlara göbekten bağlı olmuşlardır. Bu nedenle de HSYK''daki hükümetçi üyeler, bugün açısından hem hükümetin hem de cemaatin ortak ilişki ve iletişim alanı olarak görünmektedirler. Öte yandan, yeni bakanlık kadrosunun da Cemaat ile ilişki geliştirmeleri, onların gelecekleri açısından oldukça stratejik görünmektedir. Nitekim, bugüne kadarki bürokrat savaşları tarihi göz önüne alındığında, yargı bürokratları ve onların fırkaları arasındaki mücadele ne kadar sert ve keskin olursa olsun birbirlerine karşı kesin tasfiye edici bir hareket içine girmemişlerdir. Bugüne kadar Adalet Bakanlığı''ndaki bütün gelmiş geçmiş sabık hükümet görevlilerinin en sonunda Yargıtay üyesi seçilerek ''tasfiye'' edilmeleri, yargıdaki bu çatışma geleneğinin üslup ve seviyesinin ne olduğunu da göstermektedir. Bu açıdan bakıldığında ''Cemaat Fırkası'' ile ''Ülkücü Fırka'' arasındaki çatışmanın, Başbakan Erdoğan''ın genel siyaset içindeki üslup ve beklentilerine uymayacağı da açıktır.

YARSAV, son dört yılı itibariyle çok katmanlı bir oyun sahası haline gelmiş bulunmaktadır. İlk ve kurucu Başkanları Ömer Faruk Eminağaoğlu''nun tasfiyesi ile birlikte son üç genel kurulunun etkin, dinamik ve belirleyici tabanını Gülen Cemaati unsurlarının oluşturduğunu öncelikle hatırlatmak gereklidir. Bu durum YARSAV''ın son genel kurul süreçlerinin neredeyse birbirine benzer bir yönetim profili oluşturduğunu da anımsadığımızda YARSAV içinde geçmişten farklı ve yeni bir ''hukuk'' alanı doğduğunu da söylemekte fayda vardır. Bu ''hukuk'' alanı, bir yandan YARSAV''ın geleneğini yürütmek misyonu ve çabası ile birlikte Gülen Cemaati için uygun politik kullanıma doğru çekiştirmek olarak ortaya çıkmaktadır. Özellikle uluslararası kurumlarla ilişkiler bakımından YARSAV 2013 yılına kadar HSYK''ya üstü kapalı destek sunan bir araç olarak belirginleşmiştir.

YARSAV ile Cemaat arasında son dört yıl içinde geliştirilen bu yeni ''hukuk'' alanı YARSAV''ı birbirinden farklı parçalara bölmüştür. Bu noktada YARSAV''ı üç farklı kompartman içinde anlamak gerekir. Birincisi YARSAV''ın gerçek tabanıdır ki bu grup 2010 HSYK seçimlerinden sonra birçok mağduriyete uğramış, fakat YARSAV''ın genel yönetim mekanizmasının dışında kalmışlardır.

 İkinci grup ise Cemaat ile son üç genel kurul tecrübesi yoluyla belirli bir hukuk oluşturma sürecine girmiş görünmektedir. İlk sıralarda YARSAV''ın demokrat ve güvenilir kanadı ile Cemaat unsurları arasındaki gerilim geçici bir durak olarak ortaya çıkmış, ilk anda birbirlerine dokunmama anlaşmasından başlayarak süreç içinde daha ileri ilişki ve iletişime dönüşmüş, bir kısmı itibariyla abi-kardeş ilişkisi yükselmiş ve tüm bunlar neticesinde YARSAV içinde birbirlerini karşılıklı tanıma ve kabul etme seviyesine kadar taşınmış bulunmaktadır

 2014 HSYK seçimlerinin temel aktörleri, yetenek ve kapasiteleri üç aşağı beş yukarı yukarıdaki gibidir. Seçim ortamı, seçim aktörleri ve kapasiteleri ile seçim oyununun kuralları böyle kaldığı sürece önümüzdeki süreçte seçime dair sonuçları şimdiden tahmin etmek pek zor görünmemektedir. Kuşkusuz ki, sonuçlar, seçim sistemi ve oylama biçimlerindeki tercihe göre farklılaşacaktır. Tarafların kapasite, algı, akıl ve üslup düzeyleri yukarıdaki şekilde kaldığı taktirde sonuçları şöyle sıralayabiliriz..

 Tek Oy Sisteminde Hükümet ve YARSAV Kaybeder Cemaat ve Ülkücü Fırka Kazanır:

 Tek oy sisteminde, örgütlü gruplardan sıkı örgülü gruplara ve oradan da örgütsüz girişimlere doğru avantaj ve dezavantajlar mutlaka farklılaşacaktır. Öncelikle tek oy sisteminde Cemaat ile ''Milliyetçi Fırka''nın en avantajlı gruplar olduğunu söylemek gerekir. Eğer tek oy sistemi uygulanır ise adli yargıdaki 7 asil üyenin en az altısını bu iki grup alacaktır. Bununla beraber milliyetçi fırka üyelerinin Hükümet grubunun listesinden çıkma ihtimali vardır. Fakat, ülkenin giderek milliyetçilik ekseninde bölündüğü bir ülkede bu durum hükümet için pek de ''hayırlı'' sonuçlar doğurmayacaktır. Bunun dışındaki grupların ise sıkı örgütlü gruplar olmamaları hasebiyle en fazla bir üye çıkarma ihtimali bulunmaktadır. Eğer şanslı iseler bu bir üyenin Hükümet''in kendi asli kadrosundan çıkma ihtimali vardır. Fakat o kadar şanslı olacaklarına ihtimal vermiyoruz. Cemaat''in oy sayısı kabaca 3000-3500, ''Ülkücü Fırka''nın 2000-2500, Hükümet''in asıl temsil tabanının ise 1500-2000, YARSAV tabanının 2000-2500 olduğu, geri kalanının ise etki alanı olarak dağıldığı düşünüldüğünde oranlar yönünden çok önemli farklar olmamasına rağmen örgütlü gruplar ve örgütlü hareket etme kabiliyeti bulunan gruplar diğerlerine göre daha avantajlı olacaktır.

Çoklu oy sisteminde Cemaatin iki seçeneği bulunmaktadır. Bunlardan birincisi Hükümetin Yargıda Brunch Platformunun karşısına YARSAV''ı ''Ne Cemaat ne Hükümet'' sloganı ile yerleştirerek seçimi ikili karşıtlık alanından çoklu alana doğru çekecek ve kazanma limiti böylece aşağıya doğru inecektir. 3000-3500 oyları olduğu düşünüldüğünde ve yaklaşık 500-1000 sayısı oranında da etki alanı düşünüldüğünde 4000-4500 gibi oy oranları ile kazanma ihtimali bulunmaktadır. Fakat, bu yöntem Cemaatin diğerleri karşısında sadece eşitlenmesini sağlamakta ve seçimin ortada olmasına yol açmaktadır. Bu nedenle de risklidir. Hem kendi kadrolarının tamamen deşifre olmalarına yol açar hem de kaybetme ihtimali de fazladır. Bu noktadan itibaren ilerlersek, Gülen Cemaati''nin, çoklu oy sisteminde yargıda kazanan olma ihtimali çok yüksek değildir. Fakat, mevcut oy sayıları itibariyle kaybedeni belirleme gücü açık ve net biçimde görülmektedir.

 Bu noktada, Cemaat''in tercihi çok yüksek ihtimalle şöyle olacaktır: Cemaat kendi kadrolarını seçime taşımayacak, bunun yerine hükümet karşıtı bir ''milli cephe'' listesi oluşturacak ve hükümet taraftarı üyeleri bunun dışında tutacaktır. Bu yolla YARSAV''da ortak çalışma geleneği oluşturduğu isimlerle bir kısım -hatta hükümet listesindeki- ülkücü isimlerden oluşan bir listeye destek verdiği taktirde bu listenin diğer seçmenlerden en az 3000 oy fazla alma ihtimali oldukça yüksektir.

 Her iki seçim yöntemi açısından da dikkate alınması gereken bir isim daha vardır ki, o da İbrahim Okur''dur. Okur''un bireysel olarak veya kendi listesiyle seçimlere girme ihtimali de gözönüne alınmalıdır. Biz Demokrat Yargı olarak İbrahim Okur''un seçim süreçleri ve ''yeni yargı''nın inşasındaki rolünü geçmiş dört yıl içerisinde yeterince eleştirdik. Biz eleştirdiğimiz süre içerisinde İbrahim Okur''un arkasında iktidarın her iki unsuru da bulunuyordu ve politik ve yargısal alandaki gücü ve yetkisi karşı konulamaz düzeydeydi.

 Tüm bu süreçleri değiştirebilecek güç olan hakim ve savcılar, yukarıdaki güçlerin oyununa kendi ''oyun''ları ile karşılık vermedikleri taktirde son on yıldır yaşadığımız yargı krizlerinin bundan sonraki en az dört yıllık sürece de uzanacağını rahatlıkla söyleyebilecek durumdayız. Hükümet için bu kez yeni bir ''paralel'' sorumlu bulmak hem çok zor olacak hem de ikna edici olamayacaktır. Bütün bir idari mekanizmayı ve ''hazine'' yardımını arkasına alan bir yapının en sonunda ve bir kez daha ''kaybettiği''ni ve kaybedeceğini söylemekten de imtina etmeyelim. Fakat, hükümet için trajik olan şey hem bütün devlet gücünü ve hazinesini kullanıp bütün gayrimeşrulukları devreye sokup hem de bütün bunlardan sonra ''mağdur''iyet söylemine taşınması olacaktır. Nitekim 2010 HSYK seçimleri tam da böyle bir sonuç doğurmuştur. YARSAV''ın gerçek tabanı açısından da değişecek fazla bir şey olmadığı gibi Yargı bakımından da aynı durum söz konusudur. Yargı bir kez daha operasyonların, kumpasların ve yeni iktidar oyunlarının sahası olarak varlığını sürdürecek, hakim ve savcılar ise kendilerine tevdi edilen oy hakkının düzeni değiştirecek bir politik yetkinliğe taşınmasını bir kez daha reddetmiş olacaklardır. Herkesin mağduriyet sırası beklediği bir yargı düzeninde üstte kalmak için yetenek geliştirmek dışında başka bir yol olmayacaktır.

 Saygılarımızla...