Alternatifsizliğin ağır bedeli

Siyasi partiler, seçmenlere ümit verdikleri ölçüde, seçimlerde başarılı olurlar. İktidara geldikten sonra, vatandaşa verdikleri ümidi, güvene çevirdikleri ölçüde başarılarını devam ettirirler.

Vatandaşlar, kendi hükümetlerine olan güvenlerini kaybederlerse, gene de, büsbütün ümitsizliğe kapılmazlar. Zira, mevcut iktidarın yapamadığını, yeni bir iktidarın gelerek, sorunlarını çözeceğini umarlar. İşte bu duygu, demokrasiye olan inancın en temel unsurudur... Yani milletin, her kötünün yerine bir iyinin ikame edilebileceği ümididir ki, bu sönmedikçe demokrasiler ayakta kalırlar.

''Demokrasilerde çare tükenmez'' sözü bu manaya gelir. Bu deyimin tersi alternatifsizliktir.

Demokrasi tarihimizde bir çok parti liderinin yakalandığı bir hastalık vardır: Bu bir nevi kendisini beğenme illetidir. Eskilerin deyimiyle, bir nevi hüsnü-kuruntudur. Yani, alternatifsiz olduğuna inanma sendromudur.

Sayın İsmet İnönü''nün iktidarından başlayarak bu güne kadar gelmiş iktidarlar ve bunların başbakanlarının çoğu bu illete yakalanmışlardır. 1950 yılından önce, Sayın İsmet İnönü''nün çevresini saranlar, onun alternatifi olmadığına hem inanmışlar ve de bu inancı millete kabul ettirmeye çalışmışlardır.

1946-48 yıllarında, başında rahmetli İsmet İnönü''nün bulunduğu CHP iktidarı, üniversite gençliği arasındaki itibar kaybını telafi etmek için güdümlü dernekler kurdurmaya çalışmışlar ve şu tezi savunmuşlardır: ''İsmet Paşa ihtiyarlamıştır. Kendi arzusuyla iktidarı başkalarına devretmek istemektedir... Ancak bu iktidarı devralacak alternatif bir kadro göremediği için iktidarı bırakamamaktadır. Siz gençler bir araya gelin, dernek kurun... Bu yükü taşıyacağınızı Paşa''ya ispat edin... Biz size her türlü imkanı hazırlayacağız... Göreceksiniz ki, kısa bir süre sonra İsmet Paşa iktidarı, size bırakacaktır.''

Yukarıda söylediğim sözler, bir tahmin veya bir hayal mahsulü değildir. 1946 yılında kurduğumuz Türk Kültür Ocağı yönetiminde bulunduğum sırada, bana ve derneğimizi temsil eden iki arkadaşımıza bizzat İstanbul''daki MİT temsilcisi ve emniyet müdürü tarafından söylenmiştir.

Belki Sayın İnönü, alternatifi olmadığını düşünmemiştir.

Ancak onun iktidarda kalmasından yararı olanlar, bu fikrin savunucusu olmuşlardır.

1950 seçimlerinden soma Demokrat Parti tek başına iktidar olmuştur. Bu iktidarın başı rahmetli Adnan Menderes''tir. Ona izafe edilen bir söz vardır: ''Ben kendime sabık Başbakan dedirtmem.'' Bu sözü söyleyip söylemediği tartışmalıdır. Ancak, bu sözlerin icraatıyla ve tavırlarıyla Menderes''e yakıştığına herkes inanmıştır.

Bir süre sonra iktidara gelen Sayın Demirel, onun istifasını isteyenlere, ''Biz iktidar olmaya mahkumuz'' cevabını vermiştir. Rahmetli Turgut Özal da aynı iddiada bulunmuştur: ''Bizim alternatifimiz yoktur.''

Bugün iktidarda bulunan sayın Başbakan ve yardımcıları sık sık bu cümleyi tekrarlıyorlar: ''Bizim alternatifimiz yoktur...'' Bu doğru ise, demokrasimizde artık çare tükenmiştir... Yani milletin, bir gün bu beğenmediği iktidarın yerini, başka bir iktidarla değiştirme ümidi de sönmüş demektir.

Kendi iktidarına güvenini kaybetmiş kütleler, bu kötü iktidarın yerine er veya geç iyi bir iktidarın geleceği ümidiyle yaşarlar. Bu inanç onların yoluna bir ışık tutmakta, sabırlarını taşırmamaktadır.

Birçok yazarımız, ilim adamlarımız, sosyologlarımız bir konuyu tartışıyorlar: ''Türkiye bir Arjantin olabilir mi?'' Herkes bu suale kesinlikle hayır diye cevap veriyor.

Fakat siz, milletin önündeki bu ümit ışığını görmezseniz; bu memleketi sizden başka kimsenin kurtaramayacağına inanırsanız ve bu inancınızı zorla millete kabul ettirmeye zorlarsanız, bu ümit ışığı da sönecektir. Bu ışık sönünce doğacak karanlıklar, sadece millete değil, kendisini buna inandıranlara da çok pahalıya mal olacaktır.

Hattı zatında, benim alternatifim yok diyen iktidarlar, adeta intihara teşebbüs etmiş gibidirler.