Başbakan''ın hedefi

Toplumların vicdanında yan yana olması arzu edilen ''Siyaset'' ve ''Ahlak'' kavramları, ideal ve realite düzleminde çoğunlukla eksen kaymaları yaşamaktadır. Özellikle uluslararası siyasetin en çok eksikliğini hissettirdiği konu ahlaktır. Ahlaktan yoksun olarak yürütülmeye çalışılan pragmatik kaygıları önceleyen davranışlar diplomasi dilinin alışılagelmiş güven telkin edici pozisyonundan oldukça uzaktadır. Özellikle son elli yılda bu durum pekişerek devam etmiştir.

II. Dünya Savaşı''nın gayrimeşru çocuğu olarak doğan İsrail; Asya ve Afrika''nın orta yerindeki coğrafi konumu itibariyle o bölgedeki bitmeyen yangının sebebi ve egemen güçlerin yaramaz çocuğu olma pozisyonunu almıştır. Bu yaramazın ahlaksızlıklarını örtbas etmek adına bütün dünya devletlerinin gözü önünde hakkaniyetten uzak birçok karara imza atılmıştır. İsrail''in mazlum Filistin halkına yaptığı kimyasal saldırıları bile ''İsrail kendini savunma hakkını kullanmıştır'' gibi absürd bir açıklamayla geçiştiren hegemonik güçler adalet dağıtma görevinin başkalarına geçebileceği günü hesap etmekten oldukça uzak bir görüntü sunmaktadır.

Kirli ve ahlaktan yoksun siyaset örneklerinden birisi olan kimyasal bahaneli Irak saldırısı insanlığın utanç manzarası olarak hala göz önünde durmaktadır. İnandırıcılığını yitiren uluslararası kuruluşlar ahlak yoksunu bu siyasetin oyuncağı haline dönüşmüştür. Uç bir örnek olmakla beraber Arap Baharı olarak adlandırılan ortadoğudaki uyanış hareketlerinin bile bazen teşvikçisi bazen destekçisi bazen de kösteği olmakla bile suçlanmaktadır.

Siyasetin işleyişi hususunda önemli, belirleyici bazen de inovatif bir işlevle donatılan çıkar ve görev kavramları siyasetin pozisyonuna dair önemli ipuçları gizlemektedir. Siyasetin hizmet ve üretim alanına çıkar kavramı etki ederken ahlaksal boyutuna görev yaklaşımı daha çok yakışmaktadır. Çıkar ve görevin çeperlerinin genişliği ya da oluşturdukları ortak kümenin büyüklüğü ahlaklı bir siyasetin hacmi hakkında bizleri fikir sahibi yapar.

Çağımızın önemli aydınlarından Aliya İzzetbegoviç''in şu görüşü ahlakla siyaseti yan yana koyabilmenin imkansızlığını ifade eder : ''menfaat'', ahlâk alanında ise ''vazife'' olduğu bilinmektedir:

''Vazife ile menfaat her insanî hareket tarzının iki değişik muharrikini teşkil etmektedir. Aralarında, kaide olarak, karşılaştırma yapılamaz. Vazife hiçbir zaman menfaatçi değildir, menfaatin ise ahlâkla alakası yoktur.''

Ahlakı işlevsellikten ve rasyonellikten uzak tasavvur eden bu düşünüş ulusal ya da uluslararası çıkarlar söz konusu olduğunda beklediğimiz ahlaki tutumun yersiz bir beklenti olduğunu salık vermektedir. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan''ın diplomasi dilini hiçe sayan ve gırtlaktan değil taa yürekten konuşuyorum diye içinin yangınını dışa vuran konuşmaları aslında siyasette bir ahlak arayışının yansımalarıdır. Başbakan içeride de dışarıda da hayatın her alanına hakim bir ahlak arayışındadır. Çoğunluğun menfaatlerden yana tutum sergilemesi bunu romantik bir özlemden bir hülyadan öteye götürememektedir. Suriye''de, Arakan''da, Filistin''de, Türkistan''da, Mısır''da ve dünyanın değişik coğrafyalarında adı Müslüman olan herkesin bir şekilde zulüm gördüğü bir zamanda kardeşlerinin gören gözü, işiten kulağı ve konuşan dili olmak vazifesi sayın Başbakana düştüyse varsın Birleşmiş Milletler, Varsın Nato, Varsın bilmem hangi uluslar arası adı büyük kendisi yok hükmünde kuruluşlar kınasın.

Başbakanın arzusuna sadece pragmatik yönden bakanlar bunun bir dış siyaset hatası olduğunu, alışılagelmiş diplomatik norm ve tutumlara aykırılık arz ettiğini ifade ederler. Ancak ahlak ve vicdan boyutunu davranış ve ilişkilere eklemlemeyi vazife kabul edenler bunun kıymete değer olduğunu ifade etmekten geri durmamaktadırlar.

Cezayir''den sonra Mısır''da halkın oylarıyla seçilenlerin alaşağı edilmesine çanak tutanlar, Suriye''deki kimyasal ölümlere suskun kalmışlardır. Uluslararası toplum adeta ölümlerin normalitesini belirleme ahlaksızlığına düşmüş, kimyasal ölümlerin insanlık dışı kimyasal olmayan katliamların ise kabul edilebilir olduğunu savunur pozisyona düşmüştür.

İnsanlık nasıl ki tek yaşam kaynağı olan doğayı gün be gün yok etmek suretiyle yaşanamaz hale getirmekte aynı şekilde bir arada hatta bir evrende yaşamanın da kurallarını hiçe sayarak insanlığın ölümünü hazırlamaktadır.