Darbeler ve meşru müdafaa

Yargının görevi, ayrım yapmaksızın tüm kurum ve kişileri yargılamak ve gereken müeyyideyi tatbik vermektir. Peki yargı, kurumsal manada bir suç işlerse, ortaya çıkan sorunu kim çözecek. İşte can alıcı soru bu. Cari sistemimiz, böyle durumları sıfır sorunla tolere edecek herhangi bir mekanizma öngörmemiştir.

Böyle bir tablo karşısında, ''kainat boşluk kaldırmaz'' kuralı gereğince yargıyı kamu vicdanı yargılamaya kalkar. Ki o an, ortada ne yargı ne de devlet denen bir aygıt kalır. O nedenle yargının öncelikle toplum vicdanını örseleyecek her türlü hareketten ve kararlardan kaçınması elzemdir. Bağımsızlık dışsal bir olgudur; tarafsızlık ise içsel. Yani yargıcın tarafsızlığı kendi uhdesinde ve iradesinde saklı olan bir durumdur. Kanuni düzenlemelerle veya harici telkinlerle ikame edilemez. Bağımsızlık ise sistemin ona lutfettiği harici bir statüdür. Yapısal düzenlemelerle her zaman bu statü temin edilebilir. Bir başka anlatımla tarafsızlık, yargıcın yargıç olma niteliğini kaybetmesi anlamına gelirken bağımsızlık direkt yargıçla ilgisi olmayan bir sistem sorunudur.

Bir yargıç, bağımsız olmasa dahi meslekten ihracı göz önüne alarak adil karar verebilir. Ancak içsel olarak kendini tarafsız olarak nitelendirmeyen bir yargıç nasıl adil karar verebilir ki? Yanlış anlaşılmasın, tarafsızlık ve bağımsızlığın mutlak surette elzem olduğunu vurgulamak istiyorum.

Ancak burada bir öncelik sıralaması yapmak gerekirse, birinin diğerinden daha önde olması gerektiğini vurguluyorum. Bu nedenle bir yargıcı taraflı olmaya götüren etkenlerin derin analizini yapmak zorundayız. Bir yargıç vatanseverlik uğruna tarafsızlığını bir kenara atıp bozabilir. Ki bu durum kimi zaman diğer yargıçların vatanseverlik anlayışı ile çatışabilir. Peki bu durumda doğruyu kim tayin edecek. Bu nedenle sorun çok derinlerdedir.

Günlerce yargıyı ve yargısal olayları tartışıyoruz. Tartışmalara baktığımızda çoğunun tarafsız ve objektiflik maskesi altında aslında kendi ideolojilerini kamuoyuna empoze etme telaşında olduğunu görmekteyiz. Kanımca bu ülkenin bir hukuk etiği problemi var. Hukuk evrenseldir. Şuna ve buna göre değişme. Sizin verdiğiniz kararlar hukuk camiasını ve ülkeyi ikiye bölüyorsa ya hukuk sisteminizde bir sorun var, yahut yargıçların tarafsızlığında. Hukukun evrensel ve herkesi bağlayan dilini bulmak ve Yargıyı ideolojilerin kavga arenası olmaktan çıkarmak zorundayız. Hatta buna mahkumuz.

Mevut görüntü bizi emin olun daha ileriye götürmez. Hukuk dışı her hamle, karşı tarafa da hukuk dışı bir hamle meşruiyeti doğurur. Yargı, kavga alanı değildir. Kavgaların neticelendiği ve adaletin tecelli bulduğu bir alandır. Yürütme ile Yasamanın dahi kavgasını sonuçlandıran merci yargıdır. Siz yargıyı kavganın içine sokarsanız meydana gelen kavgayı kim sonlandıracak. O zaman uluslararası yargıya veya toplum vicdanına gitmek zorunda kalabiliriz. Yargı, önce kendi saygınlığını, itibarını ve geleceğini düşünmelidir.

Kurum ve kişi ayrımı yapmaksızın herkesi ve her kurumu yargılayan yargı, neden bugün yargılanan konumuna düşmüştür. Kanaatimce yıllarca sorunlar görmezden gelindi. Her sorun, halının altına sürüldü. Biz uygulayıcıların feryatları görmezden gelindi. Tehlikenin boyutu tahmin edilemedi. Bizim ülkemizde yargı bağımsızlığı kavramı manipülatif bir çerçevede ele alınmaktadır. .Bu kavram yargıç ve savcıların yalnızca olumlu eylemleri ile sınırlandırılmıştır. Oysaki hakim ve savcının yapmadığı veya yapamadığı eylem ve işlemler de yargı bağımsızlığı kavramı içindedir. Lakin bu husus sürekli gözardı edilmektedir. Bu nedenle kavram yalnızca şovuyla bakidir.

Yargı, şu an olağanüstü bir dönemden geçmekte ve görülüyor ki normalleşmesi uzun bir zaman alacaktır. Bu bağlamda demokratik sistemin sorumluları sistem normalleşinceye kadar yapılan her türlü yozlaşma ve hukuksuzluğa karşı sivil itaatsizlik kavramı ile cevap verecektir. Henüz hukuk sistemimizin aşina olmadığı bu kavramın demokrasinin, hak ve özgürlüklerin en büyük teminatı olduğunu yaşanan son olaylar göstermiştir.

İdare hukukunda ''telafisi imkânsız zarar'' kavramı var. Bunun anlamı ileride geri döndürülemeyecek oranda bir zararın önüne geçmektir. Ülkeyi ekonomik darboğaza soktuktan veya yabancı ülkelerin müdahalesine açık hale getirdikten sonra yapılacak adli soruşturmanın ne ehemmiyeti ver. Velev ki bunlar hakikat olsun.

Şayet yargının elinde deliller varsa bunların çürütülmesi ve üzerinin kapatılması zaten mümkün değildir. Lakin ülkeyi cambaza bak tezgâhı ile oyalayarak yapılacak operasyonlara zemin hazırladıktan sonra devrilen iktidardan sonra hiç kimse bu operasyonların gerçekliği ile ilgilenmeyecektir.

Yargı, bir ülkenin en etkili ve en hassas kurumlarının başında gelir. Bunun nedeni yetki sınırlarını zorladığı dönemlerde ülkeye ne gibi hasarla verebileceği ve yurt dışı örgütlerle işbirliği yaptığı takdirde ülkeyi nasıl bir kaosun içine sürükleyebildiği gerçeğidir.

Bir yargı mensubunun yurt dışı bir örgüt tarafından maddi menfaat-korku-şantaj gibi üstü kapalı operasyonlarla kafeslendiğinde durumlarda ülkeyi kaosa sürüklemesine engel bir durum yoktur. Ülke şu an bu gibi operasyonlara açık haldedir. Bunun emniyet tertibatı ihdas edilmemiştir.

Bir kamu kuruluşunun legal yahut illegal bir talimatla gizli bilgilerinin bir savcı emriyle deşifre edilmesinin ortaya koyduğu zararı siz o savcıyı meslekten ihraç ederek gideremezsiniz. Kamu bankalarına yapılacak bir operasyonu üst bir birimin iznine tabi kılan bir kanuni düzenlemenin neden yapılmadığını anlamak güç.

Bir hukukçu olarak ifade ediyorum ki bu güzel ülkemin dört bir tarafı hukuki gediklerle doludur. Birini kapatırsanız diğerinden girerler. Yeter ki size karşı bir operasyon emri verilmiş olmasın. Bu nedenle yargı yeniden dizayn edilmeli.