Din kültürü dersinin adı değişmeli mi?

Kavramlar zihinlerdeki anlamlarını kelimelerde bulur. Bir kelime, herhangi bir kavramı ifade etmenin en kolay ve kestirme yoludur. Harflerin anlamlı bir bütün olarak bir araya gelip oluşturduğu kelimeler, çoğu zaman, teferruatı ciltler dolusu kitapla ifade edilebilecek devasa ilimleri en basit ve özet şekilde ifade etmenin vesilesi olur.

Bir görüş, fikir, ilim veya bilime yüklenen anlam da onu ifade eden kelime üzerine inşa edilir. Yani üç beş harfin bir araya gelerek oluşturduğu küçük bir sözcük zihinlerdeki devasa bilinçaltının en kolay ve kestirme dışa vurumu demektir. Bir insan veyahut ideoloji kendi görüşünü ifade ederken fikrine en yakın kelimeyi seçerek düşüncesini mücessem hale getirir. Çünkü ifade edilen bir iki hecelik küçük bir söz o ideoloji veya görüşün tohumu, çekirdeği, özü mesabesindedir.

Kültür kelimesi böyle bir arka planı ihtiva eder. Gelenek, töre olarak da adlandırılan kültür; yazılı kurallardan ziyade örf-adetlere dayanır. Sınırları net, kuralları kati değildir. Toplumlar gibi doğal bir ömrü olup cemiyetin fertleri tarafından yaşanır ve yaşatılır. Dinin ise kaynağı ilahi olup emir ve tavsiyeleri nettir. Yazılı olması sayesinde sonraki nesillere herhangi bir tahrifata uğramadan aktarılabilir. Kültürü besleyen, direkt etkileyen bir yapıdadır ancak dinin kendisi bizatihi kültür değildir. Din, canlı bir organizma olan cemiyetin damarlarında dolaşıp ona hayat veren ve her bir uzvunda varlığını hissettiren hayati sıvı gibidir.

Dinin kültür kelimesiyle yan yana gelerek din kültürü olarak nitelendirilmesi dini-sosyal açıdan doğru olmayan ancak cumhuriyeti kurucu ve koruyucu irade ve idarenin ideolojisini yansıtan bir yaklaşım. Şu anda ilk ve ortaöğretimde ders olarak okutulan din kültürü branşının ismi, dini, bir kültür olarak addeden iradenin bilinçaltını dışa vurmakta. Kemalist ideoloji dini bir kültür olarak görüyor. Bu anlayışa göre ibadetler istenirse yapılmayan bir karaktere sahip. Din, hayat tarzına müdahale etmemeli; insan, nefsinin istediği istikamette özgürce yaşayabilmeli. Bütün bunların yanında, bu ideolojiye göre, dinin insan nefsine ağır gelmeyen yönlerinden istifade edilebilir, en azından gençliği ve geleceği ıslah noktasında, evrensel doğrular nokta-i nazarından dinden yararlanılabilir.

Oysa din, özellikle İslam tabi olan değil, kendisine tabi olunan bir yapıdadır. İslam, belirlenen olmayıp belirleyendir. O, etkilenmez, bizzat girdiği kalbi ve ortamı etkiler. Varlığını fert fert insandan başlayarak, cemiyetin en ücra köşelerine kadar her alanda hissettirir. İslam''ın yaşanmasının başlangıç noktası ise bilgidir; doğru, bid''atlardan uzak ve güvenilir kaynaklara dayanan sahih bir bilgi.

Bu bilginin ehil eller tarafından öğretilebileceği en önemli yerler ise eğitim kurumları. Nitekim ilköğretim ve liselerde zorunlu okutulan din kültürü dersleri bu amaca yönelik. Ak Parti iktidarı 4+4+4 sistemiyle okullara seçmeli dini dersler koyarak ve SBS-LYS''lerde din kültürü dersinden de sorulara yer vererek bu alanın altının dolmasına önemli oranda vesile oldu ancak dersin isminin dinin hakkı ve ağırlığını tam hissettirecek şekilde olması konusunda bir adım atmadı.

Şüphesiz ''dinde zorlama yoktur''. Din dersi diğer derslerde olduğu gibi doğru kaynaklardan öğrencilere öğretilir. Bilgilerini uygulayıp uygulamama konusundaki tasarruf ise talebelerin hür iradelerine bırakılır. Bu durumda öğretmenin yapması gereken en doğru dini bilgileri bu dersin gerektirdiği bir pedagoji ile öğrencisine belletmektir. Kısaca, dersin amacı dini bilgiyi öğretmekse ismi de doğru konmalı, din kültürü olarak değil; din bilgisi şeklinde adlandırılmalıdır.

Burada konu sadece basit bir kültür veya bilgi meselesi değildir. Din kültürü ile din bilgisi arasında, zahirde, birkaç harf değişikliğine dayanan küçük bir fark var gibi ancak realitedeki fark, dinin amacından kurucu iradenin din-dünya tasavvuruna kadar büyük bir açıya tekabül etmektedir. Din kültürü Kemalist sistemi anımsatırken; din bilgisi Ak Parti''nin din-dünya görüşüne daha uygun görünmektedir.