Dini lider, ruhani''ye neden destek veriyor?

İran dini lideri, silahlı kuvvetlerin başkomutanıdır, savaş açmada veya barış kabul etmede tek yetkilidir. Ali Hamaney, Humeyni''den sonra bu göreve seçilmiş ikinci dini liderdir ve 1989 yılından beri de devrim koruyucusu olarak görevinin başındadır. 12 kişiden oluşan Anayasa Muhafızları Konseyi''nin tümünü atama yetkisi de onundur. Hamaney geçmiş tüm seçimlerde reformcu/muhalif adayları dilediği gibi engellemiştir.

Bu açıdan bakıldığında, Hamaney''in, Ruhani''ye destek olacağını açıklaması çok önemlidir. Ancak, Ayetullah''ın bu desteği verirken özellikle kullandığı ''kahramanca esneklik'' tabiri, yeni siyasi hamlelerin samimiyetine temkinli bir yaklaşımı gerektirmektedir.

Bu yeni ''esneklik'' politikasına destekte, İran ekonomisini çökertmiş uluslararası yaptırımlar ve ABD''nin bir silahlı müdahalesi olasılığının etkisi gözardı edilmemelidir. Son bir yıl içinde artmış % 42''lik bir enflasyon, son iki yılda %5 8 oranında düşen petrol gelirleri, paranın neredeyse yarı yarıya değer kaybı artık İran''ın eski siyasetiyle çıkış yollarının tıkandığının göstergesidir. Diğer taraftan, İran gençliğinin sanıldığının aksine çok aşırı dejenere olan ve ateizme kayan yapısı, kadınların rejime yönelik şikayetleri ve aydınların huzursuzluğu da Hamaney''in bu ''esneklik'' kararında etkin bir rol oynamıştır.

Her fırsatta Suriye''deki savaşı durdurmayı ve işbirliğini dile getiren Tahran''ın aynı zamanda Devrim Muhafızları ve Hizbullah''la Esed''e iç savaşında desteğe devam etmesi de çok çelişkili bir tutumdur. Şu anki tüm gelişmeler İran''ın dünya kamuoyuna yönelik bir oyalama taktiği uyguladığını hissettirmektedir.

Tahran''ın demokratikleşmeyle birlikte, Batı''ya ve İsrail''e yönelik eski düşmanca söylemlerini bir kenara bıraktığı bu yeni politikası, bazı analistlerce ''Sünnilere yönelik bir Batı-Şii ittifakı mı kuruluyor'' şeklinde de yorumlanmıştır.

Başta İslam ülkeleri için büyük bir tehlike arz etmeye başlayan faşizan mezhep çekişmeleri ve son dönemde özellikle Hristiyan/Musevilere yönelik teröre başvuran aşırı tutucu ve radikal oluşumlar dünyayı ziyadesiyle ürkütmektedir. İran''ın kendisi için de bir tehdit oluşturan bu yapılara yönelik ABD''ye ''radikal teröristlerle mücadeleye yeşil ışık'' yakması, Batı''nın bu endişesini kullanmaya yönelik bir taktik olarak algılanabilir.

Selefi/Sünni gruplar içinde şiddet yolunu benimseyen tutucu kesimlerin varlığı bir gerçektir. Bu yapı, dünya bir yana Türkiye için de büyük bir tehdittir.Ancak diğer taraftan İran''da da ''Gayba'' denilen yani görülmeyen, gizlenen ve haşa Allah yerine konulan güçlerle donatılmış bir ''hayalet kayıp imam'' inancı hakimdir. Hamaney 2009 yılında, Şii inancında 1.141 yıldır gizlenen ''kayıp'' imamın artık zuhur etme aşamasında olduğunu dünyaya ilan etmiştir. Ahmedinejad da Memri TV''ye verdiği demeçte, Şia''nın kayıp imamının haşa dünyanın tüm işlerini organize ettiğini ve o olmasaydı hiçbir varlığın olmayacağını söyleyerek bu hurafeyi sanki görmüşçesine dillendirmiştir. Bu inanca göre duvarlardan geçebilen, her yere etki edebilen ''Gayba'', İran''ın dini liderine vakit/şartlar tamam olduğunda düşman olarak tanımlanan İsrail ve ABD başta olmak üzere tüm Batı dünyası ve hatta İslam ülkelerinden İran''ın inancını kabul etmeyenleri yok etme emri verebilecektir.

Bu son derece yanlış, tehlikeli ve samimiyetsiz inanç devam ederken, İran''la ABD''nin kalıcı bir ittifak kuramayacağı ortadadır. Diğer taraftan İran bir şeriat devleti olmaktan çok, komünist ittifak içinde yer alan ve Moskova-Pekin tarafından yönlendirilen bir devlettir. 1979''dan beri ne İslam ne de Batı Dünyasıyla yakınlaşan rejim, tüm siyasetini komünist ittifakın kazanımları üstüne kurmuştur. Son Suriye konusu da buna dahildir. Dolayısıyla Washington için de İran''ın durumu hala çok belirsizdir.

İran''ın güzel, candan ve samimi insanları en ileri demokrasiyi, başta inanç olmak üzere alabildiğince özgürlüğü ve yüksek kaliteyi hak etmektedir. Tahran rejiminin öncelikle yapması gereken; hurafelere dayalı ve kendilerinin dahi inanmadığı ''hayalet kayıp imam'' anlayışını kaldırıp, samimice Kuran''a sarılması, İslam ülkeleriyle kardeş olması ve kitap ehlini kucaklayıcı, onların yaşam hakkına saygı gösteren, sevgiye dayalı politikalar üreten bir ülke olmasıdır.