''Din''sel gelenekten, geleneksel ''din''e

Kadim bir medeniyetin temsilcisi ve sosyal hayatın her alanına nüfuz ederek toplumları inşaa etmek temelinde bir kulluk vazifesine dayanan İslami inanış modeli, değerlerinden uzaklaştıkça değersiz toplumlar üretmeye devam ediyor. Bu tutum, tevaruz ettiği medeniyetin damarlarını bir bir keserek; liberalizm eksenli modernitenin ürünü seküler (dünyevi) yaşam biçimi karşısında dayanıklılığının kaybolmasına ve asli vazifelerini idrak etmek bir yana dursun adeta değerlerin intiharına sebep oluyor. Öz olanın izafi olan karşısında zayıf bırakılmasının sonucu olarak güç yitimi yaşaması; dinsel inanç geleneği olan medeniyetin; içi boşaltılmış, klişeleşmiş geleneksel dine doğru kaymasına sebep olmaktadır.

İslami düşünüş ve yaşayış modelleri üzerine bizzat yerinde gözlemleri neticesinde ''Piyasa İslam''ı'' adlı kitabı kaleme alan, ve düşünce dünyasına bu kavramı kazandıran İsviçreli araştırmacı ve sosyolog Patrick Haenni ''geleneği dışlayan'' bir dindarlaşmadan söz etmektedir. Haenni, genişleyen İslamileşmeyi modernleşmeye karşı tepki değil, modernleşmenin sonucu görüyor. Türkiye''deki İslami hareketi ise ''Piyasa İslamı''nın en açık örneği'' görüyor. Haenni''ye göre Türkiye''deki Müslümanlar Max Weber''in sıkıca Protestan ahlakına bağladığı kapitalizmin ruhunun İslami bir örneğini veriyorlar. 

Yaşamın vazgeçilmez öğeleri noktasında meydana gelen, vicdanı ve ahlakı yaralayan bu değişiklik kısa zamanda bedenin koridorlarına nüfuz ettiği gibi sokaklarda da ziyadesiyle yer edinmeye başlamıştır. Sokaklardan, caddelerden şikayet edenlerin kendi bedenlerinin sokak ve caddelerine göz atma ihtiyacı hissetmemesi ise izaha muhtaç olmayan bir başka bedbahtlık örneğidir.

Modernite karşısında ayakta kalabilmenin tek yolu olan tevhidi duruş şu ilkelerle hayat bulabilir: Din''e karşı olan her şeyin karşısında olmak: Buna kısaca; Allah için sevmek, Allah için buğzetmek ve Allah için mücadele etmek diyebiliriz. Din''e karşı olan birçok anlayış ve kültür öğesinin, modernizmin kuşatmasına maruz kalmış özellikle aydın kesim eliyle meşru gösterilmeye başlanması neyin din neyin din karşıtı olduğu noktasında toplumsal bir kafa karışıklığına sebep olmuştur.

Uluslararası güç odaklarının kapitalizmin bekçiliğini yapması toplumları din konusunda kuşkulu yaklaşımlara yönlendirmektedir. Bu konuda Müslüman aydınların en büyük açmazı bedensel konfora eriştikten sonra zihni konfor arayışına düşmesidir. Zira, zihinsel olarak konfor arayışı harama yaklaşma ve beraberinde meşrulaştırma gayretlerini de ortaya çıkaracaktır.

Müslüman münevverlerin ''Sana emrolunan şeyi açıkla, baş ağrıtırcasına anlat, müşriklere aldırma.'' (Hicr sûresi: 4) ayeti mucibince hak olanı anlatma, yanlış olanı da haykırma sorumluluğunu hakkıyla yerine getirmeleri, toplum nazarında hakkın batıla bulaştırılması riskini ortadan kaldıracaktır. Aksi takdirde toplumun yeni inanışlara doğru evrilmesine sebep olacaklardır ki bunun vebali kelimelerle ifade edilemeyecek kadar büyük olacaktır.

Dinin içine sızmış ve dinin ruhuna uymayan hurafe, bidat ve geleneklerden dini arındırmak: Din üzerindeki tahribatlar dini toplumların yaşam alanına yön verici, kolaylaştırıcı etkisinden sıyırarak yaşam alanını daraltan; akla, mantığa, zihne sorular kümesi yığan ve izahatı olmayan geleneklerin vücut bulduğu bir felsefi düşünüş bir totaliter anlayışa sürüklemiştir. Öyle ki Hollanda devletinin; kiliselerin bakım ve temizliğinin yük olduğunu, zaten kimselerin de kiliselere gitmediğini ve bu sebeple kiliseleri oradaki Müslümanlara Camii''lere dönüştürülmesi amacıyla sattığını Hollanda''daki Müslümanlardan dinlemiş ve dönüştürülen bir camide de akşam namazı kılmıştık. Dini hayattan çıkarmak ya da yaşadığı hayatta yeri olmayan dinin mabetlerinden kurtulmaya çalışmak çok garip bir duygu…

''Hiç şüphesiz, zikri (Kuran''ı) Biz indirdik Biz; onun koruyucuları da gerçekten Biziz.'' (Hicr Suresi, 9) Yaşadığımız hayat şablonuna uymayan bir İslam varsa bilmeliyiz ki dinden değil şablondan kaynaklanan bir hata vardır. Yaşadığımız hayatta neyin din, neyin din diye sunulan gelenek, kültür ve bidat olduğunu saptamak için ilahi bir el olan Kur''an-ı Azimüşşan ve Rasulullah''ın rehberliğine her zamankinden çok ihtiyaç olduğunu bilmek zorundayız. Suje (bilen) – obje (bilinen) ilişkisinde olduğu gibi canlı ve nesne ilişkisine dair denklemi doğru kurmalı ve değer (bilgi) gerçeğine berrak bir zihinle ulaşmalıyız. Unutmayalım ki bu dine en çok dinin müntesipleri zarar vermektedir.

Yaradılış gayesi olan kulluk vazifelerini eksiksiz yerine getirerek bunu yapmaya teşvik ve davette bulunmak: İslam, sadece bireyin gelişimini ve sorumluluklarını değil içinde yaşadığı toplumun hatta tüm insanlığın da dini, ahlaki ve sosyal manada inşaasına dair sorumlulukları yükler. O halde tevhid inancımızın ana damarlarından birini oluşturan ve din için tehlike arzeden bütün unsurlardan sıyrılmış arı duru bir inanış temel hedefimiz olmalıdır.

Unutmamalıyız ki, Kur''an ve sünnet temelinde yükselen değerler medeniyetinin, batıl olanla mücadelesinde ihlas, itaat ve adanmışlık dışında bir güce ihtiyaç olmayacaktır.