Komünist bir aydının acıklı intiharı

Che Guevera'nın silah arkadaşı komünist aydın Regis Debray, bundan bir süre önce Kosova'daki olayları yerinde incelemek üzere bölgeye gitti. Dönüşte, Le Monde gazetesinde yazdığı 'Bir Yolcunun Cumhurbaşkanı'na Mektubu' başlıklı yazısında Miloseviç ve Sırp yönetimini haklı, NATO'nun müdahalesini ise haksız bulduğunu belirtti. Cemal Aydın, Debray'ın bu tavrının Batılı aydınlarca 'Kendi idam fermanını kendi eliyle imzaladı' şeklinde değerlendirildiğini yazıyor.

Ünlü gerilla Che Guevera'nın silâh arkadaşı o komünist aydın, onüç sene kadar önce Türkiye'ye geldiğinde, komünizm karşıtlarını memnun, komünistlerimizi ise son derece rahatsız eden önemli tespitlerde bulunmuştu. Dahası, SSCB çökmezden en az üç sene önce komünizmin bittiğini haber vermişti.

İstanbul'da verdiği o konferansta, "Marx, 'İşçilerin zincirlerinden başka kaybedecekleri bir şey yok' demişti. O zaman öyleydi, doğruydu. Şimdi ise işçinin zincirleri değil, buzdolabı, çamaşır makinesi, televizyonu, her türlü lüks eşyası, ücretli tatil hakkı, sosyal sigortası ve emkliliği var. Dolayısıyla işçinin kaybediği şeyler pek çok. O yüzden komünist ideoloji artık tükenmiştir!" diyordu.

Bu ileri görüşlülüğü, komünist ideoloji bağnazlığına bu rest çekişi yüzünden gerek Türkiye'de gerekse dünyada anti komünist aydınlar tarafından alkışlanmış, bütün sağduyulu aydınların takdirini kazanmıştı.

O günlerden bu yana ününe ün katarak bütün ülkelerin entellektüel çevrelerinde itibarını sürekli artırırken 13 Mayıs 1999 tarihinde Le Monde gazetesine yazdığı "Bir Yolcunun Cumhurbaşkanı'na Mektubu" başlıklı bir yazıyla bu yazar ve düşünür kendi idam fermanını kendi eliyle imzaladı.

Yüz binlerce Kosovalı yerinden yurdundan sürgün edilir, rezil perişan edilir ve onların bu acıklı hallerini gören dünyadaki vicdan sahibi herkes insanlığından utanırken bu ünlü filozofumuz, Yugoslavya'ya gitti. Bir hafta Kosova'yı, Belgrad'ı gezip dolaştı. Ve bu seyahatinin sonunda Miloşeviç'in haklı ve NATO'nun haksız olduğunu keşfedip işte o yüzkarası mektubu yazdı.

Fakat Batı aydınları o gerilla eskisine, o entellektüel hayduta öyle yüklendiler, öyle üzerine yürüdüler ki rezil kepaze ettiler.

Régis Debray (Rejis Debrey)'den bahsediyoruz. Le Monde'da yayımlanan "mektup"unun hemen ertesi gün aynı gazetede, "Elveda, Régis Debray" başlığıyla aleyhinde çok sert bir yazı döşenen Bernard-Henri Lévy, onda insan içine çıkacak hâl bırakmadı.

"Miloşeviç, demokrat biri. Anayasa'ya saygılı. Ülkede pek çok parti var. Miloşeviç üç kere iktidara demokratik yolla seçildi. Kosovalılar'ı Miloşeviç kovmuş değil, onlar NATO harekâtını fırsat bilip Batı ülkelerindeki akrabalarının yanına kapağı atmak isteyen insanlar. NATO 300 okulu yerle bir etti..." gibi aşağılık Sırp propagandasını dillendiren Régis Debray'in bütün iddiaları Bernard-Henri Lévy tarafından birer birer çürütüldü. Ve Lévy, bütün aşağılamaları yüz bin kere hak eden Debray'i yenilir yutulur cinsten olmayan ifadelerle iyice yerin dibine batırdıktan sonra, şu veda şamarlarıyla yazısını bitirdi: " Bir entellektüelin dolaylı intiharıdır bu. Yazık. Elveda, Régis".

Bernard-Henri Lévy ile aynı gün aynı gazete Régis Debray'e karşı çok daha ağır bir tür küfürnâme yazan Sosyal Bilimler Yüksek Araştırma Okulu Müdürü Alain Joxe ise onu "aptal" olarak nitelendirdi. Zaten makalesine de "(Uluslararası Aptallık)a Karşı" başlığını koydu.

Bu iki sert eleştirinin peşinden Fransız basını başta olmak üzere bütün Batı medyasında Régis Debray tam bir yaylım ateşine tutuldu. Gazete ve dergilerin sayfaları ağır tenkitlerle doldu taştı. Bu arada çok sayıda profesör de kısa, ama çok keskin protesto metinleriyle gazete sayfalarında yer aldılar. (Batı'nın fikren zinde olduğunu gösteren bu eleştiriler hâlâ yoğun bir hızla devam ediyor).

Gerçi Debray'i destekleyen bir iki çatlak ses de çıkmadı değil. Fakat Sırpsever oldukları her hallerinden anlaşılan bu yazar, çizerlerin sesleri oldukça kısık kaldı. Üstelik onlar da çok ağır hitaplara hedef oldular. Tefe konuldular ve susturuldular.

Regis Debray, aleyhinde sel gibi boşanan bu hücumlara karşı 20-26 Mayıs 1999 tarihli Le Nouvel Observateur dergisinde kendisini savunmaya çalıştı. Yazdıkları çok zavallıca idi. "Öyle demek istemedim, ben asla öyle biri değilim, yanlış anlaşıldım, yazı kısa olduğu için düşüncelerimi tam ifade edemedim" mealinde öyle acınası bir müdafaa idi ki, doğrusu o çapta bir aydına hiç mi hiç yakışmıyordu.

Medyoloji (bu terim, 'medya incelemesi' değil de, 'kültürün teknik araçlarla yaygınlaştırılması', demekmiş) adıyla yeni bir bilim dalının babası olan ve kendisini medyolog olarak tanıtan böylesine sivrilmiş bir entellektüelin bu hallere düşmesi ne garip bir tecelli!

Son yıllarda eser üzerine eser veren, sık sık televizyon ekranlarında, gazete ve dergi sayfalarında arz-ı endam eden bir entellektüelin ne hazin sonu!

Birkaç yıl önce Bosna Hersek Cumhurbaşkanı Aliya İzzetbegoviç'e "Avrupa'nın göbeğinde bir İslam devleti istemiyoruz" diyen Fransa'nın müteveffa cumhurbaşkanı Mitterand'a danışmanlık yapmış bu gerilla eskisi aydının akılsızca yaptığı İslam ve Müslüman düşmanlığının trajik bir sonucuydu belki de bu. Kaderin bir cilvesiydi, Kosovalı masum Müslümanlar'ın ahının tutmasıydı, kimbilir!