Kutuplaşma gerilimden besleniyor

Kutuplaş(tır)maya dayalı siyaset anlayışı, bütün dünyada olduğu gibi, Türkiye özelinde de daha fazla görünür hale geldi. Aslına bakarsanız sıklıkla yakınılan ve ''toplulukların keskin biçimde taraflara ayrışması'' olarak açıklanan ''kutuplaşma'' olgusu, Türk siyasi ve demokratikleşme tarihinin son iki yüzyıllık döneminde daha da belirginleşmiştir. Başka ifadeyle, kamplaşma ve kutuplaşma Tanzimat''tan bu yana, Türk siyasetinde hiç eksik olmamış, ''bizimkiler'' ve ''onlar'' tartışması ya da ''kavgası'' gündemdeki yerini hep korumuştur. Sıkıntılı zamanlarda arada kalanlar, Türkiye gibi kendine has özellikleri bulunan bir ülkede, pek hoşnut karşılanmaz.

Her ne kadar, bu tarihi vakanın kökleri çok eskilere dayansa da, zaman zaman görüş ayrılıklarının zirve yaptığı dönemler de olmuştur. Ve maalesef asıl ''sorun'' böyle zamanlarda kendini gösterir. Sonrasında ise, sancılı sorun, ''sorunlar yumağı'' doğurur ve neslini devam ettirir.

Tabiatıyla Gezi Parkı eylemelerini, sadece iç faktörlerin birleşmesiyle ortaya çıkan bir gelişme diye izah etmeye çalışmak doğru bir yaklaşım tarzı olmayacaktır. İç siyaset, bölgesel ya da uluslar arası siyasetin değişen dinamiklerinden hayli etkilenir. Bu etkileşim, zincirin halkalarına benzer. Dış politika iç politikayı, iç politika katılımcı grupları, katılımcı gruplar diğer alt grupları…, derken halka uzayıp gider ve herkesi çepeçevre sararak, nihayetinde dolanır…

Şunu özellikle vurgulamak gerekir: Orta Doğu''da, mezhepsel fay hatlarının oynamaya başlaması, bölgede haritaların yeniden çizilmek istenmesi, Batı Bloğuyla, Doğu Bloğunun, Soğuk Savaş yıllarına benzer şeklide Orta Doğu''da karşı karşıya gelmesi ve Türkiye''nin bazı bölge ülkeleriyle olan soğuk ilişkileri, Türk siyasetini derinden etkileyen gelişmeler olmuş ve olmaya da devam edecektir.

İç siyasette ise, durum biraz daha farklıdır. Bu eylemlerin temelinde, imtiyazını kaybetme korkusu ve hazımsızlık vardır. Kendisini rejimin tek sahibi gören ve içinden çıkıp geldiği halkı çoğu zaman tehdit gören statükocu zihniyet, çevrecilik gibi masum bir tepkinin arkasına saklanarak, kendince iktidara gözdağı vermek ya da ''devirmek'' istemiştir. Kendi halkının kararlarına güvenmeyen, çevreyi ilkel ve geri kalmış gören bu yapı, siyasal, toplumsal ve ekonomik denetimin ellerinden kayıp gittiğini düşündüğü her an harekete geçer. Bu sefer de öyle olmuştur.

Tabii, Gezi Parkı eylemlerine katılan herkesi bu şekilde sınıflandırmak tek başına yeterli olmayacaktır; doğru da değildir. Eylemlerden önce, Ocak ve Mayıs ayları arası, bazı siyasetçilerin yaptığı konuşmalar toplumun bir kesimini maalesef son derece rahatsız etmiş ve incitmiştir. Ayrıca, birtakım yeni düzenlemeler halkın bütününe yeterince iyi anlatılmamış, ''hayat tarzıma müdahale mi ediliyor?'' endişesi oluşmuştur. Bazıları da – diğerlerine nazaran küçük bir azınlıktır – gerçekten de çevre hassasiyetleri nedeniyle eylemlere katılmıştır. Marjinal gruplara hiç değinmiyoruz bile… Onlar her zaman hazır kıta olarak beklemektedir.

Elbette Gezi Parkı gibi tarihi bir olayın artçı sarsıntıları uzunca bir süre devam edecektir. Ancak, bu olayların, Türkiye''ye verdiği en büyük zararlardan birisi, yeniden zirveyi gören kutuplaşmadır. Hükümet karşıtlarının, Ak Parti''ye ve Sayın Başbakan''ın şahsına yönelik ne türden bir husumet besledikleri uzun süreden beri bilinmektedir. Fakat, bu eylemler sırasında sadece Ak Parti aleyhine değil, aynı zamanda toplumun diğer kesimlerine yönelik ve özellikle de Ak Parti seçmenini hedef alan ağır hakaretler ve mütecaviz ifadeler kullanılmıştır.

Hemen hemen her konuyu özgür ve medeni bir şekilde tartışmak, demokrasinin nirengi noktalarından birisidir. Sosyal medyanın yaygınlaşmasıyla birlikte ülkesini seven, çevreye ve topluma saygılı olan birçok kişi, çeşitli blog, internet siteleri ve sosyal medya aracılığıyla kendini ifade etmeye başlamış, kişilikler ifadelerle vücut bulmuş ve toplumun siyasete olan katılımı artmıştır. Bu durum, demokrasi açısından harikulade bir gelişmedir.

Ancak, bir diğer konu daha var ki, insanlar, ''internette kimlikle oynamanın yeni olanaklarına erişmiş, hiç tanımadığı birine karşı kimliğini, ismini, cinsiyetini, toplumsal rolünü ve statüsünü değiştirerek, kendine ''sanal bir deri'' giydirebilme imkânı edinmiştir.''

Maalesef, bazı sanal derililer, internet ortamında müthiş bir dezenformasyon, manipülasyon ve psikolojik harekat süreci yönetmektedir. Meselenin asıl üzüntü veren yanı ise, mutedil kabul edilen insanların bile bu oyuna gelmesi, tahrik ve gerilim siyasetinin bilmeden parçaları olmasıdır.

Gerilim, siyasetin doğasında vardır. Siyaset, çelik gibi sinirleri çoğu zaman eritir ve en deneyimli siyasetçilere bile kimi zaman hiç istemeyeceği sözleri söyletebilir. Ancak bölgenin kritik günlerden geçtiği böyle bir dönemde, kendi içimizde kavga etmenin, didişmenin ve oyuna gelmenin hiç sırası değildir. Siyasetçisinden sosyal medya yazarına kadar herkes, sağduyunun sesi olmak zorundadır.