Seçmen ne istiyor?

Demokrasilerde siyasi partiler farklı grupları temsil eder. Dolayısıyla birbirlerinin alternatifidirler. Sağ partilerin daha çok oy alması, seçmenin sağ partilerin hükümet kurmasını istediği anlamına gelir. Hukukçu Cüneyt Toraman, '18 Nisan seçimlerinde seçmen ne istiyor?' başlıklı yazısında seçmenin verdiği mesajın bazı çevrelerce nasıl saptırıldığını ele alıyor.

CÜNEYT TORAMAN

18 Nisan 1999 seçimlerinden hemen sonra, Kartel medyasının, elbirliğiyle, "Seçmen, DSP-MHP dedi!" şeklindeki yayınlarını hepimiz hatırlıyoruz. Bu düşüncelerine, MHP'nin oylarını % 100'ün üstünde artırarak olağanüstü bir çıkış göstermesini, DSP'nin de gerek milletvekili sayısını gerekse oylarını büyük ölçüde artırarak birinci parti olmasını gerekçe göstermişlerdir.

MHP Genel Başkanı Bahçeli, (bu yayınların da etkisiyle), zafer sarhoşluğu içerisinde, seçimin mağlupları olarak tanımlanan partilerden, "DYP ve Fazilet dinlenmeli!" dedi. (En büyük hezimete uğrayan partilerden ANAP'ın, niçin bu partiler arasında sayılmadığını -nedense- kimse sormadı.) Bahçeli'nin bu açıklaması, DSP-MHP-ANAP koalisyonunu istediğinden başka bir anlama gelmediği gibi, bu açıklamadan sonra, meclis içerisinde, bu hükümet formülü dışında, başka bir hükümet alternatifi de kalmıyordu.

Seçim sonuçlarının tescilinden sonra, sıra hükümet kurma işine gelmişti. 28 Şubat süreciyle birlikte rafa kaldırılan teamüller, DSP'nin birinci parti olmasıyla tekrar hatırlandı ve hükümet kurma görevi Cumhurbaşkanı tarafından Ecevit'e verildi. Hükümet kurma görevinin Ecevit'e verilmesiyle birlikte, medya, sistemli bir şekilde, "MHP'nin eski MHP olmadığı", "Uzlaşmacı, kavga istemeyen bir parti olduğu" yönünde yayınlara başladı. Amaç, "MHP'yi de terbiye etmek, itiraz edemez, bugüne kadar yapılan uygulamaların devamına ses çıkaramaz" konuma düşürmekti. Bu yayınlar ilk meyvesini, Merve olayında verdi. MHP milletvekili Nesrin Ünal'ın yemin merasimi sırasında başını açması, önceden planlandığı açıkça belli olan linç kampanyasını başlattı. MHP'nin Merve olayına destek vermese bile, Nesrin Ünal'ın başörtülü olarak yemin etmesi, (çok büyük bir olasılıkla) Merve sorununu ortaya çıkarmayacaktı.

Asıl konuya gelecek olursak: "18 Nisan seçimlerinde, seçmen ne istiyor?" Bu soruya sağlıklı bir cevap verebilmek için, seçim sonuçlarına bir göz atmak gerekir. 18 Nisan seçimlerinden çıkarılacak ilk sonuç, seçimlerde hiçbir partinin tek başına iktidar olacak milletvekilliği kazanamadığından, "Mevcut siyasi partilerden hiç birinin, iktidar olacak nitelikte görülmediği" hususudur. İkinci sonuç, "Yıllarca tek başına (veya koalisyon ortağı olarak) iktidar olan DYP ve ANAP'ın, seçmenin güvenini kaybettiği"dir. Üçüncü sonuç, "Seçmenlerin, sol partilere güvenmediği, sağ partilere yöneldiği"dir.

"Hangi partilerin hükümet kurması gerektiği" de, bu sonuçlara göre değerlendirilmelidir. İlk olarak, "elmalarla armutların toplanamayacağı" kuralına uygun olarak, hangi partiler arasında fikri yakınlık olduğunu tespit etmek gerekmektedir. Sağ seçmenler, sağ yelpazede yer alan partilerden bir diğerine geçebilmekte, sol yelpazede yer alan seçmenler de çeşitli saiklerle, başka bir sol partiye yönelebilmektedir. Bugüne kadar yapılan araştırmalar, sağ seçmenin sol partilere, sol seçmenin sağ partilere oy vermesinin istisnai bir durum teşkil ettiğini ortaya koymaktadır. Bu açıdan bakıldığında, meclise giren siyasi partilerden, MHP, Fazilet, DYP ve ANAP'ın muhafazakar ve sağ görüşü, DSP'nin ise sol görüşü temsil ettiği hemen her kesim tarafından kabul edilmektedir. Koalisyonun, "oyların % 79'unu alan sağ partiler arasında kurulması" mantık gereğidir. Bundan önce, iktidar mücadelesi veren CHP ve AP'nin tek başına iktidara gelemediği seçimler sonrasında, hiç kimse, iki partinin "birlikte hükümet kurması"nı hiç bir zaman istememişti. Çünkü, siyasi partiler, (müşterek noktalar ne kadar fazla olursa olsun) farklı programları, düşünceleri, inançları nedeniyle seçmenlerden oy istemektedirler.

18 Nisan seçimlerinden sonra, meclise giren siyasi partilerden, MHP-Fazilet-DYP ve ANAP yelpazenin bir tarafında, DSP ve ANAP diğer tarafında yer almaktadır. ANAP'ın, denklemin her iki tarafında yer alması, DSP'yle uyumlu ortaklığından kaynaklanmaktadır. Tekrar sorumuza dönecek olursak, "en çok oy alan iki partiyi, seçmenin birlikte hükümet kurmasını istediği" şeklinde yorumlamak, safsatadan başka bir şey değildir. Demokrasilerde, siyasi partiler farklı grupları (talepleri) temsil etmektedir. Dolayısıyla, birbirlerinin alternatifleridirler. Sağ partilerin daha çok oy alması, seçmenin sağ partilerin hükümet kurmasını istediği anlamına gelmektedir. Aynı şekilde, seçmenin, (ağırlıklı olarak) sol partilere yönelmesi, "sol partilerin hükümet olmasını istediği" anlamına gelmektedir.

Seçmen, % 8 ile CHP'yi barajın altına itmiştir. Sadece DSP barajı aşabilmiştir. "DSP ile ANAP'ın aynı hükümet içerisinde yer alabileceği" düşünülse bile, her iki partinin milletvekilleri toplamı hükümet kurmaya yetmemekte, 60 civarında bir milletvekili gerekmektedir. Böyle bir ortaklığa Fazilet'in destek vermesi beklenmemektedir. DYP'nin de böyle bir formüle sıcak bakmadığı, destek vermeyeceği bellidir. MHP'nin de, bu iki partinin (geçmişte) uygulamaya çalıştığı görüşleri paylaştığını iddia etmek mümkün değildir.

Sağ partiler arasındaki koalisyon formülünde, DYP ile ANAP arasındaki rekabetin, iki partinin aynı hükümet içerisinde yer almasını zorlaştıracağı söylenebilir. Ancak ANAP'ın, sağ partiler arasındaki koalisyon içerisinde yer almaması, hükümet için gerekli sayıya etki etmemektedir. MHP-Fazilet-DYP koalisyonu, hükümet formülleri içerisinde en tutarlı ve mantıklı seçenektir. Yine 18 Nisan seçim sonuçlarına bakacak olursak, seçmenlerden % 45'inden fazlasının oyunu alan, meclisteki milletvekillerinin % 60'ını oluşturan siyasi partileri, seçmenlerin istemediğini öne sürmek mümkün değildir. Aynı mantıktan hareket edilecek olursa, seçmenlerin % 35'e ulaşmayan ANAP+DSP'yi istediği anlamına gelecektir. Bu ise hem mantık, hem siyaset, hem de matematik prensiplerine aykırıdır.

ANAP'ın, DSP ile kurulacak koalisyonda ısrarla MHP'yi istemesi, ANAP'ın, DSP ile ortaklığına meşruiyet temin etme, doğacak olumsuzlukları, MHP'ye fatura etme amacını taşımaktadır. Medyanın, sağ partiler arasındaki koalisyon formülüne, 1980 öncesi Milliyetçi Cephe koalisyonlarını çağrıştırdığı için karşı çıkması, yine, sağlıklı bir mantığa dayanmamaktadır. Milliyetçi Cephe hükümetleri hatırlanacak olursa, kavganın, milliyetçi cephe hükümetleri içerisinde yer alan siyasi partiler arasında değil, muhalefette yer alan CHP'nin genel başkanı Ecevit ile olduğu hatırlanacaktır. Dolayısıyla, DSP ve MHP gibi, en farklı görüşlere sahip, iki ayrı uçta yer alan iki partinin yan yana getirilmeye çalışılması en mantıksız formüldür.

Medya tarafından ısrarla istenen bu ortaklıkla, "seçimlerden önceki uygulamaların, seçimlerden sonra da, hiç aksatılmaksızın, rota değiştirilmeksizin, aynen sürdürülmeye çalışılması" istenmektedir. Bu formül içerisinde, MHP'nin hükümet içerisinde yer alması, (kendi aleyhlerine muhalefet yapmayacakları için) en etkin muhalefetin kırılması anlamına gelmektedir. 18 Nisan seçimlerinin en önemli sonucu, "milletin, 28 Şubat uygulamalarına vize vermediği"dir. Milletin vermediği vize, çeşitli mantık oyunlarıyla alınmaya çalışılmaktadır. MHP ile DSP'nin aynı hükümet içerisinde yer alamayacağı, daha ilk günlerden belli olmuştur. Bu formülün zorlanması, zaman kaybından başka bir işe yaramayacaktır. Bahçeli, olaylı kongrede, medyanın hangi tarafı, niçin tuttuğunu hatırlamalıdır. MHP, yine oyların % 79'unu alan sağ partilerin gücüne inanmalı, DSP'yle ortaklığın mutlaka gerekli olmadığına inanmalıdır. MHP önemli bir yol ayırımındadır. Ya partinin geleceğini düşünerek mantıklı olanı, doğal olanı seçmeninin istediklerini yapacak, ya da bir anlık iktidar hırsıyla, ANAP'ın kaderine razı olacaktır.