Sorun sadece dershaneler mi?

Bir ülkenin en büyük dinamiği gençlerdir. Bunu harekete geçirmek, ülke potansiyelini halka aktarmak, icat ve yenilik eğitim-öğretimle gerçekleşir. Hakikatın, hayrın ve güzelliğin araştırılmasını bünyesinde barındıran gençlik, makam, para ve şan-şöhret gibi kültürel değerlerden uzak bir handikapa hapsedilmiştir. Gerçekleri konuşmanın kötümserlik ve olumsuzluk olarak algılandığı günümüzde okul ve dershaneler eğitim-öğretimde nerde durmaktadırlar?

Bir çocuğun ergenlik çağına kadar bilgi-becerilerine yardım etme, terbiye, davranışlarının düzenlenmesi, dış etkenlerden korunma ve kendi ayakları üzerinde durmasına yardım edilmesi eğitim olarak tanımlanır. Ergenlik sonrası bir amaca yönelik olarak gerekli bilgilerin verilmesi, öğrenmeyi öğretme ve kılavuzluk etme öğretimdir. Bu yönüyle bir insan için eğitim ve öğretim farklı zamanlarda gerçekleşir. Eğitim unsurları; öğretici, öğrenici, öğrenilen konu ve eğitim araçları olarak dört ana başlık altında toplanır. Bunların içinde öğretici ve öğrenici en önemlilerindendir. Öğretici; konuyu kendi süzgecinden geçirdikten sonra öğrencilere aktarmalıdır. Bu konuda çok yeterli değiliz. Çünkü ezber sistemi, işi oldu bitti ile (bir sınavla) tıkamış durumdadır. Öğrenici için; bilgi (bilinmesi gereken temel bilimsel kavramların akılda tulması), kavrama, uygulama, analiz, sentez ve değerlendirme basamaklarından geçmesi gerekir. Değerlendirme basamağı öğreticiye ait olup diğer basamakların öğrenci tarafından doğru ve tam olarak idrak edilmesi gerekir.

MEB''e bağlı resmi kurumlar; öğrenme basamaklarından sadece ezberi başarılı yürütürken diğerlerinde istenilen verimliliği sergileyememektedir. Dershaneler ise ezberin tekrarı olan ve çok soru çözmekle bir üst öğrenim kurumları olan üniversitelerde prestijli meslekler için öğrencileri at yarışına tabi tutup, uygulama basamağını icra etmektedirler. Bu yönleriyle öğrenme basamaklarını ne MEB''in resmi kurumları ne de dershaneler gerçekleştirememektedirler. Çünkü eğitim ve öğretim sorununu MEB, YÖK, Gençlik ve Spor Bakanlığı tek başlarına kalıcı olarak çözemez.

Cemil Çiçek ısrarla üniversitelerden YÖK Yasası''yla ilgili iki defa gösüş istemesine rağmen sorun çözülememiştir. Şimdilerde YÖK Başkanı Sayın Çetinsaya''nın özel gayretleriyle ilerletilmek istenmektedir. Sonra ''öğrenci evleri'' konuşulurken şimdilerde ''dershaneler'' çıktı. Hasılı eğitim-öğretim çok su götürür. Eğitim-öğretim, mevcut iktidarın başarısının en az olduğu alandır.

Öğrenmenin en önemli basamakları olan analiz ve sentez ne okullarda ne de dershanelerde istendik seviyededir. Gençler, kitap, gazete, dergi ve makale okumuyorlar. Fotokopi sırasında test çektirmekten, daha fazla soru çözme uğruna feda edilmektedirler. En önemlisi oyun oynamaktan yoksunlar. Çünkü analiz edecek, soru soracak ve büyüklerin söylediklerinde eleştirel yönleri ortaya sermesi istenmemektedir. Oysa beyin göçünü engellemek için gayret sarfediyoruz. Zamanında; sentez yapmaması, düşünmemesi, eleştirmemesi ve sual sormaması için ne gerekiyorsa yapıldı.

Şimdilerde vermediğimizi (sentez) istemek durumunda olup beyin göçünü engellemek ve yurt dışındaki Batı''nın yetiştirdiğinden medet ummak durumuna geldik. Bugün sadece bunlar mı var. Eğitim-öğretim kurumlarında alt kademedekiler üsttekilere soru sorma, eleştirme ya da görüşünü beğenmeme özgürlüğüne sahip değiller. Böyle bir ortamda YÖK, öğrenci evleri, okul, dershane ve MEB bir anda çözülecek sorunlar değillerdir. Okullarda ücretsiz kitap dağıtılmasına rağmen hala yardımcı kitaplar kullanılmakta, devletin dağıttığı kitapların kapakları bile açılmamaktadır.

Gençlik, yetişkinlerce kahrolası kalıplarla yönlendirilmemelidir. Öğrenciler için özgürlük, fırsat ve adalet ihsas edilmeli performans ön plana çıkarılmalıdır. Gençler birilerinin kendi renkleriyle boyama mantığına emanet edilmemelidir. Bir tarafta Fizik, Kimya, Biyoloji, Matematik ve Jeoloji gibi bölümlerin tercih edilmediği üniversitelerin boş kontenjanları, diğer tarafta MEB''in okul ve dershane sorunları. Toplumun hayat damarı olan eğitim-öğretim sadece belli okullara ve dershanelere verilmemelidir.

Zorunlu eğitim 10 yıl olmalı (ilkokul 4, orta 3, lise 3), üniversitelerde acilen performasa dayalı sistem harekete geçirilmeli ve üniversite sonrası ekonomiye katkısı olacak projeler şiddetle desteklenmelidir. İdeolojik ve makro alanın isteklerini gerçekleştirecek hiçbir çözüm kalıcı olamayacaktır. İnsanın aklı ile bulduğu ilimleri, kalbi ile bulduklarıyla karşı karşıya getirecek yaklaşımlardan kaçınılmalıdır.

Bu millet ve gençlik; performansa dayalı sistemle alnının teri kurumadan emeğinin karşılığını alırsa eğitim-öğretimdeki sorunların büyük çoğunluğu kendiliğinden ortadan kalkacaktır. Eşitlik ile adaletin önü kesilmezse sorunların çoğu sorun olmaktan çıkar. Böylece Batı''nın fen ve sanayide bizleri ezmesi, fen, sanat ve birlikte ittifak etmekle Batı sisteminin vesayetinden ancak kurtuluruz. Sorun sadece okul, dershane değil, eğitim-öğretim sorunudur aynı zamanda. Anlatılan konuların; öğrencinin aklına, ruhuna ve hislerine hitap etmesine özen gösterilmesi için yeni baştan ''insan'' odaklı evrensel ve modern eğitim-öğretime geçilmelidir.