Sosyal devlet ve sütannelik hizmeti

Yaşadığımız hikmetler dünyasında annesini daha doğarken kaybeden yavrular olduğu gibi, annesi hayatta olduğu halde ailevi problemler nedeniyle gurbet ve hicran yaşayan çocuklar da mevcut. Aynı zamanda, biyolojik bazı rahatsızlıklar nedeniyle sütü olmayan veya yeterli gelmeyen annelerin çocuklarının anne sütünden mahrum olma vakıası söz konusu. Bahsi geçen bebeklerin de beslenmeye; besinlerin, tartışmasız, en faydalısı olan anne sütüne ihtiyaçları göz ardı edilemeyecek bir gerçek. Sosyal bir devlet olmanın gereği de bu ihtiyaçlara cevap verebilmeyi zaruri kılıyor.

Şüphesiz, Sağlık Bakanlığı''nı, geçtiğimiz günlerde kamuoyuyla paylaştığı anne sütü bankası kurma projesine iten, bahsi geçen bu ihtiyaç olmalıydı. Annesini, muhtelif nedenlerden dolayı kaybeden çocukları, bu eşsiz gıdadan mahrum etmek istemiyordu bakanlık. Aynı zamanda çalışan annelerin işlerini kolaylaştırarak nüfus artışının önündeki engelleri kaldırmak istiyor olabilirdi. Bu yüzden ''ehven-i şer'' mülahazasıyla anne sütü ihtiyacını banka vesilesiyle karşılama niyetinde görünüyordu. Konunun, nikâh müessesesi ve nesep bakımından yol açacağı kargaşaları da, kuracağı takip sistemiyle izale etmeyi düşünüyordu.

Ancak bu proje kamuoyunda yoğun tartışmalara özellikle de tepkilere neden oldu. Çünkü anne sütü gibi paha biçilemez bir nimetin banka vesilesiyle sunulacak olması zihinlerde kargaşalara sebebiyet verdi. Çünkü banka, yabancılaşmayı, metalaşmayı, finansallaştırmayı akla getiriyordu. Bu kavramlar ise insanın kendi ruhuna, değerlerine, ruh ve manasına uzaklaşması neticesinde ortaya çıkan, onu yalnızlığa iten yaklaşımlardı. İkinci olarak bu proje dokunul(a)maz olan, kan, doku, hücre, organ v.b. bütün yönleriyle, insan vücudunun metalaştırma sürecine kapı aralıyordu.

Neyse ki bakanlık geçtiğimiz hafta yaptığı yeni bir açıklamayla ''anne sütü bankası projesinden vaz geçildiğini, yerine sütannelik kurumunun ihdas edileceğini'' duyurdu. Bu karar, ''insan'' unsuru ve geleceğimiz açısından oldukça önemlidir.

Eşref-i mahlûk olma keyfiyetinde yaratılan insanın beslenmesi sadece maddi gıdaları vücuda almakla sınırlı değildir. Alınan gıdaların nereden, kimden ve hangi şekilde geldiği, aynı zamanda muhtevasında nelerin bulunduğu, gıdanın kendisi kadar önemlidir. Çünkü vücuda alınan maddi gıdalar, bir yandan fiziki vücudu canlandırırken, diğer taraftan da manevi vücudu ikame eder. Vücudun her bir hücresi gıdanın mahiyetinden direkt etkilenir. Madde, manaya da etki edeceği için, kamil insan olma yolunda, vücuda alınan gıdaların hazırlanış süreci de çok önem arz eder. Bu yüzden olsa gerek Kur''an-ı Kerim, birçok ayetinde, ''yenilen şeylerin temiz ve helal olması gerektiğine'' vurgu yapar.

Kendi dünyasının, çocuğunun geleceğini derinden etkilediğinin şuurunda olan anneler, daha hamilelik dönemlerinde şahsi hayatlarına ve beslenmelerine itina gösterirler. Çocuklarına, Cennet Kevserlerine benzeyen sütlerini sunarken de, ibadet şuuru içerisinde, abdestli olarak sunmaya gayret ederler. O sütün içerisinde sadece mugaddi gıdalar yoktur; aynı zamanda sevgi, şefkat, merhamet gibi, insanoğlunun o dönemde en çok ihtiyaç duyduğu ve ileriki hayatında muhtaç olacağı, sadece bir annenin yavrusuna sunabileceği, manevi gıdalar da vardır. Bebek, bu dönemde, maddi-manevi bütün insani ihtiyaçlarını ancak annesinden alacağı sütle giderebilir.

Şuurlu bir annenin kucağında büyüyen çocuk, annesinin ruh ve mana dünyasından etkilenmez, direkt beslenir. Çocuğunu dünyaya getirmeden terbiye etmeye başlayan validesi, doğduktan sonra da, ilahi bir âlemde hazırlandığı izlenimi veren sütüyle yavrusunu iki yönlü olarak besler. Bu yönüyle her bir çocuk, annesinin hem esiri hem de eseridir. Sütannelik, süt bankasına oranla daha takip edilebilir bir sistem olacağı için, bahsi geçen ihtiyaçlara daha çok cevap verebilir bir nitelik arz etmektedir.

Diğer yandan; yeni doğan döneminden itibaren annenin sütü bebeğin vücut gelişimine fiziksel olarak katkı sağlar. Kemiğin gelişmesi, etin oluşması, çocuğun sütten aldığı gıda vesilesiyle gerçekleşir. Dolayısıyla annesinden aldığı süt sebebiyle, çocuk, kadından bir parça taşımaktadır. Verilen süt, çocuğun bir parçası olmuştur. Çocuğun beslenmesi, büyüyüp gelişmesi için çok lüzumlu olan anne sütünün sadece beden üzerindeki tesirini düşünüp, ruhu ve karakteri üzerine olan tesirlerini dikkate almamak hatalı olur. Bebeklik dönemi, insanın çift yönlü olarak mayasının atıldığı dönemdir. Bu maya da, şüphesiz, anne sütüdür. Anne, bebeğini emzirirken, onu Allahü Teala''nın (cc) bahşettiği en kaliteli ve gelişimine en uygun besin olan anne sütü ile beslemekle kalmaz, ruhsal gelişimine de büyük katkı sağlar. Bu gelişimin sağlanmasında esas olan annenin bebeğini kucaklaması, ten temasının sağlamasıdır.

Sütanne, çocuğun kendi annesi kadar olmasa bile, neticede bir annedir ve emzirdiği süt çocuğuna annelik duygu ve düşüncesiyle yaklaşacaktır. Aradaki bu fiziki yakınlık duygusal bir yakınlaşmaya da neden olacak, bebek, sevgi ve ilgi başta olmak üzere manevi gıdalardan mahrum kalmayacaktır.

Dağılıp parçalanan aile enkazlarının altında kalan veya bebekken öksüz kalan yarınımızın temsilcilerine sahip çıkılmalıydı. Onlara, sıcak bir aile ortamı sunulamasa da, evet, anne sütü sunulabilmeliydi. Ancak bunun, insanı kendi öz benliğine yabancılaştıran, onu meta haline getirme tehlikesini barındıran anne sütü bankacılığı ile değil; bu sistemin sosyal ve psikolojik birçok riskini ortadan kaldıran, daha insani ve aynı zamanda uygulanabilir olan ve tarihi süreçte örnekleri bulunan, sütannelik kurumu ile sağlanabilmesi çok daha insani bir proje olarak görünüyor.