TR
EN
AR
FR
RU
UR
151 yıldır borç yiyoruz
İç ve dış borç sarmalı, yeni bir gelişme gibi gösterilse de Türk insanı tam 151 yıldır aynı sarmalın içinde bulunuyor.
---------------------------------- manset -------------------------------------------
---------------------- manset ---------------------
----------------------- spot -------------------------
----------------------- spot -------------------------
Osmanlı İmparatorluğu, 1850 yılında bütçe açığı büyüyünce dış boç arayışına başladı.
1874 yılında bu açık 5 milyon altına ulaştığında borçlar bütün gelirlerinin yüzde 25'ine tekabül etmeye başladı.
Kırım Savaşı'nın giderlerinin karşılanması için imparatorluk, Londra'dan Palmer ve Goldscmid isimli bankerlerden borçlanmaya başladı.
Alınan ilk borç 15 yıl vadeli 2 milyon İngiliz altını idi; faiziyle 3 milyon 300 bin altın liraydı
27 Haziran 1855'te ikinci bir borçlanmaya gidildi. Bu kez Mires firmasından 5 milyon altın lira alındı. İmparatorluğun iç borçları da 18 milyon altın liraya ulaşmıştı.
Hükümet iç borçlarını ödeyemediği için İngiltere'den yardım istendi. İngilizler, Osmanlı maliyesinin milletlerarası bir kuruluşun denetimine bırakılması şartı ile yardım teklif etti. Teklif kabul edilmedi.
1865-1870 Rumeli Demiryolları'nın yapımı sırasında alınan 127 milyon liraya karşılık 238 milyon 773 bin altın liralık borçlanma İngilizler'in koşullarını kabul etmeye götürdü.
1865 yılında Osmanlı, borç faizlerini ödeyemez hale geldi. Osmanlı Bankası sayesinde iflastan kurtulan Osmanlı maliyesi 1875 yılında aynı krizle tekrar karşı karşıya geldi.
10 Ekim Kararnamesi ile iflasını açıklayan maliye, faizleri yüzde 50 düşürmesine rağmen krizden kurtulamadı. 235 kuruştan işlem gören altının fiyatı 900 kuruşa çıktı.
Credit Ottoman General, İstanbul Bankası, Kambiyo Osmanlı Şirketi ve Osmanlı Bankası bu krizler yüzünden batma noktasına geldi.
1903 yılına kadar kriz üstüne kriz yaşanan Osmanlı, Muharrem Kararnamesi'nin ardından toplam borçlarının ana parasından 94, faizlerinden ise 52 bin liralık indirime gitti.
Düyun-u Umumiye-i Osmanlı Meclis İdaresi işte tam bu aşamada kuruldu. İngiliz, Fransız, Hollanda, Alman alacaklıları için 1'er, İtalyan ve Osmanlı alacaklıları için 7 üyeleden oluşan komisyonun başkanlığını 5 yıl süre ile Fransız ve İngilizler yapıyordu.
1. Dünya Savaşı'nda ödemeler durduruldu.
Osmanlı genel borçlarının savaştan sonra bağımsızlığına kavuşan ülkelere de yüklenmesi kararlaştırıldı.
Türkiye 84 milyon 597 bin 495 lira borç üstlenirken İtalya, Arnavutluk, Bulgaristan, Yunanistan, Yugoslavya, Suriye, Lübnan, Filistin, Ürdün, Irak, Necid, Hicaz, Asir, Yemen ve Maan'a da borç çıkarıldı.
Türkiye, Osmanlı Devleti borçlarının tamamını 25 Mayıs 1954 tarihinde vadesinden 29 yıl önce kapattı.
----------------- imza------------------
----------------- imza------------------
Yorumlar
Sırala:
Canlı
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.