2,7 milyon işsiz var

Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE), Aralık 2004 ile Ocak ve Şubat 2005 aylarını kapsayan üç aylık döneme ilişkin işsizlik oranının hareketli ortalamasının yüzde 11,5 düzeyinde gerçekleştiğini açıkladı. Avrupa Birliği (AB) istatistik mevzuatına uyum çerçevesinde pek çok veride hesaplama ve açıklama yöntemini değiştiren DİE, önceden üç ayda bir açıkladığı Hanehalkı İşgücü Anketi sonuçlarını 2005 yılından itibaren hareketli üçer aylık dönem ortalamaları esas alarak her ay açıklayacak.

Buna göre, Ocak 2005 dönemine ilişkin verilere göre, işsizlik oranı yüzde 11,5 olurken, işsiz sayısı da 2,7 milyon düzeyinde gerçekleşti. DİE'nin yıllık bazdaki verilerine göre, işsizlik oranı 2004 yılının tamamında yüzde 10,3 olmuştu.

Aralık 2004-Şubat 2005 aylarını kapsayan dönemde işgücü 23,5 milyon, istihdam edilenlerin sayısı 20,8 milyon olurken, iş gücüne katılma oranı yüzde 46,7 oldu. Ekonomik nedenlerle haftada 40 saatten daha az süre çalışıp, mevcut işinde ya da ikinci bir işte daha fazla süre çalışmaya müsait kişiler olarak tanımlanan eksik istihdam oranı ise yüzde 3 oldu. İşsizlik oranı 2003'te yüzde 10,5 ve 2004'te yüzde 10,3 olarak gerçekleşti.

Anket sonuçlarına göre, Türkiye'de istihdam edilen 20 milyon 815 bin olan nüfusun yüzde 48,9'u kayıt dışı çalışıyor. Aynı dönemde resmi işsiz sayısı ise 2 milyon 697 bin kişi oldu. Bu sayının 2 milyon 63 bininİ erkekler, 635 binini kadınlar oluşturdu. Herhangi bir işgücüne dahil olmayanların sayısı da, 26 milyon 851 bin kişi olarak belirlendi. Türkiye genelindeki genç nüfus erkeklerin işsizlik oranı yüzde 21,8, kadının ise yüzde 20,5 oldu. İşsizlik oranı kentsel kesimde yüzde 13,8, kırsal kesimde ise yüzde 8,2 olarak hesaplandı.

Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE), işsizlik rakamları konusunda açıklık da getirdi. DİE Başkanı Ömer Demir, bazı basın organlarında işsizliğin arttığı yönünde yanlış yorumlar olduğunu ifade ederken, ''açıkladığımız veriler Aralık-Şubat dönemini kapsıyor, bunun için bundan önceki verilerle bire bir karşılaştırılamaz'' dedi. Dolayısıyla bu döneme ilişkin geçmişte bir veri bulunmadığı için bire bir karşılaştırma yapılamayacağını kaydeden Demir, dolayısıyla "işsizlik arttı" şeklinde bir yorum yapmanın da yanlış olacağını vurguladı. Demir, sözkonusu döneme en yakın dönemin 2003 yılı ilk çeyreği olduğunu ve o dönemde işsizlik rakamının yüzde 12,4 olduğunu hatırlattı.

IMF, ekonomide büyüme ve verimlilik artışı sağlanırken işsizliğin azalmamasını 2004 yılındaki olağanüstü verimlilik artışına bağladı. Bu, az işçiyle çok üretim yapıldığı anlamına geliyor. Çalışma Bakanı Başesgioğlu, özel sektöre seslenerek "Verimlilikte son noktaya gelindi. İşçi almaktan çekinmeyin" derken, şirketlerin yeni eleman almak yerine çalışma saatlerini artırıp, az kişiyle daha fazla üretimi tercih etmelerini eleştirdi.

İşveren cephesi ise, istihdamın üzerindeki ağır vergi yüklerinin kaldırılmasını, iş aramaktan vazgeçen işsizler de psikolog desteği istiyor.

Türkiye çapında 26 şubesi bulunan Konya merkezli İşsizler Derneği'nin Genel Başkanı Orhan Servet Bilgisel, 482 bin kişiye ulaşan üyeleri için herşeyden önce psikolog desteği istediklerini söyledi. Uzun süre işsiz kalan insanların karamsarlığa, tembelliğe, umutsuzluğa düştüğünü ve iş aramaktan vazgeçtiklerini belirten Bilgisel, "Biz işten güçten vazgeçtik, bize psikolog gönderin. Son olarak Sağlık Bakanlığına yazı yazdık cevap bekliyoruz" dedi.

Türkiye'deki işsizliği saatli bombaya benzeten İşsizler Derneği Başkanı, dernek olarak bir sosyal patlamayı önlemeye çalıştıklarını şu şekilde anlattı: "Bizim derneklerimiz şu anda psikolojik destek görevi yapıyor. Gelip dertleşiyorlar, biz dinliyoruz ve biraz rahatlıyorlar. Her meslek grubundan işsiz var. Kayıtlı işsizlerimizin yüzde 70'i üniversite mezunu. Makina mühendisi, veterinerler yanında ziraat mühendisleri çoğunlukta. Kadınlar ise tamamen umudu kesip evlerine çekildiler."

Bugüne kadar işsizliğin bir sosyal patlamaya yol açmadığını ve bunda da kredi kartlarının etkili olduğunu savunan Orhan Servet Bilgisel, "Bankalar sokaklarda işi olana da olmayana da kredi kartı dağıttı. Şu anda sosyal patlama olmuyorsa, bunu bankalara borçluyuz. Bankalar bugüne kadar devletten geçindi, işsizlerimiz de bir yıl onlardan geçinmiş oldu" diye konuştu.

İş bulma umuduyla köyden göçenlerin kentlere yığıldığını ifade eden Bilgisel, kapkaç ve hırsızlık gibi suçlardaki artışın da işsizlik ve yoksulluktan kaynaklandığını savundu. Bilgisel, işsizlik istismara açık bir konu olduğu için Türkiye'nin her yerinden gelen şube açma müracaatlarını da yerinde inceleme yapmadan kabul etmediklerini anlattı.

----------------- imza------------------

----------------- imza------------------