460 trilyonluk rezalet

iç ve dış borç faizleri nedeniyle bütçesinin yaklaşık yüzde 40'ını 1999 yılında faizlere ayıran Türkiye'nin, 1997 yılında Dünya Bankası'na kredi borcu olarak fazladan 1.1 milyar dolar (yaklaşık 460 trilyon lira) fazladan ödeme yaptığı ortaya çıktı. Sayıştay Başkanlığı'nın "1997 Yılı Hazine İşlemlerine" ilişkin raporuna göre, Hazine milletin parasını sahip çıkmıyor. Rapora göre, Hazine 1997 yılında, Dünya Bankası'na vadesi gelen 58 adet projede kullanılan krediler karşılığında fazladan 1.1 milyar dolar ödedi. Raporda, "Hazine, Dünya Bankası'na 3.6 milyar dolar kredi kullanıldığı halde anapara olarak 4.7 milyar dolarlık ödeme yapmıştır. Yani fazladan 1.1 milyar dolar ödenmiştir" denildi.

Sayıştay'ın raporunda, fazladan anapara ödemesi yapılan 58 adet projenin özellikle 7'sinde büyük ödeme sapması görüldüğü belirtildi. Raporda, "Özellikle 7 adet program kredisi için ödenen kur farklarının fazlalığı dikkat çekmektedir. Program kredisi olarak alınan toplam 1.2 milyar dolar karşılığında, 1.8 milyar dolarlık anapara ödemesi yapılmıştır. Bu sadece anaparanın 7 projede yüzde 49 oranında fazla ödenmesi demektir" denildi.

Raporda, sözkonusu 58 adet proje kredisi için Dünya Bankası'na fazladan yapılan ödemelerin dışında, faiz de ödendiği kaydedildi. Raporda, 58 adet projede kullanılan kredilerin Türkiye'ye maliyetinin, yüzde 31 artı faiz olduğu vurgulandı.

Raporda, Dünya Bankası'na fazladan yapılan ödemenin projelerde kullanılan kredilerin kurların farklı olması nedeniyle, kur farklarının doğru hesaplanmamasından kaynaklandığı kaydedildi. Raporda, fazladan ödeme yapılan projeler arasında ise, yapısal uyum projeleri, otoyol projeleri, mali sektör uyum projeleri ve demiryolu projesi yer alıyor. Rapora göre, örneğin 1. yapısal uyum projesi için 66 milyon 355 bin dolar ödenmesi gerekirken 88 milyon 467 bin dolar, 2. yapısal uyum projesi için 253 milyon 880 bin dolar ödenmesi gerekirken 352 milyon 487 bin dolar ödendi. ------- ARA BASLIK ------------------